Bayugan (ciudad)

Ciudad nin Bayugan

Kinamomogtakan
Mapa kan Agusan del Sur na ipinapahiling an kinamomogtakan kan Bayugan.
Govierno
Rehiyon	Caraga (Region XIII)
Provincia	Agusan del Sur
Mga Distrito	Lone District of Agusan del Sur
Mga Barangay	18
Klase nin Ganar:
Alkalde
Nagin ciudad	{{{cityhood}}}
Pisikal na Kamogtakan
Populasyon      Total (2000)	93,623

An Bayugan sarong bagohan na ciudad asin ini sana man ngani an ciudad sa Agusan del Sur. Susog sa sensus kan 2007 may 95,032 katawo igdi sa ??? kaharongan. Sa pwersa kan Akta Republika Nu. 9405 na nagin ley kan Marso 23, 2007, an munisipyo kan Bayugan nagin sarong ciudad.

An Bayugan dati sitio sana kan Barangay Maygatasan, Esperanza. Kun napano ta ini nangaran Bayugan," magkapira an istorya. Sarabi na an "bayugan" termino sa Manobo na boot sabihon "dalan" na iyo an inaagihan pagpasiring sa Esperanza. Igwa man bersyon na an "bayug" sarong klaseng kahoy na kaidto dakulon sa lugar na ini. Saro pa man na osipon na an mga tinubo ginagamit sa pagapod sa pagtiripon an balalong na an apod sa lugar na idto "bayug."

Kan 1948, an Department of Public Works and Highways nagsurvey kun saen maagi an tinampo na makabit kan ciudad nin Butuan sa ciudad kan Davao. Napili kuta na agihan an Maygatasan alagad kan ginibo na an tinampo, uminagi sa sitio kan Bayugan kaya igdi na nagpoon pagdakul kan mga migrante sa lugar na ini asin nagrikas an pagdakula kaini.

Kaamayan kan 1960, ini nagin sarong barangay asin kan sunod na taon nagin naman sarong munisipyo huli sa tabang ni Gob. Democrito O. Plaza kan Agusan. Si Sergio Mullaneda an enot na nagin alkalde kaini kan panahon na presidente si Pres. Diosdado Macapagal.

Banga Pulitikal

Nababanga an Bayugan sa 43 na barangay.

Taglatawan Calaitan Charito Fili Hamogaway Katipunan Mabuhay Marcelina Maygatasan Noli Osmeña Panaytay Poblacion Sagmone Saguma Salvacion

San Isidro Santa Irene Verdu Del Carmen Berseba Bucac Cagbas Canayugan Claro Cortez Gamao Getsemane Grace Estate Magkiangkang

Mahayag Montivesta Mt. Ararat Mt. Carmel Mt. Olive New Salem Pinagalaan San Agustin San Juan Santa Teresita Santo Niño Taglibas Tagubay Villa Ondayon

An bugtak kan pagkasyudad

Napara an pagkasyudad kaini, kadamay pa an kaglimang (15) syudad, kan an Korte Suprema kan Filipinas sa pag'oyon sa petisyon kan League of Cities of the Philippines pigdeklara an cityhood law (Ley Republika Nu. 9405) sarungat sa Konstitusyon, na iyo an nagtaong dalan sa pagpangyari kan pagkasyudad kaini. An sabi kan Korte, an mga nasabing syudad dai nakaabot sa karaipohan ngane magin syudad.

Alagad, an Korte, sa petisyon kan inapod na "League of 16 Cities," pigbaliktad an siring na desisyon kaini . Kaya an Bayugan, kaiba an kaglimang siyudad, nakabalik sa pagkasyudad.

Mga panluwas na takod

• Philippine Standard Geographic Code
• 2000 Philippine Census Information
• A History of Bayugan at the Agusan–Surigao Historical Archive
• Municipality of Bayugan Official Website
• Bayuganon Forum