Libmanan, Camarines Sur

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Magluksó sa: nabigasyon, hanapon
Banwaan nin Libmanan
Kinamumugtakan
Mapa kan Camarines Sur na ipinapahiling an lokasyon kan banwaan kan Libmanan
Mapa kan Camarines Sur na ipinapahiling an lokasyon kan banwaan kan Libmanan
Govierno
Rehiyon Rehiyon Bikol
Probinsya Camarines Sur
Mga Distrito ika-2ng distrito
Mga Barangay 75
Klase nin Ganar: 1a klaseng banwaan; haros urban
Kamundagan 1586
Alkalde {{{alkalde}}}
Pisikal na Kamugtakan
Hiwas 342.82 km²
Populasyon

     Total (2010)


{{{pop2010}}}

An Libmanan sarong primera klaseng banwaan sa provincia kan Camarines Sur, Filipinas. Segun sa sensus kan 2007, igwang 92,839 katawo na nag-eerok digdi.

Napapalibotan an banwaan kan Sipocot sa norte, Cabusao sa norte-subangan, Bicol River sa subangan, Pamplona sa habagatan, Pasacao sa sur, asin Golpo kan Ragay sa sulnopan.

Uusipon[liwatón | liwaton an gikanan]

An banwaan nin Libmanan lataw sa historya asin kultura kan Bikol nin huli ta saro ini sa mga haloy nang namuknang banwaan sa Camarines Sur asin tagob sa kultural na yaman. Halimbawa, igdi nag-administrar nin haros duwang polong taon (1845-1846) asin (1847 - 1865) si Fray Bernardino Melendreras. Siya an tunay na pigtutubodan na kagsurat kan epikong Ibalong sa lenggwaheng Kastila huli ta siya talaga parasurat rawitdawit asin bakong harayo an sinasabing "parasing-pasing" na epiko igdi mansana niya naponpon sa Libmanan sa halawig na pag-erok niya igdi manta duman sa Albay, naglabi sana siyang sarong taon (1865-1867).

Igdi man sa Libmanan, sa baryo kan Bigaho, nakotkot idtong pwedeng apodon na sanang Lokdo nin Libmanan. Ini nagmumustra nin mga pigurin na pinag-adalan nin hararom ni Dr. Zeus Salazar, sarong antropologo, asin nagtao siyang opinion base sa adal niyang ini na an epikong Ibalong iyong gayo an pigiistorya kan mga pigurin sa lokdo asin an kahadean ni Handyong posible nakabase igdi sa Libmanan. An lokdô na ini takop kan sarong tapayan-na-lulubngan. An nakadukay kani iyo si Ermelo Almeda, sarong taga-Naga asin paradamot nin mga artifaks asin relikyas kan soanoy na panahon. Ngonyan an lokdô naka-displey sa Museo del Seminario Conciliar de Nueva Caceres kan Holy Rosary Minor Seminary.

Nabanggit man an Libmanan ni Feodor Jagor, sarong Aleman na antropologo na nagbisita igdi sa Pilipinas (1859-1860). Sa saiyang libro na Reisen in der Philippinen (na pinalis sa Ingles ni Austin Craig, 1917) sabi niya si Melendreras daa mismo an nagsalaysay saiya na kan taon 1851 nakakotkot sa Poro'. sarong lugar igdi, nin mga antigong tapayan, mga plato, mga kolambiga, mga bronseng daga, mga bungô asin tu'lang nin tao saka kun ano-ano pang mga bagay na soanoy nang maray. Sabi nya nakidagos pa siya ki Fray Bernardino Melendreras na iyo kadto an kura paroko.

Maka-ngalas ta igwa ngani igdi sa Libmanan na baranggay na an apod Handong na pigaatid-atid kan mga paraadal kun baga ini ginuno mansana sa pangaran ni Handyong. Igwa man antigong paroy na an ngaran hinandyong, na kun baga kawat sa isip, ipinagngaran sa heroeng si Handyong?

An banwaan man na ini iyo an ginibong ontokan kan Tangkong Vaca Guerilla Unit kan nagsakyada an mga Hapon sa Pilipinas. Igdi nagbase sa Libmanan an mga guerilla asin iyo ini an yunit na nagpatalsik sa mga Hapon sa Naga, katuwang an ibang guerilla yunit, kan pataposon na an guerra.

Orog pa sa gabos, an Libmanan iyo an nagtao kan saro niyang aki na dakula nanggad an ambag sa lantad nin edukasyon igdi sa ronang Bikol: si Dr.Jaime Hernandez (1892-1986). Si Dr.Jaime Hernandez, aki ni Leon Hernandez na saro sa Quince Martires kan Camarines, iyo an kagtogdas kan pinakadakula asin pinakagurang na unibersidad sa Kabikolan, an Universidad de Nueva Caceres (University of Nueva Caceres) na minukna niya kan taon 1954.

