Jump to content

Hachikō

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Hachikō (ハチ公)
Nakatukaw an puting ayam
Hachikō (c.1934)
Klase nin mga hayopAyam (Canis familiaris)
LahiAkita
SeksLalaki
Namundagkatahawan kan Nobyembre 1923[1][2]
harani sa Ōdate, Akita, Hapon
NagadanMarso 8, 1935 (edad 11)
Shibuya, Tokyo
Lugar nin pahingaluanLulubngan nin Aoyama
Midbid saMaimbod na naghahalat kan pagbalik kan saiyang nagadan na kagsadiri sa laog nin labing siyam na taon sagkod sa kagadanan ni Hachikō.
TituloChūken Hachikō (忠犬ハチ公, 'maimbod na ayam na si Hachikō')
Lua error in Module:Detect_singular at line 4: attempt to index a boolean value.kagsadiriHidesaburō Ueno
Gabat41 kg (90 lb)
Langkaw64 cm (25 in)[3]
ItsuraPuti (puting mala-peach)
Mga onra

Si Hachikō (ハチ公; kabangaan kan Nobyembre 1923 – Marso 8, 1935)[1][2] sarong ayam na Akita na nagigirumdoman huli sa saiyang makusog na dedikasyon sa saiyang kagsadiri na si Hidesaburō Ueno, na padagos niyang pighalat sa laog nin haros 10 taon pagkatapos kan pagkagadan ni Ueno kan 1925.

Si Hachikō namundag kan kabangaan kan Nobyembre 1923, sa sarong oma harani sa Ōdate, Prepekturang Akita, Hapon.[4] Kan 1924, si Hidesaburō Ueno na sarong propesor sa Imperyal na Unibersidad nin Tokyo, dinara siya tanganing mag-erok sa Shibuya, Tokyo bilang saiyang ataman na hayop. Nagsasabat si Hachikō ki Ueno sa Istasyon nin Shibuya aroaldaw pagkatapos kan saiyang pagbiyahe pauli. Nagpadagos ini sagkod kan Mayo 21, 1925, kan si Ueno nagadan huli sa cerebral aneurysm infarction mantang nasa trabaho. Poon kaidto sagkod sa saiyang kagadanan kan Marso 8, 1935, si Hachikō minabalik sa Istasyon nin Shibuya haros aroaldaw tanganing halaton an pagbalik ni Ueno.

Pagkagadan ni Ueno, si Hachikō tinatrato nin maraot kan kadaklan na mga tawong nagtatrabaho o nagduduman sa Istasyon nin Shibuya. Dai ini nakapugol saiya. Pagkatapos na siya magin midbid sa bilog na nasyon, an saiyang istorya nin pedilidad asin kaimbodan nagdakula asin siya nagin mas marahay an pagtrato. Igwa man siya nin mga problema sa salud sa bilog niyang buhay. Pagkatapos na siya namidbid sa bilog na kinaban, an saiyang istorya nagdara ki Helen Keller sa pagdara kan pinakaenot na Akita sa Amerika. Poon kan saiyang kagadanan, siya padagos na nagigiromdoman sa bilog na kinaban sa popular na kultura sa paagi nin mga estatuwa, pelikula asin mga libro.

Kamundagan asin ngaran

[baguhon | baguhon an source]

Nagkaigwa nin kadakol na karibarawan asin salang impormasyon manungod sa pagkamundag asin pagngaran ki Hachikō. Si Hachikō, sarong krema-puti na Akita, namundag kan kabangaan kan Nobyembre 1923,[1][2] sa sarong uma na namumugtak sa Ōdate, Prepektura nin Akita, Hapon. Saro siya sa apat na purong tuta na Akita, gabos lalaki, sa paagi kan saiyang ama na si Ōshinai-yama-gō ("bukid Ōshinai") asin ina na si Goma-gō ("Linga").[5] An hulapi na "gō" mayong partikular na kabu'tan alagad ginagamit para sa mga purong hayop, arte, eroplano, asin tren.[6] An mga paghihingako na si Hachikō bakong sarong purong Akita nadiskredito.[7] Kadaklan kan karibarawan manungod sa saiyang pagkamundag gikan sa sarong pekeng sertipiko nin pagkamundag na ipinaluwas kan 1934. An pekeng sertipiko na ini naglista kan saiyang petsa nin pagkamundag bilang Nobyembre 20, siring man an mga salang magurang.[8] Alagad, an saiyang petsa nin pagkamundag parateng pigseselebrar bilang Nobyembre 10.[9][10] An mga ido na Akita itinao sa saindang mga bagong kagsadiri bago sinda mag-edad nin duwang bulan. Nin huli ta aram ta na si Hachikō ipinadara hale sa Ōdate kan Enero 14, 1924, posibleng namundag siya pagkatapos kan Nobyembre 14, 1923.[11] An tunay na ginikanan ni Hachikō dai napatunayan sagkod kan Mayo 1975.[12]

Manlain-lain na teorya an pig-esposar para sa ginikanan kan pangaran ni Hachikō. May mga pinagkukuanan na nagsasabi na an pangaran na Hachi (八, “walo”) pinili huli ta nariparo ni Propesor Hidesaburō Ueno na an mga kuko sa inotan ni Hachikō nakakaagid sa korte kan kanji para sa walo kan siya nagtindog.[13] An iba nagsasabi na huli ta si Hachikō an ikawalong ido sa sarong litter nin walong ido.[10] Susog ki Propesor Mayumi Itoh, an tunay na rason kun tano ta nginaranan na Hachi an ido dai pa lubos na napatunayan. An mga dugang na teorya na nasambit ni Itoh iyo na kan panahon na idto ini sarong popular na pangaran para sa mga ayam asin na an pangaran nangangahulugan na marahay na kapaladan.[14] Itinao ni Itoh an paliwanag na ini bilang mas makatotoohan:[14]

