Elpidio Quirino

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Maglukso sa: paglibotlibot, hanapon
Si Elpidio Quiriono, ika-6 na Presidente

Si Elpidio Quirino (16 Nob. 1890 - 29 Peb. 1956) iyo an ika-anom na presidente kan Republika kan Filipinas. Nagsirbe siya sa katongdan na ini poon Abril 17, 1948 abot Des. 300, 1953. Namundag siya sa Vigan, Ilocos Sur sa mag-agom na si Mariano Quirino saka si Gregoria Rivera. Tinapos niya an kursong abogasya sa Unibersidad kan Pilipinas kan taon 1915. Siya Katoliko Romano asin iyo an enot na Ilokanong presidente. Siya igwa man dugong Kastila.

Kaamayan kan buhay[liwaton | liwaton an gikanan]

Kan siya sadit pa, duman siya nagestar sa Aringay, La Union. Sa segundarya, nag-entra siya sa Vigan High School alagad naggraduar siya sa Manila High School kan taon 1911. Nagtrabaho man siya komo junior computer sa Bureau of Lands asin property clerk sa Manila Police Department. Nagkua siya asin nakapasar nin eksamen sa civil service, enot na grado.

Nagklase man siya sa Unibersidad kan Pilipinas (University of the Philippines) asin nagkua siya sa College of Law kaini nin abogasya kan taon 1915 asin ta nakapasar siya sa eksamen sa pagka-abogado. Nagpraktis siya kan saiyang pagka-abogado alagad napili siya na magtukaw komo Representante sa Philippine House of Representatives poon 1919 abot 1925, dangan nagin siyang Senador (1925-1931). Nagsirbe man siya komo Secretary of Finance asin Secretary of the Interior sa gobyernong Kumonwelt.

Pulitika[liwaton | liwaton an gikanan]

Pakatapos kan Ika-2ng Gerang Pangkinaban nagsirbe siya komo Sekretaryo kan Estado asin Bise Presidente sa irarom kan si pinaka-enot na presidente kan Talingkas na Filipinas, si Manuel Roxas. Kan magadan si Roxas kan Abril 15, 1948, siya an nagsalida sa pagkapresidente. Sunod na taon napili siya sa eleksyon para sa apat-na-taon na termino sa parehong kargo. Nagdalagan siya sa tiket kan Partido Liberal.

An administrasyon niya nag-atubang nin makuring homa' sa pagbungkaras kan mga Hukbalahap na dati sarong hokbo naglaban sa mga nanakyadang Hapon igdi sa Filipinas. Kan an mga Komunista iyo na an namayo sa hiron (movimineto) na ini, nagtumang na sa gobyerno asin ta an negosasyon ni Quirino kan 1948 sa lider kaini na si Luis Taruc mayong kinaabtan; si Taruc nagdeklara na an grupo ninda tuyong bubungkalon an gobyerno.

Pagtongtong kan 1950, an mga Huk kontrolado na an dakulang parte kan Luzon. An ginibo ni Quirino pigtokahan si Ramon Magsaysay komo Sekretaryo kan Depensa Nasyonal sa pagsabat asin pagsumpo kan nagtatalubo na insureksyon.

An termino ni Qurino nabibisto sa marikas na rekonstruksyon hale sa pagkawasak sa gera, dagosdagos na paguswag kan ekonomiya, asin an pagsampa' nin dakulang tabang ekonomiko haleng Estados Unidos. Alagad, dakul na problema sosyal sa mga baro-banwaan an dai maresolberan. Masabi pa, an saiyang administrasyon nadigtaan kan akusasyon na grabe asin lakopan an korupsyon nangyayari sa irarom kan saiyang liderato. Sinasabi na an eleksyon kan 1949 iyo an saro sa pinaka-madaya' na eleksyon nangyari igdi sa Filipinas.

Si Magsaysay naglitik saiya sa isyu nin korupsyon, asin dara an mahamot niyang imahe sa pagsumpo niya kan insurhensya kan mga Huk, nagdalagan siya sa eleksyon kan 1953 sa tiket kan Partido Nasyonalista kontra ki Quirino sa pagka-presidente. Sa eleksyon na idto, si Quirino nadaog asin nagretiro na sa pribadong buhay.

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Tatak kan Presidente kan Filipinas
Mga presidente kan Filipinas
Emilio AguinaldoManuel L. QuezonSergio OsmeñaJose P. LaurelManuel RoxasElpidio QuirinoRamon MagsaysayCarlos GarciaDiosdado MacapagalFerdinand Marcos
Corazon AquinoFidel V. RamosJoseph EstradaGloria Macapagal-Arroyo
Tatak kan Bise Presidente kan Filipinas
Mga bise presidente kan Filipinas
Sergio OsmeñaElpidio QuirinoCarlos GarciaDiosdado MacapagalEmmanuel PelaezFernando LopezSalvador LaurelJoseph EstradaGloria Macapagal-ArroyoTeofisto Guingona
Noli de CastroJejomar Binay