Jump to content

Balasagun

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Balasagun
Kyrgyz: Баласагын
An Torre nin Burana, sa lugar kan dating Balasagun
Balasagun is located in Kirgistan
Balasagun
Pinapahiling sa Kirgistan
Balasagun is located in Sulnopan asin Katahawan na Asya
Balasagun
Balasagun (Sulnopan asin Katahawan na Asya)
Alternatibong  pangaranGobalik
KinamumugtakanRehiyon nin Chüy, Kirgistan
RonaSogdia
Tagboan42°44′49″N 75°14′55″E / 42.74694°N 75.24861°E / 42.74694; 75.24861Tagboan: 42°44′49″N 75°14′55″E / 42.74694°N 75.24861°E / 42.74694; 75.24861
TipoIniirukan
Kasaysayan
ItinugdasIka-9 na siglo
Mga tala nin sityo
KundisyonRagba

An Balasagun (Kyrgyz: Баласагун or Баласагын Balasagyn; Pinasimpleng Intsik: 八剌沙衮; tradisyonal na Intsik: 八剌沙袞; pinyin: Bā là shā gǔn) sarong suanoy na siyudad nin Sogdia sa makabagong Kirgistan, na namumugtak sa Kababan nin Chüy sa pagtanga kan Bishkek asin kan danaw nin Issyk-Kul. Namomogtak sa gilid kan Dalan nin Seda, an mga kagabaan kan syudad nakaukit kan 2014 sa Listahan kan Pamana kan Kinaban kan UNESCO bilang parte kan Lugar na Pamana kan Kinaban na An Mga Dalan nin Seda: An Network nin Ruta kan Koridor nin Chang'an-Tianshan.[1]

An Balasagun pigtugdas kan mga Sogdyanon, sarong etniko na may ginikanan sa Iranon asin an tataramon na Sogdyano ginagamit pa man giraray sa banwaan na ini sagkod kan ika-11 siglo.[2]

Ini an kapitolyo kan Kanato nin Kara-Khanid poon kan ika-10 siglo sagkod na ini sinakop kan Qara Khitai (dinastiyang Sulnopan na Liao) kan 1134. Dangan ini nasakop kan mga Mongol kan 1218. Inapod ini kan mga Mongol na 'Gobalik "Magayon na syudad". Dai ini dapat ikaribong sa Karabalghasun, na ngunyan Ordu-Baliq sa Mongolya, na iyo an kabisera kan Kaganato nin Uyghur.

Itinugdas kan Kanato nin Kara-Khanid kan ikasiyam na siglo, an Balasagun dai nahaloy sinalidahan an Suyab bilang mayor na sentro politikal asin ekonomiko kan Kababan nin Chüy; an kauswagan kaini nagluya pagkatapos kan pananakop kan mga Mongol. An pararawitdawit na si Yūsuf Balasaguni, bistado sa pagsurat kan Kutadgu Bilig, pighuhuna na namundag sa Balasagun kan ika-11 siglo. An syudad igwa man nin dakulang populasyon na Kristyanong Nestoryano; an sarong sementeryo ginagamit pa kan ika-14 siglo.[3] Poon kan ika-14 na siglo, an Balasagun sarong baryo na igwa nin kadakol na mga kagabaan 12 kilometres (7.5 mi) sa habagatan-subangan kan Tokmok.

An sona nin Burana, namumugtak sa gilid kan Tokmok asin 6 kilometres (3.7 mi) gikan sa presenteng baryo nin Balasagun, iyo an sulnopan na poro kan suanoy na syudad. Kabali digdi an Torre nin Burana asin sarong natad nin mga petroglipiko na gapo, an Kurgan stelae. An Torre nin Burana sarong minaret na itinugdok kan ika-11 siglo sa mga kagabaan kan suanoy na siyudad nin Balasagun. Nasa 24 metres (79 ft) an langkaw, dawa ngani kan ini inot na itinugdok ini nag-abot sa 46 metres (151 ft). An nagkapirang linog sa laog nin mga siglo nagkawsa nin dakulang danyos, asin an presenteng edipisyo nagrerepresentar nin sarong mayor na paghirahay na ginibo kan mga taon 1970.

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. "Silk Roads: the Routes Network of Chang'an-Tianshan Corridor". UNESCO World Heritage Centre. United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization. Retrieved 17 Apr 2021.
  2. Barthold, W. (2008). "Balāsāg̲h̲ūn or Balāsaḳūn". In Bearman, P.; Bianquis, Th.; Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. Encyclopaedia of Islam. Brill. Retrieved 11 March 2008.[permanent dead link]
  3. Klein, W. (2000). Das nestorianische Christentum an den Handelswegen durch Kyrgyzstan bis zum 14 Jh. Silk Road Studies (in German). III. Brepolis. ISBN 2-503-51035-3.

Plantilya:Central Asian history