An desididong paisi gikan sa apat na ido na Akita na pinadakula ni Ueno kaidto. An mga ini nginaranan na Tarō, Tarō II (o Jirō, depende sa ginikanan), Gorō, asin Roku (o Rokurō). Tarō an pinaka-komun na pangaran kan matuang lalaki sa Hapon kan panahon na idto. Sa ibong na lado, an Jirō nanonongod sa ikaduwang aking lalaki.An Gorō nangangahulugan na ika-limang aking lalaki.An Roku nangangahulugan na anom, asin si Rokurō an ikaanom na aking lalaki. Si Ueno posibleng marhay na nginaranan an huring Akita-inu na Roku, huli ta an Rokurō garo baga medyo nakabugkos an dila. Kasunod kan pagkasunod-sunod na ini sa mga numero, dapat kutanang nginaranan ni Ueno an sunod na ido na Akita na Shichi (pito) o Shichirō (an ikapitong aking lalaki). Minsan siring, an mga tawong tubong Tokyo nagtataram kan tradisyonal na diyalekto nin Tokyo, arog kan nagkapirang taga-London sa Inglaterra nagtataram na may aksentong Cockney. Dakul na mga taga-Tokyo an dai kayang sabihon an tataramon na "shichi" nin malinaw, asin imbes, pigsasayod ini na "hichi." Kaya, si Ueno naglaktaw nin pito, asin nginaranan an ido na Hachi (walo). Hinale niya an “rō” sa Hachirō (siring kan ginibo niya para ki Rokurō), huli ta an Hachirō medyo nakabugkos man an tanog. Kaya, nangyari an pagngaran ki Hachi. Ini magkakaigwa nin kahulugan. An interpretasyon na ini kan pagngaran ki Hachi dai pa nanggad naipresentar sa arin man na literatura manungod sa Hachi.

Mayumi Itoh (2017, Hachikō: Solving Twenty Mysteries about the Most Famous Dog in Japan, pages: 51-53)

Midbid man an Hachikō sa Hapon na chūken Hachikō (忠犬ハチ公, 'maimbod na ayam na si Hachikō'.), na may hulapi na -kō (公) sa kahulugan nin nobleng tawo, prinsipe, duke, kagurangnan;[15] sa kontekstong ini, ini sarong mamomoton na pagdagdag sa saiyang pangaran na Hachi. An hulapi na garo nagin ordinaryo pagkatapos na an sarong artikulo kan 1932 manungod sa Hachikō nagluwas sa The Asahi Shimbun.[16]

Buhay kaiba si Ueno

[baguhon | baguhon an source]
Young man with three dogsItoh 2023, pp. 35–37
Si Hachi (ido sa tahaw, medyo sa wala), kaiba an estudyante-aprentis, si Saisuke Ozeki, John (an English pointer na nakahigda), asin si Esu (itom na ido sa kublit ni Saisuke), Yoyogihara Field, tigsoli 1924

Si Ueno sarong propesor sa agrikultura sa Unibersidad nin Imperyal na Tokyo asin an pioneer kan inhenyeriya sa agrikultura sa Hapon.[18] Kabaliktaran sa parating ibinareta, si Ueno dai nagbayad nin ¥30 para ki Hachikō. Siya sarong regalo gikan ki Chiyomatsu Mase, sarong dating estudyante niya.[lower-alpha 1] Si Mase iyo an pamayo kan Seksyon nin Pagkultibar nin Dagang Tatanom sa Prepektura nin Akita. Inareglo ni Mase na si Reizō Kurita, saro sa saiyang mga empleyado, maghanap nin sarong ido na Akita para ki Ueno. Si Kurita nagbalyo sa Prepektura nin Akita sa harong na kataid mismo kan mga kagsadiri ni Hachikō, si Saitō Giichi asin an saiyang agom na si Mura. Si Kurita nagin pamilyar na marhay ki Mura asin naghagad nin sarong ido para ki Ueno.[20] Si Kurita asin an duwang kairiba naglakaw nin 12.5 milya hale sa oma kan Saitō pasiring sa istasyon nin tren sa sarong bagyo.[21]Si Hachikō ipinadara sa sarong bag na dagami na may mga cookies,[lower-alpha 2] na dai niya kinakan, sa sarong pagbiyahe sa tren tanganing mag-istar kaiba si Ueno sa Shibuya, Tokyo.[18][20][23] An ido naghale sa Ōdate kan Enero 14, 1924 asin nag-abot sa Tokyo kan Enero 15, 1924,[lower-alpha 3] sa Istasyon nin Ueno, bako sa Istasyon nin Shibuya siring sa parating ibinareta huli sa sarong pekeng postcard na ginibo kan Shibuya stationmaster. An pag-abot sa Estasyon nin Ueno dai marigon na napatunayan sagkod kan Nobyembre 1979. [25] An mga detalyeng ini kun pano nagin ataman na hayop ni Ueno si Hachikō dai aram sagkod kan Mayo 1975 kan si Yūkichi Muraoka, ehekutibong direktor kan Society for the Preservation of Akita-inu, nakanompong nin duwang surat hale ki Kurita pasiring ki Saiji Giichi, an aki ni Saitō Giichi.[12] Si Saitō Giichi asin Mura iyo man an mga lolo asin lola sa ina ni Yasushi Akashi, sarong dating United Nations Under-Secretary-General, an solamenteng Hapon na nagkakapot kan siring na posisyon.[18][26]

