Bayugan

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
(Pinagbalikwat gikan sa Bayugan (ciudad))
Maglukso sa: paglibotlibot, hanapon
Ph locator agusan del sur bayugan.png

An Bayugan sarong ikatulong klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Agusan del Sur, Filipinas.
Igwa ining sukol na 688.77 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. Sosog sa sensus kan 2010, igwa ining 99,361 katawo. An designadong zip code kaini iyo 8502.

An Bayugan dati sitio sana kan Barangay Maygatasan, Esperanza. Kun napano ta ini nangaran Bayugan," magkapira an istorya. Sarabi na an "bayugan" termino sa Manobo na boot sabihon "dalan" na iyo an inaagihan pagpasiring sa Esperanza. Igwa man bersyon na an "bayug" sarong klaseng kahoy na kaidto dakulon sa lugar na ini. Saro pa man na osipon na an mga tinubo ginagamit sa pagapod sa pagtiripon an balalong na an apod sa lugar na idto "bayug."

Kan 1948, an Department of Public Works and Highways nagsurvey kun saen maagi an tinampo na makabit kan ciudad nin Butuan sa ciudad kan Davao. Napili kuta na agihan an Maygatasan alagad kan ginibo na an tinampo, uminagi sa sitio kan Bayugan kaya igdi na nagpoon pagdakul kan mga migrante sa lugar na ini asin nagrikas an pagdakula kaini.

Kaamayan kan 1960, ini nagin sarong barangay asin kan sunod na taon nagin naman sarong munisipyo huli sa tabang ni Gob. Democrito O. Plaza kan Agusan. Si Sergio Mullaneda an enot na nagin alkalde kaini kan panahon na presidente si Pres. Diosdado Macapagal.

Banga Pulitikal[liwaton | liwaton an gikanan]

Nababanga an Bayugan sa 43 na barangay.

  • Taglatawan
  • Calaitan
  • Charito
  • Fili
  • Hamogaway
  • Katipunan
  • Mabuhay
  • Marcelina
  • Maygatasan
  • Noli
  • Osmeña
  • Panaytay
  • Poblacion
  • Sagmone
  • Saguma
  • Salvacion
  • San Isidro
  • Santa Irene
  • Verdu
  • Del Carmen
  • Berseba
  • Bucac
  • Cagbas
  • Canayugan
  • Claro Cortez
  • Gamao
  • Getsemane
  • Grace Estate
  • Magkiangkang
  • Mahayag
  • Montivesta
  • Mt. Ararat
  • Mt. Carmel
  • Mt. Olive
  • New Salem
  • Pinagalaan
  • San Agustin
  • San Juan
  • Santa Teresita
  • Santo Niño
  • Taglibas
  • Tagubay
  • Villa Ondayon


An bugtak kan pagkasyudad[liwaton | liwaton an gikanan]

Napara an pagkasyudad kaini, kadamay pa an kaglimang (15) syudad, kan an Korte Suprema kan Filipinas sa pag'oyon sa petisyon kan League of Cities of the Philippines pigdeklara an cityhood law (Ley Republika Nu. 9405) sarungat sa Konstitusyon, na iyo an nagtaong dalan sa pagpangyari kan pagkasyudad kaini. An sabi kan Korte, an mga nasabing syudad dai nakaabot sa karaipohan ngane magin syudad.

Alagad, an Korte, sa petisyon kan inapod na "League of 16 Cities," pigbaliktad an siring na desisyon kaini [1]. Kaya an Bayugan, kaiba an kaglimang siyudad, nakabalik sa pagkasyudad.


Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]


Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Selyo kan Provincia nin Agusan del Sur
Mga Syudad asin Banwaan kan Agusan del Sur
Mga Syudad: Bayugan
Mga Banwaan: Bunawan | Esperanza | La Paz | Loreto | Prosperidad | Rosario | San Francisco | San Luis | Santa Josefa | Sibagat | Talacogon | Trento | Veruela