Pinangat

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Maglukso sa: paglibotlibot, hanapon
An lutong pinangat

An pinangat (<hale sa, "pangat") [1][2]sarong popular na lutò nin gulay na natong sa Rehiyon Bikol partikular sa Camalig, Albay asin sa probinsya nin Camarines Sur.

Ini piglulutò sa gutâ na pigsalakan nin bawang, làya asin sili. An pangenot na kakaipuhanon syempre iyo an dahon nin natong. Ini an napatos kan palaman kaini na tinoktok na boyod, o pasayan saka an runot na lukadon nin niyog.

Bersyon[liwaton | liwaton an gikanan]

An pinangat masabing duwang klaseng luto depende sa hinalean: an pinangat sa Camalig daing palaman na tinoktok na boyod o pasayan asin linuto sana an tiripig na mga dahon natong sa sobrang guta na iyo an nataong siram, asin, an saro pang bersyon, an tilmok na popular sa tercer distrito kan Camarines Sur. Alagad sa ibang parte kan Camarines Sur, arog kan siyudad nin Naga asin paralibot, igwa nin palaman na tinoktok na boyod/pasayan asin mga tinoktok na lukadon na niyog.

Alagad, sa presente kun an mga taga-Camalig naluto asin natindang pinangat na arog sa pakaluto kaini sa siyudad nin Naga asin paralibot, ini inaapod nindang "espesyal na pinangat" na mas mahal sa presyo.

Tilmok[liwaton | liwaton an gikanan]

An tilmok tinoktok na boyod o ogama saka ini rinamas sa tinoktok na lukadon. An ramas na ini sinasalakan nin rekadong bawang, sibulyas, laya saka sili kun gustong maharang-harang. Papatoson ini sa lombod na dahon nin niyog. Sa Rinconada pinapatos ini sa dahon nin lubi-lubi. Lulutoon na ini sa gutâ. Halaton na mag-ati na naglalana-lana.

Pinangat burger asin pizza[liwaton | liwaton an gikanan]

Nagigin uso naman an pag-imbento nin ibang luto kan pinangat.

Sa Pinangat Festival kan Camalig, Albay, pigpabisto an pinangat burger sa paagi kan pakawat na paerenotan pagkakan nin dakulaon na burger na igwang palaman na pinangat.1 Sa Clubhouse Restaurant & Bar kan Camarines Sur Water Sports Complex sa Pili, Camarines Sur, kabali sa menu an pinangat pizza sa presyong Php160.00 kada bilog. 2

Ginikanan[liwaton | liwaton an gikanan]

Dae nasusurat sa historya kan Bikol na napahiling kun saen guminikan an pinangat alagad an abundanteng gulay na linsa nasambitan sa bistong Bikolanong epiko na Ibalong, na kun iisipon nakaagid nanggad sa natong.

Igwa nin tagpo sa epiko na sarong opon (layas na orig) an uminatake sa kalilinsahan asin si Baltog, an enot na nag'erok sa Kabikolan, susog sa epikong Ibalong, ginadan an opon na ini na nagraratak sa mga tinanom.

Alagad, an katagang "pangat" (nakasurat sa lumang paagi na, "pagnat") nasambit duwang beses sa Vocabulario de la Lengua Bicol sa siring na pakaladawan, "cocer carne o pescado con poco agua y dejarlo cocer hasta que se consuma toda,". Lulutoon (daa) an karne o sirâ sa diit sanang tubig asin bayaan sanang mag'ati (maatyan) an tubig sagkod na maluto o maglomoy. Kun siring, an tataramon na "pinangat" manongod sa paagi nin pagluto, na enterong maati an tubig. Sa modernong Bikol, nawarâ na an kahulugan "na karne o sirâ an linuluto".

Ginonoan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Video clip kan baretang Bicolanos stage 'pinangat' burger eating contest kan Saksi-GMA 7, binukasan kan Hunyo 25, 2008
  2. Post na Food Tripping in Naga sa blog na Bocaio

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. pagnat, Vocabulario de la lengua bicol, p. 20 [1]
  2. pagnat, Vocabulario de la lengua bicol, p. 270 [2] ,