Domoko
| Lokasyon | Prepekturang Hotan, Xinjiang Tsina |
|---|
Domoko sarong gaba na dolohan[1] (midbid sa Daan na Domoko) namumugtak sa sirangan na rehiyon kan Khotan oasis sa China, mga 20 kilometros sa amihanan kan sentro administratibo kan Domoko,[2] sa habagatan na takyag kan Dalan nin Seda. An lugar namumugtak sa nagsasadiring rehiyon kan Xinjiang.
An dolohan binayaan kan kabangaan kan ika-19 siglo huli sa kakulangan nin suplay nin tubig asin an resulta kan pagbalyo kan pagkultibar, susog sa mga lokal na tagadolohan.
Arkeolohiya
[baguhon | baguhon an source]Si Domoko pig-eksplorar ni Sir Aurel Stein kan 1906 sa saiyang enot na ekspedisyon sa Katahawan na Asya.[3] Si Stein nakanompong nin sarong inabandonang baryo o dolohan asin ilinadawan an mga arkeolohikong tada asin mga kondisyon nin konserbasyon kan mga edipisyo:
Digdi kami nakaabot sa timog na gilid kan 'daan na Domoko', sarong lugar na natatahoban nin mga tada nin sarong grupo nin mga baryo na mayong tawo. An nagrururumpag na mga kagabaan kan mga istaran na gibo sa laboy, na itinogdok asin inareglar nin eksakto arog kan mga dolohan na ngunyan iniirukan kan polyito na ini asin nagpoporma nin mga grupong suhay, garo baga nag-abot, kaiba an mga nag-iiribahan na mga tatamnan, sementeryo asin oma, nin mga tolong milya poon sa sirangan pasiring sa sulnopan. Pasiring sa amihanan-sulnopan, nagdanay kami sa pag-ultanan ninda sa laog nin haros tolong milya. An mga lanob na gibo sa laboy, na pinakusog kan pagbugtak nin mga patindog na bugkos nin Kumush, parati pa man giraray na nag-iitaas nin 4 sagkod 5 piye sa ibabaw kan daga, asin an darakulang pugon dai nababaak dawa sa mas halangkaw na […] An mga harong na mayo nin tawo hinale na kan gabos na materyales na pwedeng gamiton, arog kan mga biga, kahoy na harigi kan pinto, &c. Mantang haros mayo nang natipon na baybay sa palibot kan nagrururumpag na mga kagabaan, an saindang marikas asin kumpletong pagkawara garo baga dai malilikayan sa oras na magpoon an pag'ubos.[4]
— Aurel Stein, Ancient Khotan: Vol. I p. 458
An mga pagkotkot garo baga "pinadali" ta si Stein gustong-gustong magbalik sa Niya, sarong lugar kun sain siya naggigibo nin mas mahiwas na mga pagkotkot.[3]
Arte asin mga Artepakto
[baguhon | baguhon an source]An mga nakua sa Domoko minalataw na sa panginot binibilog nin mga panel na kahoy, na namumugtak sa mga kagabaan nin sarong santuaryo harani sa oasis.[5] An mga rektanggulong panel pininturahan nin mga imahe ni Buddha, Bodhisattva asin manlaen-laen na iba pang mga diyos na Buddhist-Hindu.[6] Saro sa mga pangenot na punto nin interes na may relasyon sa Dalan nin Seda iyo an pagbalyo nin mga ideya, partikularmente sa teknolohiya asin relihiyon. An nagkapira sa mga pinaka-importanteng mga nakua iyo idtong mga may relasyon sa pag-uswag asin pagpahiwas kan Budismo sa Tsina. An pinakabantog na mga halimbawa iyo an mga pinturang seda asin mga balumbon na nakua sa Dunhuang asin itinao sa British Museum ni Aurel Stein.
Mga oasis asin UNESCO
[baguhon | baguhon an source]Mas bago pa sana an mga oasis kan Silk Road nagbalik sa arkeolohikong diskurso. Mantang an UNESCO naghihingoang maglaog nin mas manlaen-laen na hanay nin mga lugar sa saiyang 'World Heritage' na portfolio, an konsepto nin 'serial nominations' nagbutwa. An mga oasis na nakaposisyon sa gilid kan Dalan nin Seda iyo an mahalagang marhay sa pag-eksister kaini, na nagtatao nin mga preskong suplay asin manlain-lain na merkado sa mga caravan nin negosyo. An mga nominasyon para sa mga lugar na nagbilog kan 'An Ruta nin Oasis kan Dalan nin Seda sa Tsina' pigbibisto na ngunyan, asin magigin parte kan mas mahiwas na serye nin nominasyon, na an katuyuhan iyo na iiba an mga pangenot na lugar sa bilog na ruta kan Dalan nin Seda.[7]
Mga toltolan
[baguhon | baguhon an source]- ↑ "Stein Placename Database". Retrieved 25 October 2012.
- ↑ "Encyclopedia Iranica". Retrieved 25 October 2012.
- 1 2 Escauriaza-Lopez, Valencia. Aurel Stein's Methods and Aims in Archaeology on the Silk Road (PDF).
- ↑ "Digital Archive of Toyo Bunko Rare Books". National Institute of Informatics. Retrieved 25 October 2012.
- ↑ Boulnois, Luce (2003). On the Road: Monks, Warriors and Merchants on the Silk Road. p. 184.
- ↑ Bhattachrya, Chhaya (1977). Art of Central Asia, with special reference to wooden objects from the Northern Silk Road. p. 30.
- ↑ van Oers, Ron (2004). Nomination of the Silk Road in China to UNESCO's World Heritage List: Proposals for a Strategic Approach and Reference Framework for Heritage Routes. pp. 62–71.