Beshbarmak
.jpg)
An Beshbarmak (Kyrgyz: бешбармак, romanized: beşbarmak; Bashkir: бишбармаҡ, romanized: bişbarmaq;[1] lit. five fingers)[2] sarong putahe sa lutong Katahawan na Asyano. Midbid man ini sa apod na naryn sa Xinjiang, Usbekistan, Kirgistan asin Kasakstan, na turama sa Karakalpakstan asin Dagestan, na iyo man na dograma sa Turkmenistan, asin kullama sa Baskortostan asin Tatarstan.
An Beshbarmak, na an boot sabihon "limang moro" sa mga tataramon na Turko, nanonongod sa tradisyonal na gawi nin pagkakan kan putahe gamit an kamot. An pangaran na ini pigtutubodan na nagbutwa sa huri, orog na pagkatapos kan mga obserbasyon kultural asin etnograpikong Ruso sa mga tawong nomadikong tawo sa Asya Sentral. An saro pang pangaran para sa beshbarmak sa Kirgis iyo an tuuralgan et, na an boot sabihon pinurot o tinadtad na karne. An beshbarmak parati gibo sa pinong tinadtad na linutong karne, na pighalo sa dough (tipikal na pansit na itlog) asin chyk, sarong sarsa nin sibulyas. Ini parati pigsisirbe sa darakulang komunal na plato, na pig-iiribahan nin nagkapirang tawo,[3] pagkatapos kan shorpo, sarong enot na kurso nin sabaw nin karneng karnero na pigsisirbe sa mga mangko na inaapod na kese.[4] Sinusundan man ini nin sabaw na inaapod na ak-serke[5] (shorpo na pinaghalo sa kymyz o ayran), na pighuhuna na nakakatabang sa pag-ayos kan tulak. An pestibong beshbarmak pwedeng lutuon kaiba an qazı asin chuchuk.
Kasaysayan na pinaghalian
[baguhon | baguhon an source]An luto kan Katahawan na Asya nagtalubo sa laog kan mga limitasyon kan buhay na nomadiko, kan an mga tawo lubos na nagsasarig sa saindang mga hayop. Nahihiling ini sa mga putaheng Katahawan na Asyano, na mayaman sa karne asin mga produktong hale sa gatas.[6]
An pagtogdok kan beshbarmak bilang sarong nasyonal na putahe nagpoon sa literaturang Sobyet na nagmana kan nomadiko asin "parairok" na dikotomiya gikan sa Imperyo kan Rusya. Duwang libro an pundamental sa pagbilog kan mga nasyonal na luto kan mga tawong Katahawan na Asyano: Kniga o vkusnoi i zdorovoi pishche (An Libro nin Masiram asin Marahay na Kakanon) asin Natsional'nyie kukhni nashikh narodov (Mga nasyonal na luto kan satong mga tawo).[7]
An ritwal sa pagserbi
[baguhon | baguhon an source]An pagserbi nin beshbarmak pano nin ritwal. Kun an sarong hayop, arog kan tupa, binuno bilang onra sa sarong bisita, dangan an kag-imbitar nagsisirbe nin ustukan, manlain-lain na hiwa nin karne, sa manlain-lain na tawo, depende sa saindang kasarian, edad, asin ranggo sa estrukturang sosyal. Bilang tanda nin paggalang, an pinakagurang na mga tawo asin mga onradong bisita pirming pigpepresentar kan mga pangenot na hiwa kan karne.
Sa mga espesyal na okasyon, an bisitang onra, an pinakamatuang lalaki, o an pinakanguhod na lalaki, minaako kan bash, an payo kan hayop, asin nagpuputol nin mga pidaso kaini tanganing ipanao sa ibang tawo. An pinakagurang na mga lalaki o aksakal an nag-aako kan jambash,[6] an tulang kan hita. An pinakagurang asin iginagalang na mga babaye nag-aako kan kuiruk o kuymulchak, an tulang na ikog. An mga tabay asin abaga ipinapahiling sa mga mas hoben na adulto, asin an mas saradit na tulang itinatagama para sa manugang na babaye kan harong. An omurtka, an tulak, itinatao sa mga aki.
An ibang ustukans kabali an joto jïlïk, tibia o tulang kan bitis, an kashka jïlïk, tulang kan hita o femur, an tulang poon sa gusok sagkod sa hita na inaapod na karchiga, sarong gusok na mayong taba na inaapod na kara kabirga,an kar jïlïk o tulang kan radyus, dalii o tulang kan abaga, an toshi, daghan o brisket, asin an kung jïlïk, tulang poon sa bitis sagkod sa tulang kan abaga.
Preparasyon
[baguhon | baguhon an source]
Sa klasikong baryant kan beshbarmak, siring na ini pig-aandam ngunyan sa amihanan na Kirgistan (urog na sa Rona nin Naryn), sarong matarom na kutsilyo na inaapod na maki(Kyrgyz: маки) an kaipuhan para manipis na putolon an gabos na sahog bago ini ibugtak sa dastarkhan. An putahe nangangaipo man nin kaldero tanganing pabukalon an karne asin pansit, asin sarong pangligid o rolling pin tanganing iluwas an pansit.
An beshbarmak pig-aandam sa paagi nin inot na pagluto nin sarong pidaso nin karne, arog kan rump nin kabayo, o sarong rack nin kordero, o qazı o chuchuk horsemeat sausage. Sa mainit na panahon, an beshbarmak parati ginigibo sa karne nin karnero.
An minasang pansit gibo sa harina, tubig, itlog, asin asin, asin pinapahingalo sa laog nin 40 minutos. Dangan an minasa piglulukot nin manipis na marhay, asin pigpuputol sa mga pansit.[6]
Mga toltolan
[baguhon | baguhon an source]- ↑ Shitova, S.N. (2019-10-18). "Bishbarmak, a dish of Bashkir cuisine". Bashkir encyclopedia. Scientific-publishing complex «Bashkir encyclopedia ».
- ↑ Laumulin, Chokan; Laumulin, Murat (1 August 2009). The Kazakhs: Children of the Steppes (in English). Global Oriental. p. 57. ISBN 978-90-04-21301-2.
- ↑ "Understanding Identity and Kyrgyz Cultural Values Through Food". National Geographic. Archived from the original on 2022-06-06. Retrieved 2025-11-01.
- ↑ "Teorii de istorie culinară care ne dezamăgesc: borşul şi mujdeiul, singurele alimente cu adevărat româneşti. Micii inventaţi de Cocoşatu' – un mit urban". adevarul.ro (in English). 29 July 2015. Archived from the original on 2015-07-31. Retrieved 2021-08-26. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ ""Special Beshbarmak" in Bishkek". srasstudents.org (in English). 2013-06-20. Archived from the original on 2020-03-14. Retrieved 2020-01-22. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - 1 2 3 "Beshbarmak: Five Finger Food". Edge : Kazakhstan (in English). 2015-05-26. Archived from the original on 2022-04-08. Retrieved 2020-01-22. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ Alymbaeva, Aida Aaly (18 December 2019). "Nations of Plov and Beshbarmak: Central Asian Food and National Identity on the Internet". The Muslim World 110 (1): 107–125. doi:.
Mga panluwas na takod
[baguhon | baguhon an source]- Besh barmak Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.