Ezo
An Ezo, Yezo[1] o Yeso (蝦夷; Japanese na pagsayod: [eꜜ.(d)zo][2]) iyo an Hapones na termino na sa historya ini mapadapit sa mga himanwa asin kadagaan sa bandang norte-subangan kan islang hapones na Honshu.[3] Igdi kabarali an bandang amnayan na Hapones na isla nin Hokkaido,[4][5][6][7] na ini nagribay kan apod na "Ezo" sa "Hokkaidō" kan 1869,[8] asin minsan kabali an Sakhalin saka an mga Islang Kuril.[4][5] An katagang Ezo nangangahulogan na 'an mga barbarikong pasayan' sa Hapones.[9]
Dapit sa mga nagbabanwa diyan sa ronang iyan, an parehong duwang kanji na ginuguhit Ezo nauusar man na kun basahon maluwas Emishi. An mga kapag'araki kan mga nagbabanwang ini posible may relasyon sa himanwang Ainu kan presenteng panahon.[10]
Etimolohiya
[baguhon | baguhon an source]An mga ginikanan na hapones na kaiba an etimolohiya naglaladawan kan Ezo posible sarong subli-tataramons sa Ainu na kataga enciw boot sabihon 'persona; banwa'.[4][6][7][5] An termino enot napatibay sa Hapones sa sarong teksto haleng 1153 na nagsususog sa mga bakong-Hapones na mga tawo nag'eerok sa bandang norte-subangan nin Honshū, asin ngapit kan 1485 mapadapit naman sa mga islang bandang norte kun saen nagbabanwa an mga tawong ini, primeramente sa Hokkaido, Karafuto (i.e. Sakhalin), asin sa mga Islang Kuril.[4][5]
An pagkasurat na kanji basado sa mga kahulogan kan mga kinurit o karakter, mas kisa sa tanog sa phonetics (jukujikun), asin ini binibilog kan mga karakter 蝦 pakahulogan {{gloss|pasayan, [[banagan]}} asin 夷 pakahulogan 'barbariko'. An pag'usar kan mga karakter para sa 'shrimp, banagan' seguro nagtutungod sa haralabang mga "balukag" (antennae) kan mga hayop na ini, na garo baga pigpapadapdrigan an mga prominenteng mga barabas makukua sa mga lawog kan mga lalaking Ainu.
An pakasurat na Yezo pigpanalmingan an paqsaboot c. 1600, kan an mga Europeo enot na gayong nakatongtong sa Hapon. Ining historikal na pakasurat (ispeling) na nag'aanino sa sayantipikong Latin na terminong yezoensis, siring sa Fragaria yezoensis asin Porphyra yezoensis. Pero alagad, igwa man mga species nag'uusar ibang pagka-ispeling, arog kan Hapones na scallop na midibd bilang Mizuhopecten yessoensis (帆立貝, hotategai).
Toltolan
[baguhon | baguhon an source]- ↑ Batchelor, John (1902). Sea-Girt Yezo: Glimpses at Missionary Work in North Japan. pp. 2–8.
- ↑ NHK Broadcasting Culture Research Institute, ed. (24 May 2016). NHK日本語発音アクセント新辞典. NHK Publishing. Unknown parameter
|lang=ignored (|language=suggested) (help) - ↑ Harrison, John A., "Notes on the discovery of Ezo", Annals of the Association of American Geographers Vol. 40, No. 3 (Sep., 1950), pp. 254–266
- 1 2 3 4 "蝦夷 (Ezo)". Kokugo Dai Jiten (Shinsō-ban) 国語大辞典（新装版） [Big Japanese Dictionary, New Edition] (in Japanese). Tokyo: Shōgakukan. 1993. ISBN 4-09-501002-9.
"Hito" no i no Ainu-go kara.
Unknown parameter|trans-quote=ignored (help); Unknown parameter|script-quote=ignored (help) - 1 2 3 4 "蝦夷 (Ezo)". 大辞林 [Daijirin] (in Japanese). Tokyo: Sanseidō.
Ainu-go no enju / enciw (hito, no i) kara to iu
Unknown parameter|trans-quote=ignored (help); Unknown parameter|script-quote=ignored (help) - 1 2 "蝦夷 (Ezo)". Shin Meikai Kokugo Jiten Dai Go Han 新明解国語辞典 第五版 [Shin Meikai Japanese Dictionary, Fifth Edition] (in Japanese). Tokyo: Sanseidō. 1997. ISBN 4-385-13143-0.
Ainu-go encu (hito no i) no henka to iu
Unknown parameter|trans-quote=ignored (help); Unknown parameter|script-quote=ignored (help) - 1 2 "蝦夷 (Ezo)". Gakken Kokugo Dai Jiten 学研国語大辞典 [Gakken Big Japanese Dictionary] (in Japanese). Tokyo: Gakken.
«Sankō» (Ainu) enju (= hito) kara.
Unknown parameter|trans-quote=ignored (help); Unknown parameter|script-quote=ignored (help) - ↑ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Ezo" in Japan Encyclopedia, p. 184.
- ↑ "Settler colonialism in the making of Japan's Hokkaido¯". The Routledge Handbook of the History of Settler Colonialism. Routledge. 2016. pp. 351–362. doi:10.4324/9781315544816-36. ISBN 978-1-315-54481-6.
- ↑ Haywood, John; Jotischky, Andrew; McGlynn, Sean (1998). Historical Atlas of the Medieval World, AD 600–1492. Barnes & Noble. pp. 3.24–. ISBN 978-0-7607-1976-3.