Carolyn Bertozzi
| Carolyn Bertozzi | |
|---|---|
 Bertozzi in 2022 | |
| Kamundagan | Carolyn Ruth Bertozzi Oktobre 10, 1966 Boston, Massachusetts, U.S. |
| Edukasyon | |
| Midbid bilang | Bioorthogonal chemistry |
| Sadiring-tao | Andrea Bertozzi (sister) |
| Mga gawad |
|
| Karera sa siyensya | |
| Lado | Chemistry |
| Institusyon | |
| Thesis | Synthesis and biological activity of carbon-linked glycosides (1993) |
| Doctoral advisor | Mark D. Bednarski |
| Doctoral student | |
| Mga panluwas na video | |
|---|---|
 "Kun ano an pighihingoang sabihon saimo kan sugar coating sa saimong mga selula", TEDx Stanford | |
| "Si Carolyn R. Bertozzi Nanggana kan 2022 AAAS Lifetime Mentor Award", AAAS, Pebrero 10, 2022 |
Si Carolyn Ruth Bertozzi (ipinangaki kan Oktubre 10, 1966) sarong Amerikanang chemist asin Nobel laureate, na bisto sa saiyang mahiwas na pag-adal na sakop an chemistry asin biology. Siya an nag-imbento kan terminong "bioorthogonal chemistry". Para sa mga chemical reaction na pwedeng mangyari sa laog nin mga buhay na organismo. Kaiba sa saiyang mga daing kalingawan na paghihingowa an pag-gibo nin mga kagamitan na pang-kimika tanganing pag-adalan an mga asukar sa ibabaw kan selula na tinatawag na glycans, asin kun pano ini naggaganap nin papel sa mga helang arog kan kanser, inflammation (pagla-la), asin mga impeksyon nin virus arog kan COVID-19. Sa Stanford University, siya an nagpapadangat kan titulong Anne T. and Robert M. Bass Professorship sa School of Humanities and Sciences. [2] Saro man si Bertozzi na Investigator sa Howard Hughes Medical Institute (HHMI) [3] asin dating direktor kan Molecular Foundry, sarong sentro nin pagsaliksik sa nanoscience sa Lawrence Berkeley National Laboratory. Puon kan 2024, siya nagsisirbi bilang miyembro kan scientific advisory board kan Arc Institute.[4]
Naresibe niya an MacArthur "genius" award sa edad na 33. Kan 2010, siya an kaenot-enoting babayi na nakaresibe kan prestihiyosong Lemelson–MIT Prize faculty award. Miyembro man siya kan National Academy of Sciences (2005), Institute of Medicine (2011), asin National Academy of Inventors (2013). Kan 2014, ipinaaram na si Bertozzi an mamamayo sa ACS Central Science, an kaenot-enoting peer-reviewed open access journal kan American Chemical Society, na nagtatao nin libreng impormasyon para sa gabos. Poon kan 2021 siya nagin miyembro kan Accademia dei Lincei .
Si Bertozzi tinawan kan 2022 Nobel Prize sa Chemistry, kaiba si Morten P. Meldal asin Karl Barry Sharpless, "para sa pag'uswag kan click chemistry asin bioorthogonal chemistry".
Edukasyon
[baguhon | baguhon an source]Si Carolyn Bertozzi nakakuha kan saiyang B.A., summa cum laude, sa chemistry hali sa Harvard University, kun sain nagtrabaho siya kaiba si Professor Joe Grabowski sa pagdisenyo asin pagtugdok nin sarong photoacoustic calorimeter. Napahanga si Grabowski sa saiyang trabaho kaya kinaipuhan ni Bertozzi na maggibo nin thesis dapit sa proyektong ini, na saiyang isinumitir asin nanggana kan Thomas T. Hoopes Undergraduate Thesis Prize. Kan siya undergraduate pa, nagtugtog man siya sa pirang banda, saro na diyan an Bored of Education kaiba an magigin gitarista kan Rage Against the Machine na si Tom Morello. Pagkatapos maggradwar sa Harvard kan 1988, nagtrabaho siya sa Bell Labs kaiba si Chris Chidsey.