Dog with a human family
Si Hachikō kaiba an pamilyang Hamano

Pag-abot sa Tokyo, si Hachikō sa primero pighona na gadan na, huli sa sarong nakakapagal na mabagsik na pagsakay sa tren sa kabukidan sa tiglipot,[27] alagad si Ueno asin an saiyang agom sa ley, si Yaeko Sakano, nakapagbalik saiya sa salud pagkatapos nin anom na bulan.[23][28] An nakakapagal na biyahe sa tren tibaad iyo an rason kan malalang mga helang ni Hachikō. [29] Si Ueno namomoot sa ayam, na tinotogotan si Hachi na magturog sa laog kan harong asin sa irarom kan saiyang pangsulnopan-na-estilo na higdaan, na pinadakula siya na may mamomoton na pag-ataman.[30][31] Si Hachikō igwa nin mga problema sa pagtunaw, na nagkawsa nin diarrhea, sa bilog niyang buhay, kaya si Ueno asin Yaeko nagsunod sa sarong estriktong regimen sa pagkakan para saiya. [32] Si Ueno nagbibiyahe aroaldaw pasiring sa trabaho, asin si Hachikō minaluwas sa harong tanganing kumustahon siya sa katapusan kan aldaw sa Istasyon nin Shibuya.[33] An mga lokal asin mga tawohan kan istasyon dai nahaloy nagin pamilyar sa magpadis asin naobserbaran an aroaldaw na rutina kan ayam. An magpadis nagpadagos sa aroaldaw na rutina sagkod kan Mayo 21, 1925, kan si Ueno dai na nagbalik .[34] Si Ueno nagadan sa cerebral aneurysm infarction mantang yaon sa opisina kan sarong katrabaho, si Hiroaki Yoshikawa, bako mantang nagtatao nin lecture o sa sarong miting kan mga paratukdo, dawa ngani yaon siya sa sarong miting kan mga paratukdo kan aga na idto .[35]

Dakol na hiro

[baguhon | baguhon an source]
Dog at a train station
Si Hachikō sa Istasyon nin Shibuya, c.1933

Kan bangging idto, si Hachikō nagduman sa Istasyon nin Shibuya arog kan dati, alagad dai na nagbalik si Ueno. Si Hachikō, na dai nakasabot na nagadan na an saiyang kagsadiri, nag-abot arog kan dati kan banggi asin naghalat kan pag-abot ni Ueno.[10][36] Kan dai nakapuli si Ueno, si Hachikō nagin napupurisaw asin nag-amoy asin naglakaw-lakaw sa mayong laog na harong ni Ueno.[13] Kan Mayo 21, an aldaw na nagadan si Ueno, pinatos ni Yaeko an kamiseta ni Ueno na may mantsa nin dugo sa laog nin sarong futon asin ibinugtak ini sa luwas na bodega. Kan sunod na aldaw, Mayo 22, nawara si Hachikō. Nakua siya nin sarong surugoon sa bodega sa luwas pakalihis nin tolong aldaw, kan Mayo 24. Mayo pang kinakan si Hachikō.[36] An pagmata ni Ueno ginibo sa saiyang harong kan Mayo 25 asin si Hachikō nagdanay sa irarom kan lungon o kabaong ni Ueno.[37] Kan sunod na aldaw, Mayo 26, si Hachikō nagbalik sa Istasyon nin Shibuya tanganing maghalat ki Ueno.[38] Sa ibong kan mga 15 bulan sana niyang kaiba si Ueno, naghalat si Hachikō ki Ueno, "nagbibiyahe" haros aroaldaw sa laog kan masunod na siyam asin kabangang taon,[lower-alpha 4] asin sa kahurihurihi nakaakit kan atensiyon nin iba. Dakul na mga tawong nagbisita sa istasyon nin tren sa Shibuya an nakakahiling ki Hachikō aroaldaw. Sa mga suminunod na semana, si Yaeko asin an mga katrabaho naggibo nin mga areglo para sa pag-ataman sa ayam. Si Hachikō itinao sa mga bagong paraataman nin dakol na beses, asin ipinadara sa bukid nin halipot na panahon, alagad paorootrong nakadulag o naglagawlagaw pabalik sa lugar nin Shibuya.[13] Igwa nin kadikit na beripikadong impormasyon manungod ki Hachikō para sa panahon na 1925-1928 asin kadaklan kaini nagkokontrahan.[41]

An mga estudyante ni Ueno maimbod na marhay saiya kaya nagtogdok sinda nin harong na bakasyonan para saiya asin ki Yaeko.[42] Nag-ampon man siya nin sarong aking babae, si Tsuruko. Si Tsuruko inagom si Yasushi Sakano asin nagkaigwa sinda nin dai mababa sa sarong aki, sarong daragita na an pangaran Hisako, na namundag kan Pebrero 1924,[43] sa bansag na Chako-chan. An pagkagadan ni Ueno nakadestroso sa pinansiyal para ki Yaeko asin Tsuruko. Ipinabakal kan mga estudyante ni Ueno an harong na bakasyonan nin huli ta dai ini mamana ni Yaeko nin huli ta dai pa sinda legal na kasal, asin ginamit an mga kita sa pagtogdok nin harong sa Tsurumaki sa Setagaya ward sa Shibuya asin suportaran an natatadang pamilya. An mga pangyayaring ini naghaloy nin mga duwang taon asin an nagresultang kariribokan nagin masakit man ki Hachikō, na iyo an dahilan kun tano ta kakadikit an beripikadong impormasyon manungod saiya sa panahon na ini.[44]

