Jump to content

Amisnon

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Para sa ibang gamit, Hilingon an Amis (klaripikasyon) (klaripikasyon).
Amisnon
Mga amisnon o mga tawong amis
Kabilugan na populasyon

200,604 (2014)

Mga rehiyong igwang importanteng mga bilang
Taywan
Mga tataramon
Amis, Mandarin, Hokkien[1]
Pagtubod/Debusyon
Animismo, Kristiyanismo[nangangaipo nin toltolan]
Katakod na mga grupo-etniko
Sakizaya, Mga subong tawo kan Taywan

An mga Amis (Amis: ʼAmis, ʼAmi), midbid man sa Pangcah (na kun sain an boot sabihon 'tawo' asin 'mga kamag-anak'), iyo an mga subong etnikong grupo na Austronesyanon na nag-iirok sa Taywan. Sinda sa kasaysayan nagtataram kan tataramon na Amis (Caciyaw no Pangcah; Minuqamian), sarong Austronesyo na tataramon, asin saro sa kag-anom na opisyal na midbid na mga katutubong katawohan sa Taywan. An tradisyonal na teritoryo kan mga Amis kabali an halawig, mahiwas na kababan sa pag-oltanan kan Kabukidan sa Katahawan asin kan Kabukidan sa Baybayon (Kababan nin Huadong), an kapatagan sa baybayon kan Pasipiko sa sirangan pasiring sa Kabukidan sa Baybayon asin an Rawis nin Hengchun.

Kadtong 2014, an bilang kan mga Amis, yaon sa 200,604.[2] Ini mga 37.1% kan kabilugan na katawuhan nin mga subo sa Taywan, na iyo an pinakadakulang grupo nin mga katutubo.[3] An mga Ami panginot na mga parasira huli sa saindang kinamumugtakan sa baybayon. Sinda tradisyonal na igwa nin matrilinyal na sistema nin paryentes, na kun saen an pamana asin pagsasadiri minaagi sa linya nin ina, asin an mga aki pigkokonsiderar na namundag sa mga tawo kan ina.[4]

An mga tradisyonal na baryo kan Amis medyo dakula para sa mga komunidad nin mga |katutubong taga-Taywan, na sa parati igwa nin 500 sagkod 1,000 katawo. Sa Taiwan ngunyan, an mga Ami minabilog man kan mayoriya kan "mga katutubo sa syudad" asin nakapatalubo nin kadakol na mga komunidad sa syudad sa palibot kan isla. Sa mga nakaaging dekada, an mga Amis nag-agom man nin nang eksogamo sa Han siring man sa ibang mga katutubong tawo.[5]

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. Shih Hsin University (2016). 原住民族語言調查研究三年實施計畫:1至3期16族綜合比較報告摘要彙編 [Three-year Project for Indigenous Language Survey and Research: Summary Compilation of Comprehensive Comparative Reports of 16 Indigenous Groups During Phases 1 to 3] (PDF) (Report). Council of Indigenous Peoples. pp. 1–154.
  2. Chia-chen, Hsieh; Wu, Jeffrey (15 February 2015). "Amis Remains Taiwan's Biggest Aboriginal Tribe at 37.1% of total" (in en). FocusTaiwan.tw (The Central News Agency). https://focustaiwan.tw/news/asoc/201502150011.aspx.
  3. "Table 28: Indigenous Population Distribution in Taiwan-Fukien Area", National Statistics, Republic of China, Taiwan: Directorate General of Budget, Accounting and Statistics, Executive Yuan (DGBAS), archived from the original on 12 March 2007, retrieved 30 August 2006 Unknown parameter |url-status= ignored (help).
  4. "Ami". Ethnologue (in English).
  5. Olson, James Stuart (1998). An Ethnohistorical Dictionary of China (in English). Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 9780313288531.

Urog pang mababasa

[baguhon | baguhon an source]
  • Hsu, Mu-chu 許木柱; Liao, Shou-chen 廖守臣; Wu, Ming-i 吳明義 (2001). Āměizú shǐ piān 阿美族史篇 [Taiwanese Aboriginal History: Amis] (in Chinese). Nantou shi: Taiwan sheng wenxian weiyuanhui. ISBN 957-02-8003-4. 
  • "Amis". Council of Indigenous Peoples. 20 December 2010. Retrieved December 15, 2023. 

Mga panluwas na takod

[baguhon | baguhon an source]