Fides Cuyugan-Asensio
Si Fides Belza Cuyugan-Asensio (ipingaki kan Agosto 1, 1931) sarong babaeng Pilipina na coloratura soprano, direktor, librettista, TV host, paratradusir, asin paratukdo.
Biograpiya
[baguhon | baguhon an source]Si Fides Belza Cuyugan ipinangaki kan Agosto 1, 1931, sa Lucena, Pilipinas . Aki siya nina Gervasio Santos Cuyugan asin Jacinta Belza. Mantang may gera siya an nagdirehir, nagsurat, nagtugtog, asin nagdisenyo nin mga halipot na musikal asin dula. Nag-adal siya sa Philippine Women's University asin nakatapos siya nin duwang kurso -iyo an Bachelor of Arts sa Ingles, nag-tutuk sa Drama kan 1950 asin an saro iyo an Bachelor of Music, Major sa boses asin menor sa piano kan 1951.
An saiyang graduation recital kan 1951 inako nin may pagkamoot. Ini man nahiling sa enot na pahina kan The Manila Times na nagdedeklara nin "A star is born". An mas makahulogan saiya, iyo kan inomaw siya kan grand dame na si Jovita Fuentes (na yaon sa mga nagdadangog), na nagproklamar na an hoben na soprano "mag-ako kan sakuyang manto pag-abot kan aldaw." [1] Pagkatapos maggradwar nakakua siya nin iskolarsip hali sa Curtis Institute of Music sa Pennsylvania kun saen siya nagtapos kan 1955 na may Artist's Diploma, mayor sa boses na tutuk sa pag-adal kan hiro sa entablado asin eurythmics . Naagom niya si Manuel D. Asensio, Jr. kan 1954 asin pagkatapos magtapos nin pag-adal sa Curtis Institute nagbalik siya sa Manila.
Nagin saro siya sa mga nangengenot na paratugtog asin prodyuser nin opera sa nasyon poon kan 1955. Nagpoon siya sa opera kan 1955 na nagkanta bilang si Adele sa Die Fledermaus ni Strauss . Nagpartisipar man siya sa manlaen laen na world premiere performances sa operang Pilipino, arog kan Mapulang Bituin ni Rosendo Santos, Binhi ng Kalayaan ni Eliseo Pajaro, Dularawan ni Kasilag , asin orog na bisto sa pag ganap bilang si Sisa sa <i id="mwJw">Noli me Tangere</i> ni Felipe de Leon kan 1957. Nagkanta man siya sa Tettiphone 's Menot, Donilephone 's Lucia di Lammermoor , Die Entführung aus dem Serail ni Mozart, La Traviata ni Verdi, <i id="mwNQ">Turn of the Screw</i> ni Britten, asin <i id="mwOA">L'Enfant Prodigue</i> ni Debussy asin kadakol pang iba bilang sarong pangenot na parakanta. Siya man an nagdirektor nin mga produksyon nin magkapirang operang Pilipino asin Western.
Sa palabas sa TV na Sunday Sweet Sunday kan 1969-1974 asin sa A Little Night of Music kan 1989-2002 nagluwas siya bilang saro sa mga host. Kasali man siya sa mga nahiling sa apat na pelikula: sa Oro Plata Mata (1982), Niño (2011), Aparisyon (2012), asin sa Mana (2014).
Kan 1986, ginibo ni Fides Asensio an Music Theater Foundation of the Philippines (MTFP), sarong non-profit na organisasyon na para mag-bisto, mag-presente, asin magtao nin tabang sa paagi nin iskolarsip sa mga hoben na paratugtog nin klasikal. Kan 1988, siya tinawan nin katungkulan bilang Chairman kan Voice and Music Theater Department sa UP College of Music, sarong posisyon na saiyang kinapotan sagkod na siya nagretiro kan 1997. Tinawan siya kan titulong Propesor Emeritus kan UP Board of Regents pakatapos niya mag retiro. Siya man an artistikong direktor kan Opera Guild of the Philippines asin an presidente kan MTFP poon pa kan 1987. [2]
Mga onra asin premyo
[baguhon | baguhon an source]Si Asensio saro sa mga tawong kabali sa lista kan 1999 na librong Outstanding Woman of the Philippines ni Victoria Paz. Tinawan man siya nin onra kan Pama-As Gintong Bai Award for the Musical Arts kan NCCA kan 2005 asin Gawad CCP Para sa Sining Award kan 2015.
Siya man pigbisto bilang sarong National Artist para sa Musika kan 2022 sa Pilipinas.
Librettos
[baguhon | baguhon an source]Bistado man si Fides sa pagsurat nin mga obrang libretto sa opera para sa mga nagkapirang Pilipinong kompositor. An minasunod na lista an nagkapira sa mga libretto na saiyang isinurat: [3]
- Lucrecia Kasilag 's Larawan ng kababihan: Maskara at Mukha (1981)
- Lucrecia Kasilag's Kun Tano Namumurak an mga Burak sa Mayo (2008)
- La Loba Negra (1984) ni Francisco Feliciano
- Spoliarium ni Ryan Cayabyab (2003)
- Mayo ni Rey Paguio - Bisperas ng Liwanag (1997)
- An "Awit ni Jose" ni Raymond asin Jeannelle Roldan (2009)
- Raymond and Jeannelle Roldan's "Legend of M: Marya Makiling at ang mga Nuno sa Punso" (2013)
Toltolan
[baguhon | baguhon an source]- ↑ San Diego Jr., Bayani (January 7, 2012). "Yesterday: Diva in residence". https://entertainment.inquirer.net/26559/yesterday-diva-in-residence.
- ↑ Guerrero, Amadís Ma.. "Fides Cuyugan Asensio–grand dame of the Philippine stage". https://lifestyle.inquirer.net/112129/fides-cuyugan-asensio-grand-dame-of-the-philippine-stage/.
- ↑ "45-year-old virgin opera; tribute to Fides Cuyugan Asensio". Inquirer. https://lifestyle.inquirer.net/7949/45-year-old-virgin-opera-tribute-to-fides-cuyugan-asensio/.