Si Ueno asin Yaeko igwa nin duwang iba pang ayam, sarong English Pointer na an pangaran John, asin sarong itom na halo na an pangaran Esu.[17] Si Yaeko kinaipuhan na maghale sa saindang harong kan amay na parte kan Hulyo 1925, duwang bulan pagkagadan ni Ueno. Sarong ayam sana an saiyang madadara sa harong na ini na inaarkilahan, si Esu; garo baga huli ta dai niya kayang hagadon sa mga paryentes na atamanon siya huli ta siya agresibo. Si John asin Hachikō nagduman sa sarong paryente, si Watanabe, na nagpapadalagan nin sarong bakalan nin kimono sa Tokyo, kun saen sinda pinapagdanay na nakagapos sa bilog na aldaw, apwera sa sarong paglakaw kada aldaw. An pag-istar na ini naglawig sana nin pirang semana asin si Hachikō nagduman ki Sada, an matuang tugang na babae ni Yaeko, asin sa saiyang agom, si Nenokichi Takahashi, kan kabangaan kan Hulyo. Dai na nahiling giraray ni Hachikō si John. [45] Si Takahashi igwa nin negosyo na naggigibo nin mga tukawan sa barberya. Igwa sindang ayam na an ngaran "S", na nakikipag-ulay na marhay ki Hachikō. An pamilyang ini nakaistar sa Asakusa ward kan Tokyo. Mantang an mga Takahashi nag-ataman nin marahay sa medikal asin pagkakan ki Hachikō, pinapagdanay ninda siyang nakagapos sa likod kan harong sa bilog na aldaw sa sarong tukawan na barbar asin an saiyang mga problema sa pag-abo nagpadagos. Susog sa "The Tale of Loyal Dog Hachi-kō" (1934), ni Kazutoshi Kishi, sarong aldaw si Hachikō nakaluwas sa saiyang nakapako na higot asin nakipaglaban sa iba. Nagkapirang mga paradalan an nagtama ki Hachikō gamit an mga kasangkapan asin gustong gadanon siya, alagad si Kōichirō, aki kan mga Takahashi, an nagpugol sainda. Susog ki Kishi, si Hachikō nagdanay sa mga Takahashi sagkod sa tig-init o amay na tigrakdag kan 1927. Dangan si Hachikō nag-istar kaiba si Yaeko sa harong na itinogdok kan estudyante ni Ueno para saiya sa Setagaya. Digdi tinugutan siyang maglagaw-lagaw giraray, alagad tinamakan niya an mga oma asin dai siya nakipag-ulay ki Esu.[46] Kadaklan kan istorya ni Kishi pigkokonsiderar na fiction asin bakong kredible.[47]

Aso na nag-aalok nin kuko
Si Hachikō nagtatao nin kuko

Sa “Anthology of Hachi-kō Literature” (1991), isinaysay ni Masaharu Hayashi an istorya ni Tomokichi Kobayashi, an nguhod na tugang na lalaki kan hardinero ni Ueno, si Kikusaburō Kobayashi, na midbid bilang "Kiku-san". Si Tomokichi nag-eerok sa harong ni Kikusaburō kan panahon na ini. Sinabi ni Tomokichi na si Hachikō nag-istar sana sa Asakusa nin sarong bulan, alagad kinumpirmar na siya nakagapos sa tukawan nin barbero sa likod kan harong kan Takahashi. Mantang malinaw na si Hachikō bakong maogma, hinagad ni Yaeko ki Kikusaburō na atamanon siya. Kan si Tomokichi nagduman tanganing kuanon si Hachikō sa mga Takahashi sa Asakusa, si Hachikō naogma asin susog ki Tomokichi, aram ni Hachikō na mapuli na siya sa Shibuya. Kan panahon na ini si Hachikō dakulaon na mayo nin siisay man na makakapirit saiya na maghiro. Sa kabangaan kan dalan pabalik sa Shibuya, si Hachikō pagal asin nagugutom kaya nagtukaw siya asin dai na naghihiro. Si Tomokichi nakakua nin sarong restawran asin pinakakan si Hachikō, kaya nagpadagos sinda sa pagbaklay pasiring sa Shibuya. Igwa man nin report kan sarong lokal na historyador, si Kichiji Watanabe, na si Hachikō nagbalik sa Shibuya harani sa residensya ni Kobayashi kan Abril 1926, bago pa man matapos an bagong harong ni Yaeko sa Setagaya.[48] An harong ni Kobayashi harani sa Istasyon nin Shibuya. Pinahimutikan man ni Tomokichi an sarong istorya na si Hachikō nagluwas sa harong sa Asakusa asin nagdalagan pabalik sa dating istaran ni Ueno.[47] Apwera sa pagiging hardinero ni Ueno, si Kikusaburō iyo man an saiyang paratrabaho asin naggigibo nin mga trabaho asin mga sugo para saiya. Si Ueno mayo sa pagrahay kan mag-abot si Hachikō sa Tokyo. Hinagad niya sa saiyang ampon na aking babae, si Tsuruko, na kuanon si Hachikō, alagad si Kikusaburō iyo an tawong nagkua ki Hachikō sa Istasyon nin Ueno kan Enero 15, 1924.[49] Midbid niya si Hachikō gikan sa saiyang trabaho sa paghardin, nakakawat saiya, asin an saiyang harong 20 minutos sanang paglakaw hale sa Istasyon nin Shibuya, sarong lugar na midbid na marhay ni Hachikō. Kan tig-init kan 1925, si Yaeko naggibo nin masakit na desisyon na iregalo si Hachikō ki Kikusaburō nin huli ta aram niyang magigin maogma siya duman.[50] Posible, alagad dai pa napatunayan, na si Hachikō nabuhay kaiba si Yaeko nin saro o labi pang beses sa laog kan mga pagbalyong ini. An ki Tomokichi pigkokonsiderar na kredible.[47]