Natapos ni Bertozzi an saiyang Ph.D. sa kimika sa Unibersidad kan California, Berkeley kan 1993 kaiba si Mark Bednarski, na nagtatrabaho sa kemikal na paggibo nin mga analog nin oligosaccharide . [5] Mantang yaon sa Berkeley, nadiskubre niya na an mga virus pwedeng magbugkos sa mga asukar sa hawak. An pagdiskubre nagdara sa saiyang larangan nin pagsiyasat, an glycobiology . Durante kan ikatolong taon ni Bertozzi sa graduate school, si Bednarski nadiagnose na may kanser sa colon, na nagresulta sa pagkua niya nin leave of absence asin pagbabago kan saiyang karera sa paagi nin pag-enrol sa medical school. Ini an nagwalat ki Bertozzi asin sa iba pang mga miyembro kan laboratoryo na tapuson an saindang Ph.D. magtrabaho na mayong direktang superbisyon. [6]
Karera asin pagsiyasat
[baguhon | baguhon an source]Pagkatapos maggradwar sa Berkeley bitbit an titulong Ph.D., si Bertozzi nagin sarong postdoctoral fellow sa University of California, San Francisco (UCSF) kaiba si Steven Rosen. Duman, pinag-adalan niya an aktibidad kan mga endothelial oligosaccharide sa pagpakarhay kan cell adhesion sa mga parte kan hawak na igwang inflammation (pagla-la).Mantang nagtatrabaho kaiba si Rosen sa UCSF, nahimo ni Bertozzi na baguhon an mga molekula nin protina asin asukar sa mga lanob kan mga buhay na selula tanganing an mga selula mag-ako nin mga dayuhan na materyales arog kan mga implant.
Kan 1996, si Bertozzi nagin miyembro kan pakultad sa UC Berkeley College of Chemistry asin sarong faculty scientist sa Lawrence Berkeley National Laboratory, kun sain nagsirbi siya bilang direktor kan Molecular Foundry. Puon kan 2000, siya nagin investigator sa HHMI. Kan 1999, mantang nagtatrabaho sa HHMI asin Berkeley, pinumunan niya an kampo kan bioorthogonal chemistry asin inimbento an terminong ini kan 2003. An bago asin modernong teknik na ini nagtatao nin kakayahan sa mga parasiyasat na liwaton an mga molecule sa laog nin mga buhay na organismo na dai naiistorbo an natural na proseso kan selula. Kan 2015, si Bertozzi naglipat sa Stanford University tanganing mag-iba sa ChEM-H Institute.
Pinag-aadalan ni Bertozzi an glycobiology kan mga helang arog kan kanser, mga inflammatory disorder arog kan arthritis, asin mga minamate na nakakaulakit arog kan tuberkulosis (TB). Sa partikular, pinalawak ni Bertozzi an pag-intindi sa mga cell surface oligosaccharides na igwang kinalaman sa kun pano minimidbid kan mga selula an lambang saro asin kun pano sinda nag-uulay o nag-iinterak. Ginamit ni Bertozzi an mga teknik kan bioorthogonal chemistry tanganing pag-adalan an glycocalyx—an mga asukar na nagpapatos sa cell membrane. An saiyang mga diskubre nakatabang sa pag-uswag kan kampo kan biotherapeutics.
Naggigibo man an saiyang laboratoryo nin mga kagamitan para sa pagsaliksik. Saro na diyan an pagmukna nin mga chemical tools para pag-adalan an mga glycan sa laog nin mga buhay na sistema. An pag-uswag kan nanotechnologies sa saiyang lab, na nagsisiyasat sa mga biological system, an naggiya sa pag-gibo nin sarong mabilis na point-of-care test para sa tuberkulosis kan 2018. Kan 2017, huli sa diskubre kan saiyang lab dapit sa takod kan mga asukar sa ibabaw kan mga cancer cell asin an saindang abilidad na maglikay sa depensa kan immune system, naimbitaran siya na magtaram sa TED talk kan Stanford, sa titulong "What the sugar coating on your cells is trying to tell you".