Sa pagkiling kan banwaan na Libmanan saiya asin pag-onra kan saiyang naginibohan, an banwaan na ini nagpahaman asin pinatindog an sarong estatuwa para sa pag-orgulyo kan saiyang pangaran. An monumento ikinaag sa sarong plasa na nginaranan na, "Dr. Jaime Hernandez Mini Park".

Diyosesis kan Libmanan[liwatón | liwaton an gikanan]

Diyosesis kan Libmanan

An Libmanan poon kan taon 1990 nagin tukawan nin local na Simbahan Katoliko. Nagin ining sarong lokal na teritoryo sa kasaysayan nin Simbahan sa Bikol. Pinagmukna an Prelatura kan Libmanan kan Marso 19, 1990. An enot na Obispo iyo si Muy Reverendo Prospero Arellano D.D. Pinagnombrahan siya kan Vaticano bilang Obispo kan prelatura kan Deciembre 9, 1989 kasabay kan pagdeklara na igwa na nin Prelatura sa norteng parte kan Nueva Caceres.


Kan Junio 19, 2009, naimukna bilang sarong diyosesis an local na simbahan kan Libmanan. Asin an nasasakupang mga banwaan iyo an mga banwaan kan primer asin segundo distrito kan Camarines Sur.Sa kapinonan, an Diyosesis igwa nin 16 na mga parokya. Kan 2006, Hangang sa presenteng taon, igwa na ining 28 parokya. An Presenteng Pamayo kan diyosesis iyo si Muy Reverendo Jose R. Rojas, Jr. D.D. Asin enot na Obispo kan Diyosesis kan Libmanan.

Mga barangay sa Banwaan nin Libmanan[liwatón | liwaton an gikanan]

Nababanga an Libmanan sa 75 barangay:

  • Aslong
  • Awayan
  • Bagacay
  • Bagadion
  • Bagamelon
  • Bagumbayan
  • Bahao
  • Bahay
  • Beguito Nuevo
  • Beguito Viejo
  • Bigajo Norte
  • Bigajo Sur
  • Bikal
  • Busak
  • Caima
  • Calabnigan
  • Camambugan
  • Cambalidio
  • Candami
  • Candato
  • Cawayan
  • Concepcion
  • Cuyapi
  • Danawan
  • Duang Niog
  • Handong
  • Ibid
  • Inalahan
  • Labao
  • Libod I
  • Libod II
  • Loba-loba
  • Mabini
  • Malansad Nuevo
  • Malansad Viejo
  • Malbogon
  • Malinao
  • Mambalite
  • Mambayawas
  • Mambulo Nuevo
  • Mambulo Viejo
  • Mancawayan
  • Mandacanan
  • Mantalisay
  • Padlos
  • Pag-Oring Nuevo
  • Pag-Oring Viejo
  • Palangon
  • Palong
  • Patag
  • Planza
  • Poblacion
  • Potot
  • Puro-Batia
  • Rongos
  • Salvacion
  • San Isidro
  • San Juan
  • San Pablo
  • San Vicente
  • Sibujo
  • Sigamot
  • Station-Church Site
  • Taban-Fundado
  • Tampuhan
  • Tanag
  • Tarum
  • Tinalmud Nuevo
  • Tinalmud Viejo
  • Tinangkihan
  • Udoc
  • Umalo
  • Uson
  • Villasocorro
  • Villadima (Santa Cruz)

Kataytayan nin mga retrato[liwatón | liwaton an gikanan]

Mga panluwas na takod[liwatón | liwaton an gikanan]

Dagdag na ginunuan:

  • Istorya Kan Kabikolan, Malanyaon Jaime T., AMS Press. Naga City. 1991. 572 na boklit.
Selyo kan Provincia nin Camarines Sur
Mga Syudad asin Banwaan kan Camarines Sur
Mga Syudad: Iriga | Naga (independyente)
Mga Banwaan: Baao | Balatan | Bato | Bombon | Buhi | Bula | Cabusao | Calabanga | Camaligan | Canaman | Caramoan | Del Gallego | Gainza | Garchitorena | Goa | Lagonoy | Libmanan | Lupi | Magarao | Milaor | Minalabac | Nabua | Ocampo | Pamplona | Pasacao | Pili | Presentacion | Ragay | Sagñay | San Fernando | San Jose | Sipocot | Siruma | Tigaon | Tinambac