Daing katapusan na paghanap

[baguhon | baguhon an source]
Sarong ayam na naghihigda sa sarong istasyon nin tren
Si Hachikō naghahalat sa Istasyon nin Shibuya, c.1933

Sa ibong kan mga pagkadisturbo sa paglipat-lipat asin dai pirming marahay an pagtrato, kan mag-istar si Hachikō sa mga Kobayashi, nagbalik siya sa pagbiyahe pasiring sa Istasyon nin Shibuya haros aroaldaw. Aroaldaw ano man an kamugtakan kan panahon, siya minalataw sa atubangan kan mga trangkahan kan istasyon, na minalataw nin eksakto sa parehong lugar asin oras na an tren dapat na mag-abot.[23][51][52] Si Kikusaburō nagkaigwa nin sarong aking lalaki, si Sadao, na namundag kan Enero 5, 1924, sampulong aldaw bago nag-abot si Hachikō sa Tokyo, kaya sinda nagdakula na magkaibanan. Kan 1990 si Hayashi nag-interbyu man ki Sadao para sa saiyang librong "Anthology of Hachi-kō Literature". Ibinareta ni Sadao na an saiyang ama deboto ki Hachikō bilang sarong buhay na girumdoman ni Ueno asin mas marahay an pagtrato saiya kisa sa saiyang sadiring mga aki. Isinaysay man ni Sadao na si Hachikō dakulaon kaya an mga tawo parateng natatakot saiya asin na an tanog nin mga badil, daguldol, asin kikilat. An mga badil madadangog sa saindang harong gikan sa haraning Yoyogi Military Exercise Field, na iyo an magpadara ki Hachikō na magtago sa aparador kan kwarto kan mga kaakian, na ginibo man niya kan makadangog siya nin kikilat.[53] Kun an tanog nin badil o kikilat mangyari kun mayo si Hachikō sa harong, madalagan siya pasiring sa harong nin siisay man tanganing magtago.[54] Alagad si Hachikō mahilig sa niyebe. Nagdadalagan siya pababa sa niyebe, na ginagamit an saiyang payo asin liog sa pagmaneho.[55] Nagigirumdoman ni Tomokichi si Hachikō nin maogma asin gustong-gustong makipag-olay saiya. Sinabi man niya na pinakakan ni Ueno si Hachikō nin hilaw na karne, na pwedeng iyo an nagin kawsa kan dirofilariasis (ulod sa puso) ni Hachikō. Pinahimutikan man ni Tomokichi an mga paghihingako na dinara ni Ueno si Hachikō sa mga klase, nin huli ta aram ni Ueno na an ibang tawo natatakot sa mga ayam.[56]

Kan Tigsoli kan 1929 si Hachikō nagkaigwa nin kaso kan mange na grabe kaya nawara an gabos niyang buhok asin haros magadan. An pamilya Kobayashi nagsayuma na magsuko saiya asin si Hachikō sa kahurihurihi nakabawi. Bago kaini an walang talinga ni Hachikō medyo nahulog huli sa sarong laban nin ayam. Pakatapos kaini, an saiyang walang talinga nag-urong nin orog pa kisa kaidto.[57] By 1933, Si Hachikō naggugurang na asin an mga Kobayashi nagtogdok nin sarong higdaan na gibo sa kahoy na may dayami para saiya na mag-erok sa Istasyon nin Shibuya tanganing makatabang na maprotehiran siya sa lipot kan tiglipot. Padagos siyang "nagbibiyahe" pasiring sa istasyon sagkod na siya nagpoon na magkaigwa nin problema sa paglakaw, na mga tolong bulan bago siya nagadan. Pagkatapos, minsan siya nagdadanay sa Istasyon nin Shibuya sa bilog na banggi. Mantang inaataman ninda nin marahayon si Hachikō, namatean kan mga Kobayashi na siya parati mamundo, na dai gayong naghihiro arog kan buhay pa si Ueno.[58] Apuwera sa pagigin midbid sa pag-ontok sa mga iriwal nin ayam, si Hachikō midbid na kalmado, maboot, asin may dignidad. [59]

Mantang an magtugang na Kobayashi namomoot ki Hachikō, sibot sinda sa saindang trabaho, kaya pinabayaan ninda siyang maglagawlagaw. Nagduduman siya sa Istasyon nin Shibuya kada aga mga alas 9 nin aga asin minabalik sa tanga nin alas 5-6 nin banggi. Kaya nagpoon an solo na rutina ni Hachikō.[60]