Mga startup sa bioteknolohiya
[baguhon | baguhon an source]Kan 2001, si Bertozzi asin Steve Rosen nagmukna kan Thios Pharmaceuticals sa Emeryville, California, an pinakaenot na kompanya na nagtarget kan mga agihan nin sulfation . An Thios Pharmaceuticals natunaw kan 2005.
Kan 2008, si Bertozzi nagmukna nin sadiring startup: Redwood Bioscience na yaon man sa Emeryville, California. [7] An Redwood Bioscience sarong kompanya nin bioteknolohiya na naggagamit nin SMARTag, sarong teknolohiya sa pagliwat nin protina na espesipiko sa lugar na nagtutugot sa saradit na bulong na magdukot sa mga lugar sa mga protina asin pwedeng gamiton sa pagtabang sa paglaban sa mga kanser. An Redwood Bioscience nakua kan Catalent Pharma Solutions kan 2014. Si Bertozzi nagdadanay na parte kan advisory board para sa sektor nin biologics kan kumpanya. [8]
Kan 2014, siya an nagmukna kan Enable Biosciences kan South San Francisco, California . Ini nakasentro sa mga bioteknolohiya para sa mga pag-diagnose sa harong para sa type 1 diabetes, HIV, asin iba pang mga helang. [9]
Si Bertozzi nagin sarong co-founder kan Palleon Pharma kan Waltham, Massachusetts, kan 2015. An Palleon Pharma nagtututok sa pagsiyasat kan mga glycoimmune checkpoint inhibitor bilang sarong potensyal na pagbolong para sa kanser.
Kan 2017, nagtabang si Bertozzi sa pagmukna kan InterVenn Biosciences, na naggagamit nin mass spectrometry asin artificial intelligence (AI) tanganing patingrawon an glycoproteomics para sa pagdiskubre nin mga target asin biomarker, pag-eksamin o diagnostics sa kanser sa obaryo, asin paghula kun magigin matagumpay o mapapa-untok an mga clinical trial.
Siya an nagmukna kan Grace Science Foundation kan 2018. An pundasyon nakasentro sa pagbolong kan kakulangan sa NGLY1 sa paagi nin paggibo nin mga terapiya na episyente asin barato.
Kan 2019, siya an nagmukna kan OliLux Biosciences asin Lycia Therapeutics. An OliLux Biosciences naggigibo nin mga bagong paagi para sa pagdetektar kan tuberkulosis. [10] An pagmukna kan Lycia Therapeutics nangyari kan an grupo ni Bertozzi nakadiskobre nin mga lysosome-targeting chimeras (LYTACs). An bagong klase nin molekula pwedeng makaraot nin nagkapirang mga target sa helang sa puso asin kanser. [11] An Lycia Therapeutics nakasentro sa paggibo nin teknolohiya na naggagamit nin mga lysosome-targeting chimera (LYTACs). [9]
Nagsirbi si Bertozzi sa board of directors kan Eli Lilly puon 2017 hanggang 2021, kaiba na sa Science and Technology Committee kaini, asin nag-resign pagkatapos magkaigwa nin licensing agreement an Lilly sa Lycia Therapeutics, sarong kumpanya na saro siya sa mga nagmukna. Nagsirbi man siya sa mga research advisory board nin mga kumpanya sa bulong arog kan GlaxoSmithKline, asin sa scientific advisory board kan Colossal Biosciences puon kan 2021.
