Jump to content

Diyalektong Inshū

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Diyalektong Inshū
因州弁
Lugar kan diyalektong Inshū.
Subo saHapon
RehiyonPrepekturang Tottori
Hapon
Mga kodigo nin tataramon
ISO 639-3
Glotologotott1237

An Diyalekto nin Inshū (Hapon: 因州弁 inshū-ben) sarong Diyalektong Hapon na pigtataram sa ronang Inaba (dating Probinsya nin Inaba) kan subangan Prepektura nin Tottori. Pwede man ining apodon na Diyalektong Tottori (Hapon: 鳥取弁 tottori-ben), dawa ngani dai ini dapat iribong sa ibang mga diyalekto na pigtataram man sa prepektura, arin na baga an Kurayoshi asin mga diyalektong Sulnopan na Hōki. Ini pigkokonsiderar na diyalekto kan Subangan na San'in kan mas mahiwas na grupo nin diyalektong Chūgoku. Sa mga parte kan amihanan na Prepekturang Hyōgo na kataraid na Tottori, partikularmente sa rehiyon Tajima (sa mga banwaan na arog kan Shin'onsen), sarong kaagid na diyalekto sa diyalektong Inshu an pigtataram. Ini igwa nin kadakol na pagkakaagid sa saiyang haraning paryente, an diyalektong Kurayoshi kan katahawan na Tottori (dating subangan na Hōki) alagad igwa nin nagkapirang pambihirang pagkakaiba.

Palatanugan

[baguhon | baguhon an source]

Sa lugar nin San'in (kaiba an Tottori) an halawig na o (お) na tanog na hale sa au (あう) na diptongo kan panahon nin Heian asin Kamakura nagbago sa halawig na a (あぁ).[1] Huli kaini, an boluntaryo/nakakakumbinsir na ikō (行こう madya na) pigsasayod na ikā (行かあ) asin an nagpapahayag nin paghona na ~ darō (~だろう) nagin ~ darā (~だらあ). Dawa ngani parateng sinasabi bilang kauta (買うた) sa mga diyalektong San'yō, an katta (買った binakal) nagigin kāta (買あた) o simpleng nagdadanay na pareho. An pitch accent kaini iyo an chūrin (中輪 ‘tahaw na singsing’) na panusugan kan Tokyo, sarong ugali na mahihiling man sa diyalektong Kurayoshi.

Dawa ngani an pag-iribang diptong haros mayo sa Syudad nin Tottori, nangyayari ini sa mga dating distrito kan Yazu asin Iwami. Sa Yazu, an diptongong ai (あい) nagsasaro sa sarong ē (えぇ) arog kan sa akai (赤い pula) → akē (あけえ). Sa Iwami, an ai nagsasaro imbes na (ゃあ) arog kan sa akai (赤い pula) → akyā (あきゃあ).[2] Dawa ngani haros mayo sa ibang lugar sa Tottori, sa banwaan nin Chizu, Tottori, igwa nin sarong pangyayari nin pagsararo kan diptongong oi (おい) pa-ē (えぇ) arog sa kuroi (黒い itom) → kure (くれえ). [2]

Sa kabaliktaran kan kadaklan na iba pang Mga diyalektong Sulnupan na Hapon asin kapareho kan mas harayong mga grupo arog kan Mga diyalektong Kanto, sa bilog na Tottori igwa nin parating pagsilensyo kan mga patanog.[3] Kun an mga konsonante na mayong aksento, mayong tingog (shi (し), ki (き), asbp.) nagigin silensio .[4]

Bilang sarong diyalektong San'in, an mga parataram nin diyalektong Inshū naggagamit nin ~ da (~だ) (kontra sa ~ja (~じゃ) sa mga diyalektong San'yō) bilang saindang kopula. Dawa siring, sa nagkapirang banwaan na harani sa Prepektura nin Okayama, arog kan Chizu asin Wakasa, ~ja (~じゃ) an piggagamit imbes.[5] Sa laog kan Tottori, an mga pormang konjunktibo kan mga panhirong Godan na may katapusan na u nakakaeksperyensya nin geminate consonant (sadit na tsu っ) na paglaog, na may euphonic na pagbabago sa u (う) na nangyayari sana sa Chizu.[6] Para sa rason asin kawsa, ~ (da) ke (~(だ)けー) ginagamit bilang katumbas kan ~ (da) kara (~(だ)から huli ta, kaya ). Siring sa ibang mga diyalektong San'in, an mga padagos na aksyon asin mga natapos na aksyon ipinapahayag nin separado sa ~yoru (~ょーる) asin ~toru (~とる), sunod-sunod.

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]

Mga pagsambit

[baguhon | baguhon an source]
  1. 広戸, 惇 (1982). 「中国方言の概説」、飯豊毅一; 日野資純; 佐藤亮一編 『講座方言学 8 中国・四国地方の方言』 (in Japanese). 国書刊行会. p. 19.
  2. 1 2 室山, 敏昭 (1998). 日本のことばシリーズ 31 鳥取県のことば (in Japanese). Meiji. pp. 12–13.
  3. 室山, 敏昭 (1998). 日本のことばシリーズ 31 鳥取県のことば (in Japanese). Meiji. p. 14.
  4. 室山, 敏昭. 日本のことばシリーズ 31 鳥取県のことば (in Japanese). Meiji. p. 37.
  5. 室山, 敏昭 (1982). 「鳥取県の方言」、飯豊毅一; 日野資純; 佐藤亮一編 『講座方言学 8 中国・四国地方の方言』 (in Japanese). 国書刊行会. p. 196.
  6. 室山, 敏昭 (1998). 日本のことばシリーズ 31 鳥取県のことば (in Japanese). Meiji. p. 19.