An ibang mga paratinda harani sa Istasyon nin Shibuya midbid na nagpakakan ki Hachikō asin nagin maboot saiya.[61] Alagad, sa primero an kadaklan na tawo bakong gayong makikatood. Si Hachikō, nahihiling na sarong layas asin nakakadisturbo huli ta pirmi siyang solo,[51] minaltrato kan kadaklan na mga trabahador sa istasyon, mga paratinda, mga pasahero, asin mga kaakian sa paagi nin mga gawe arog kan pagsipa, pagsuntok, pagtulod, pagbugtak nin mga marka sa saiyang lalawgon, asin mga paratinda nin yakitori na nagbububo nin tubig sa saiyang lalawgon.[23][52][62] Huli ta parati siyang pigkokonsidera na sarong layas asin an saiyang mga kwelyo parateng hinahabon, si Hachikō nadakop nin mga paradakop nin ayam nin nagkapirang beses. Marahay sana ta an saro sa mga pulis midbid siya asin ibabalik siya sa pamilya Kobayashi.[63] Kan 1931-1932 sarong pulis an naghahabol sa sarong parahabon sa istasyon alagad nawara kan pulis an parahabon sa kadaklan. Nanompongan ni Hachikō an parahabon sa kadaklan asin inarestar siya kan pulis. Pagkatapos, an nagkapirang tawo sa istasyon nagpoon na trataron si Hachikō nin mas marahay,[64] alagad an pang-aabuso dai lubos na nagpondo. Kan Enero 1934 sarong grupo nin mga daragita sa ika-4 na grado gikan sa haraning Uguisudani Elementary School an nagsurat nin sarong surat ki Stationmaster Tadaichi Yoshikawa kun saen sinda nagdonar nin kwarta para sa estatuwa ni Hachikō asin nagbareta na dai pa sana nahahaloy nahiling ninda an sarong medyo mas gurang na aking lalaki na nagsipa asin nagtipak ki Hachikō asin sarong empleyado kan istasyon na nagbububo nin tubig saiya sa tiglipot.[65] Sa ibong kan pang-aabuso na ini, si Hachikō padagos na nag-aabot haros aroaldaw. Siya normal na naglalakaw na nakaduko an saiyang payo asin garo baga nagmomondo.[66]

Nakasakay na ayam na may mga taxidermista
An Taksidermista na si Kiichi Sakamoto (wala), Hirokichi Saitō (ika-4 gikan sa wala sa kimono), an iba dai midbid, na kaiba ni Hachikō

Si Hirokichi Saitō sarong gikan kan mga samurai asin sinanay sa pinong arte. Siya an nagtogdas kan Sosyedad para sa Pagpreserbar kan mga Ayam na Hapon kan Mayo 1928 asin pinag-adalan an mga Akita asin iba pang lahi na subong Hapon. Kan Hulyo 1928 nahiling niya si Hachikō sa atubangan kan sarong tindahan nin tsa asin pigprobaran na dakupon siya, na nag-aalok nin mga rice crackers, alagad si Hachikō padagos na nagdulag. Sa kahurihurihi si Hachikō nagdalagan pasiring sa harong ni Kikuzaburō asin naaraman ni Saitō an manungod sa buhay ni Hachikō. Ini an panahon na naagimadmadan ni Saitō na nahiling niya si Hachikō nin duwang beses kaidto kan siya nakalunad sa kabayo kan siya sarong estudyante, kan 1924 asin 1925. [67][68] Pakalihis nin sarong bulan, kan Agosto 1928, ipinublikar ni Saitō an saiyang inot na isyu kan Registry of Japanese Dogs, na kabali an inot na nakasurat na rekord ki Hachikō:[69]

Siguradong namidbid ni Hachi an nagadan nang si Dr. Ueno Hidesaburō.Dai nahaloy pagkatapos na darahon si Hachi sa harong kan paryente kan balo ni Dr. Ueno sa Asakusa, si Hachi nakua sa dating istaran ni Dr. Ueno. . . Pagkatapos na magbalyo si Hachi sa harong ni Mr. Kobayashi Kikusaburō, nagpondo si Hachi sa pagduman sa dating istaran ni Ueno, posibleng huli ta naagimadmadan niya na mayo na an pamilyang Ueno asin ibang pamilya an nag-eerok duman. Kaya, garo baga pinakahidawon ni Hachi an Istasyon nin Shibuya. Sa kada pagbutas ni Mr. Kobayashi ki Hachi, nagdidiretso siya sa Istasyon nin Shibuya.

Mayumi Itoh (2017, Hachikō: Solving Twenty Mysteries about the Most Famous Dog in Japan, page: 100)

Si Saitō nagsurat man:[70]

