Jump to content

Pagkakaiba sa mga pagbabago kan "Atomo"

19 na mga bayta pinagdugang ,  1 year ago
Mayong sumaryo nin pagliwat
s (Pagliwat nin kategorya)
No edit summary
Mga tatak: Magiwasong pagliwat Pagliwat gamit an mobile web
 
An '''atomo''' ([[Ingles]]: ''atom'') iyo an pinakasadit na yunit nin ordinaryong [[materya]] na minabilog sa sarong [[elementong kimikal]]. An lambang [[solido]], [[likido]], [[gas]], asin [[plasma]] iyo pigbibilog nin neutral o pig-iyonisang mga atomo. An mga atomo iyo saraditon na maray, asin tipikal na yaon sa 100 pikometro an laba. Saditon sinda na sa paghula kan saindang kaugalian sa paagi nin klasikal na pisika —kun sain halimbawa, sinda iyo mga bolang pang-tennis—iyo bakong posible huli sa epektong [[quantum]].
 
An kada atomo iyo pigbibilog nin sarong [[atomikong nukleyus|nukleyus]] sagkod saro o mas dakol na mga [[elektron]] na nakapalibot sa nukleyus. An nukleyus iyo igwang saro o mas dakol na mga [[proton]] asin mga [[neutron]]. An kasarosarong atomo na mayo nin neutron iyo an pinakabistong baryente nin [[idrohino]]. Mas halangkaw sa 99.94% nin sarong atomong gabat an yayaon sa nukleyus. An mga proton iyo igwang positibong elektriko na kargo, an elektron igwang negatibong elektriko na kargo, asin an neutron mayo kaini. Kun an numero nin mga proton asin elektron iyo parehas, an atomo iyo may elektrisidad na neutral. Kun an atomo iyo may mas halangkaw o mas dikit na elektron kaysa sa proton, an atomo igwa nin kabilugang negatibo o positibong kargo – na inaapod na mga [[ion]].
 
An mga elektron nin sarong atomo iyo napaparani sa mga proton sa sarong atomikong nukleyus sa paagi nin [[elektromagnetikong pwersa]]. An mga proton sagkod neutron sa nukleyus iyo nagraranihan huli sa [[nukleyar na pwersa]]. An pwersang ini iyo harus mas makusog kaysa sa elektomagnetikong pwersa na minasuway sa kada mga positibong kargo na proton. Sa irarom nin mga arug kaining sirkumstansya, an nagpapasuway na elektromagnetikong pwersa iyo nagigin mas makusog kaysa sa nukleyar na pwersa. Sa kasong ini, an nukleyus nagsusuruwayan asin nagwawalat nin mangiba-ibang mga elemento. Ini iyo sarong porma nin [[pagkalapang nukleyar]].
19,246 mga pagliwat