Babaying Parasurat si Liwayway Arceo

 

Ladawan:Liwayway Arceo.jpg

Liwayway Arceo

Si Liwayway A. Arceo (Enero 30, 1924 – Disyembre 3, 1999) sarong multi-awarded fictionist, peryodista, parasurat nin iskrip sa radyo asin editor.

Biograpiya

Si Liwayway A. Arceo pinangaki kan Enero 30, 1924.

Si Liwayway Arceo nagsurat nin mga nobela na marhay na tinanggap asin ginibo nin mga mambabasa. Nakasurat man siya nin haros 50 na nobela, asin rinibong halipot na mga osipon, saysay, asin mga drama sa radyo, arog kan Canal de la Reina (1972) asin Titser (1995), na iyo an mga pinakapopular niyang obra.

Nagpublikar man siya nin mga koleksyon nin halipot na osipon arog kan Ina, Maybahay, Anak at Iba Pa, Mga Maria, Mga Eva, Ang Mag-anak na Cruz (1990), asin Mga Kuwento ng Pag-ibig (1997). Kadaklan kan saiyang mga libro ipinublikar kan Ateneo de Manila University Press asin kan University of the Philippines Press.

An osipon ni Arceo na Uhaw ang Tigang na Lupa nagin ikaduwang nagdaog sa “Pinakamabuting Maikling Katha” kan 1943. Ini an saro sa mga pinakamarhay na halipot na osipon na inaprobahan kan Gobyernong Imperyal kan Japan kan panahon kan okupasyon.

Naging bantog si Arceo bilang lead actress sa Tatlong Maria, sarong pelikulang Hapon/Pilipino na ginibo kan panahon kan Ikalawang Digmaang Pandaigdig. An pelikula ginibo kan duwang kompanya nin sine: X'Otic Pictures kan Pilipinas asin Eiga Hekusa kan Hapon kan 1944.

Nag-arte man siya sa Ilaw ng Tahanan, sarong marhay na nadadangog na radio serial. An Ilaw ng Tahanan nagin sarong television soap opera man na ipinaluwas sa RPN 9 kan huring parte kan dekada 1970.

An halipot na osipon ni Arceo na Lumapit, Lumayo ang Umaga kan huri ginibo nang premyadong pelikula kan National Artist Ishmael Bernal kan taon 1975. An Filipinang thespian na si Elizabeth Oropesa nakaresibe nin FAMAS Best Actress Award kan taon 1976 huli sa saiyang papel sa pelikula.

Pakatapos kan saiyang kagadanan, an mga parasurat na Pilipino nagtao nin onra ki Liwayway A. Arceo sa sarong serbisyo sa pagromdom na ginibo sa Loyola Memorial Chapel sa Guadalupe, Makati, Filipinas kan Disyembre 3, 1999.

Premyo asin Onra

Si Liwayway Arceo nakaresibe nin iba’t ibang parangal asin pagkilala sa saiyang mga kontribusyon sa literatura. Kan 1962, nakaresibe siya nin parangal sa Halipot na Istorya sa Filipino sa Carlos Palanca Memorial Awards for Literature. Kan 1988, pinagkalooban siya nin Gawad Balagtas Life Achievement Award para sa Fiction gikan sa Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas. Kan 1990, nakaresibe man siya nin Catholic Authors Award gikan sa Asian Catholic Publishers, asin kan 1991 pinagkalooban siya nin Doktorado sa Humane Letters (honoris causa) kan University of the Philippines. Kan 1992, siya nagin Visiting Fellow kan Japan Foundation, asin kan 1993 nakaresibe siya nin CCP Gawad para sa Literatura na itinao kan Cultural Center of the Philippines. Sa huring taon, kan 1999, ginawaran siya nin National Philippine Centennial Commission Award bilang pagkilala sa saiyang pagpapayunir asin pambihirang mga kontribusyon sa larangan nin literatura sa Pilipinas.

Pelikula

• 1944 - Tatlong Maria ("Tulong Tugang na Babae")

Mga Reperensya

Edroz//philippineculturaleducation.com.ph/edroza-matute-genoveva/a-Matute, Genoveva. (n.d.). CulturEd: Philippine Cultural Education Online. https:

Mga panluwas na sumpay

• Mga Boses nin Pilipino
• Ang Inyong Lingkod, Gloria Romero
• Canal de la Reina by Liwayway Arceo
• Sarong Selebrasyon kan mga Babaeng Parasurat
• Wikang Filipino
• Estilo: Pagsusuri at Pag-unawa by Efren Abueg
• Kolonyalismo kan Estados Unidos (1989-1945)
• Retrato nin sarong hoben na Intsik bilang sarong Pilipino na para-istorya
• An Literaryong Produkto kan Nasyon para sa 2000 ni Bienvenido Lumbera
• Bayani Magazine
• University of the Philippines Press
• Harani, Harayo An Aga
• Timawa
• Kulttuuri ja taide Archived 2006-07-21 at the Wayback Machine.
• An Kasaysayan kan mga Sinurat kan mga Babaeng Pilipino Archived 2021-04-22 at the Wayback Machine.
• Timawa by A.C. Fabian