Kan si Hachi nagbalyo sa residensya ni Kobayashi, sarong parahatod nin peryodiko na nakaistar sa pagtaraid an nag-ataman ki Hachi, asin tinawan siya nin marahay na kantidad nin ehersisyo. Alagad nagadan siya dai nahaloy pakatapos kaiyan sa sarong aksidente sa trapiko. Pagkatapos kaiyan, si Kobayashi sana an dai nakatao ki Hachi nin igong ehersisyo, asin natapos na pinabayaan siyang magluwas. Dangan, si Hachi nagdiretso sa Istasyon nin Shibuya asin ini nagin nang rutina. Si Hachi naghale sa istaran ni Kobayashi kan aga asin nagbalik kan banggi. Pinagdanay niya an rutina na ini aroaldaw. . . Igwa man nin sarong tawo sa pagtaraid kan Istasyon nin Shibuya, na maboot ki Hachi bago siya nagin bantog. An tawong ini, mga 30 anyos, nagtatrabaho sa sarong tindahan nin mga gamit sa pagsurat sa ibong kan tinampo hale sa istasyon nin pulis, na yaon sa irarom kan riles. Nahiling ko siyang parating nagtatao nin tubig ki Hachi.Namidbid ko siya asin hinagad ko saiya na atamanon si Hachi, alagad an tawong ini nagadan tolos. Makangangalas, duwa sa nagkapirang tawong maboot ki Hachi bago siya nagin bantog an nagadan na hoben pa. . . Si Hachi sarong maboot na ayam para sa saiyang sadiring karahayan. Dai siya nagbatok sa ibang ayam o tawo. Paminsan-minsan sana siyang naggigibo nin maluway, hababang tono na "woof" na tanog. Nagbakal ako nin yakitori sa paratinda para ki Hachi, asin nagtugtog siya nin "paw," "sit," asin "turn around" sakuya. Kan si Mr. Kobayashi nagbugtak saiya nin mamahalon na kwelyo asin harness, hinabon tulos ini kan mga tawo. Hinabon man kan mga tawo an saiyang ID tag, huli ta ini pigkonsiderar na anting-anting para sa ligtas na pangangaki. Sa ibong kan bagay na si G. Kobayashi an nagparehistro ki Hachi sa istasyon kan pulis sa Yoyogi, an mga paradakop nin ayam napagkamalan si Hachi bilang sarong layas na ayam asin nadakop siya.  Ini nangyari huli ta hinabon kan mga tawo an saiyang ID tag asin an saiyang kwelyo asin harness. Kan si Hachi naglagawlagaw sa sadit na kwarto nin mga pakete kan Istasyon nin Shibuya, an mga empleyado hinampak siya asin nagpinta pa ngani nin mga graffiti sa saiyang lalawgon gamit an tinta na Hapon.Sarong beses nahiling ko si Hachi na nagluluwas sa kwarto kan mga empleyado kan istasyon, na may mga maitom na bilog sa palibot kan saiyang mga mata, na garo baga nakasulot siya nin itom na frame na salming. An saiyang nguso igwa nin mga kurbadong linya, na garo siya nakasulot nin itom na bigote. Nahiling ko man an paratinda nin yakitori na pighahabol si Hachi sa banggi. Namundo ako ki Hachi. Mamundo an itsura niya na garo siya nasa pagmundo.

Mayumi Itoh (2017, Hachikō: Solving Twenty Mysteries about the Most Famous Dog in Japan, pages: 100-102)

An pagsaligsig ni Saitō nakanompong sana nin 30 purong Akita sa bilog na Hapon, kaiba si Hachikō.[71] Nagbalik siya tanganing bisitahon si Hachikō nin nagkapirang beses asin sa laog nin mga taon nagpublikar siya nin kadakol na mga artikulo manungod sa marigon na kaimbodan ni Hachikō. "[3]

Si Saitō nagsurat nin sarong biograpiya ni Hachikō kan Setyembre 1932, sa Nihon-inu (Mga Ayam na Hapon), an bareta kan Sosyedad para sa Pagpreserbar kan mga Ayam na Hapon, na nagbabareta kan saiyang paglaladawan bilang:"nagduduman sa 9, bilang: Pangaran: Hachi-gō; Kolor kan balahibo: maliwanag na dilaw; Lalangkaw: 64.5 sentimetro (mga 2 piye asin 2 pulgada) poon sa daga sagkod sa abaga; Gabat: mga 11 kan (41.3 kilogramo o 91 libra); asin Ikog: nakakurikol sa direksyon kan orasan.

Nasyonal na kabantogan

[baguhon | baguhon an source]
Ticket gate sa istasyon nin tren
Hachiko ticket gate sa Istasyon nin Subangan na Shibuya kan JR

An inot na paglataw kan sarong artikulo dapit ki Hachikō sa Asahi Shimbun, kan Oktubre 4, 1932, nagpabantog saiya sa bilog na nasyon sa paagi nin pagtampok kan saiyang kaimbodan asin pagmaltrato. Isinumitir ni Saitō an artikulo alagad dai siya naimpormaran na ini maiimprenta. An titulo kaini iyo an Itoshiya rōken monogatari: Ima wa yoninaki shujin no kaeri o machi-kaneru shichi-nenkan (Istorya nin Sarong Pobreng Gurang na Ayan:  Mapasensiyang Naghahalat nin Pitong Taon para sa Gadan na Kagsadiri). An peryodista na nagsurat kan artikulo dai nakipag-olay ki Saitō asin ini pano nin mga salang katotoohan. Nakua ni Saitō an peryodiko na mag-imprenta nin sarong pagkorehir sa irarom kan titulong Hachi-kō wa meiken (Si Hachi-kō sarong Marahay na [Pedigree] na Ayam) na nagluwas kan Nobyembre 5, 1932. An orihinal isinurat kan sarong peryodista na nagtatrabaho para sa sarong nasyonal na ahensiyang bareta asin ini nagdalagan sa bilog na Hapon asin dai linalaoman na nagin bantog si Hachikō. [72] An mga tawo nagpoon na magdara nin kakanon ki Hachikō mantang naghahalat siya.[23][52][73] Ginamit kan mga paratukdo asin mga magurang si Hachikō bilang halimbawa na dapat sunudon kan mga kaakian. Si Teru Andō nagtogdok nin sarong eskultura kan ayam. Sa bilog na Hapon an mas matarom na kaaraman sa lahi nin Akita nagdakula. An kaimbodan ni Hachikō nagin man nasyonal na simbolo nin kaimbodan.[74]