Mga Publikasyon
[baguhon | baguhon an source]Si Bertozzi igwa nin labing 600 na publikasyon sa Web of Science ; an pinaka-sitar iyo an:
Personal na buhay
[baguhon | baguhon an source]Nagdakula si Bertozzi sa Lexington, Massachusetts. Siya an aking babayi ninda na huring Norma Gloria (Berringer) asin William Bertozzi. An saiyang ama may linyada o ginikanang Italyano. An saiyang mga lolo asin lola sa parte kan saiyang ina hali sa Nova Scotia, Canada. Igwa siyang duwang tugang na babayi, asin saro sa sainda, si Andrea Bertozzi, saro man na paratukdo sa departamento nin matematika sa University of California, Los Angeles (UCLA). An saiyang ama nagin man propesor sa physics sa Massachusetts Institute of Technology (MIT).[12]
Nag-isip siya nin halipot na panahon na mag-adal nin musika pagkatapos na an saiyang mga kakayahan sa keyboard nagtao saiya nin mga lugar sa nagkapirang banda nin rock sa kolehiyo, alagad namatean niyang siya "pirmeng nakasentro sa mga siyensya." [12] Padagos siyang nagtao nin lugar para sa musika, na sa kahurihurihi nakanuod nin bass guitar.
Si Bertozzi sarong tomboy asin nagluwas na poon pa kan huring parte kan dekada otsenta. [13] Siya asin an saiyang agom igwa nin tolong aking lalaki. Bilang sarong bukas na tomboy sa akademya asin siyensya, siya nagserbing modelo para sa mga estudyante asin mga katrabaho. [14]
Dugang na pagbasa
[baguhon | baguhon an source]- Busch-Vishniac, Ilene; Busch, Lauren; Tietjen, Jill (2024). "Chapter 48. Carolyn Bertozzi". Women in the National Inventors Hall of Fame: The First 50 Years. Springer Nature. ISBN 978-3-03175-525-5.
Mga Reperensya
[baguhon | baguhon an source]- ↑ Prescher, Jennifer Ann (2006). Probing Glycosylation in Living Animals with Bioorthogonal Chemistries (PhD thesis) (in English). University of California, Berkeley. OCLC 892833679. ProQuest 305348554.
- ↑ "Stanford chemist explains excitement of chemistry to students, the public". http://news.stanford.edu/news/2015/june/chemistry-bertozzi-qna-060515.html.
- ↑ "Carolyn Bertozzi honored by GLBT organization". http://berkeley.edu/news/berkeleyan/2007/02/21_awards.shtml.
- ↑ "Arc Institute welcomes first Scientific Advisory Board members; appoints two new members to Board of Directors" (in en). https://arcinstitute.org/news/news/board-announcement-2024.[permanent dead link]
- ↑ Bertozzi: Infectious In Her Enthusiasm.
- ↑ "Bednarski, pioneer of new cancer therapies, dies at 47". https://news.stanford.edu/news/2006/march22/med-obit-032206.html.
- ↑ "Women in Biotechnology: Barred from the Boardroom". http://www.scientificamerican.com/article/women-in-biotechnology-barred-from-the-boardroom/.
- ↑ Error sa pag-cite: Imbalidong
<ref>tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan na:1 - 1 2 Error sa pag-cite: Imbalidong
<ref>tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan na:2 - ↑ Capture and visualization of live Mycobacterium tuberculosis bacilli from tuberculosis patient bioaerosols.
- ↑ Lysosome Targeting Chimeras (LYTACs) for the Degradation of Secreted and Membrane Proteins. Archived from the original on 2020-10-21. https://web.archive.org/web/20201021165319/https://chemrxiv.org/articles/Lysosome_Targeting_Chimeras_LYTACs_for_the_Degradation_of_Secreted_and_Membrane_Proteins/7927061. Retrieved on 2026-04-19.
- 1 2 Profile of Carolyn Bertozzi. February 16, 2010.
- ↑ One on One with Carolyn Bertozzi. https://cen.acs.org/biological-chemistry/One-on-one-with-Carolyn-Bertozzi/100/i12.
- ↑ "Two Bay Area gay scientists honored". https://www.ebar.com/story.php?ch=news&sc=&sc2=&id=237708.
Mga panluwas na sumpay
[baguhon | baguhon an source]- Official website of Bertozzi Research Group
- What the sugar coating on your cells is trying to tell you – TED Talk
- Carolyn Bertozzi on Nobelprize.org
- Bertozzi's Archived 2023-02-09 at the Wayback Machine. et al. publication list
- "QnAs with Carolyn R. Bertozzi". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 120 (1). 2023. doi:. PMID 36584297. Bibcode: 2023PNAS..12020665H.