Kan Nobyembre 6, 1932 si Hachikō saro sa duwang ayam na inimbitaran bilang bisita sa pinakainot na Japanese Dog Show sa Ginza-Matsuya, sarong dakulang department store sa Tokyo. Si Hachikō nagsayuma na maglunad sa taksi para ki Kikusaburō tanganing maglunad pasiring sa palabas sagkod na mag-abot si Yaeko. Si Hachikō kalmado asin popular sa padalan. Dakul na tawo an nagduruman tangani sanang mahiling siya.[75][76] An aktor sa teatro kan Shinpa na si Masao Inoue nagin sarong tagahanga ni Hachikō asin pinakakan siya.[77]

Lalaki na nagpapakakan nin ayam
Pinapakakan ni Masao Inoue si Hachikō kan 1933

Kan Hunyo 1933 an eskultor na si Teru Andō nagbisita ki Saitō tanganing makipag-olay manongod sa paggibo nin sarong estatuwang gibo sa plaster ni Hachikō. Si Andō yaon sa hurado nin eskultura kan Imperial Fine Arts Academy. Si Andō asin Saitō magkamidbidan sa Eskwelahan nin Pinong Arte kan Tokyo (ngunyan Unibersidad sa Sining kan Tokyo). Namatian ni Andō na si Hachikō igwa nin espesyal na aura asin napangalas saiya. Nagdesisyon si Andō na gibohon na eksakto an estatuwa, na an walang talinga nakaduko, imbes na bilang sarong ideyalisadong Akita, na nagcausa nin nagkapirang backlash. An estatuwa marahay an pag-ako sa eksibisyon.[78]

Mantang nagdadakula an kabantogan ni Hachikō, nagdadakula man an bilang kan mga tawong nagduduman tanganing mahiling siya sa istasyon. Huli kaini, kan Setyembre 9, 1933, an Stationmaster Yoshikawa nagkua nin sarong lalaki na an pangaran Satō (apelyido, dai aram an pangaran) tanganing atamanon si Hachikō. Si Saitō nag-check kan ID tag ni Hachikō alagad mayo nin siisay man sa istasyon na nag-abala sagkod kan Nobyembre 17, 1933, kan si Stationmaster Yoshikawa nagpagibo ki Satō. Nakua ni Satō an ID tag No. Yo-125 sa saiyang kwelyo. An "Yo" nagpapahiling kan istasyon kan pulis sa Yoyogi. Sa ibong kan dai pa nagpahiling nin interes ki Hachikō kaidto, arog kan dai pag-tsek kan saiyang ID tag, si Yoshikawa nagpoon na magpeke nin mga dokumento tanganing makapital sa saiyang kabantogan.[79] Si Satō nagtipig nin sarong 6-tomo na journal manungod ki Hachikō na may titulong Chūken Hachi-kō kiroku (Rekord kan Kaimbodan na Ayam na si Hachi-kō), na igwa nin duwang tolong-tomo na set. An enot minasakop kan panahon sagkod sa saiyang kagadanan asin may titulong Shōten (Pagsakat sa Langit).An ikaduwang set, na may titulong Dōzō (Estatuyang Bronse) minasakop kan paggibo kan saiyang estatuwa. An edipisyo kan Istasyon kan Shibuya nasulo durante kan pagsakyada sa eroplano kan Mayo 25, 1945 kadtong Ikaduwang Gerang Pankinaban. An journal ni Satō nakaligtas sa kadakol na mga pagsalakay sa eroplano sa Tokyo kan panahon nin gera asin itinatago sa opisina kan stationmaster kan Society for the Maintenance of the Hachi-kō Bronze Statue, sa Grupo nin Agihan-riles kan Hapon (JR) East Japan Shibuya. Si Hachikō nag-atendir nin duwa pang Japanese Dog Shows kan Nobyembre 3, 1933 asin kan Setyembre 1934. An duwang palabas nagin marahay para saiya alagad kan panahon na ini siya gurang na asin pagal na gayo.[80] Kan Nobyembre 21, 1933 si Hachikō ginibong miyembro kan Pochi Club, sarong internasyonal na organisasyon para sa kapakanan kan mga ayam asin tinawan kan saindang badge.[81] Si Hachikō nagluwas sa kard kan Bagong Taon kan Ministry of Posts and Telecommunications kan Hapon para sa 1934, Taon kan Ayam. An kard dinisenyo ni Seiho Ōuchi.[82]

Gadan na ayam na may mga nagmomondo
Huring aram na retrato ni Hachikō – naretrato kaiba an kapadis kan saiyang kagsadiri na si Yaeko Ueno (inot na hilera, ikaduwa gikan sa too) asin mga tawohan kan istasyon na nagmomondo sa Tokyo kan Marso 8, 1935

Kan Nobyembre 1933, kan siya mag-10 anyos na, an edad asin mga kondisyon medikal ni Hachikō nagkukua nin seryosong epekto saiya. Kan panahon na ini igwa na siyang dirofilariasis (impeksyon sa parasito), na kawsa kan dirofilaria immitis (ulod sa puso), asin ascites (pagtipon nin pluwido sa peritoneal cavity), sarong komplikasyon kan dirofilariasis. Si Saitō nahahadit na tibaad dai makalampas si Hachi sa tiglipot na ini.[83] Si Hachikō nagkahelang nin grabe kan Pebrero 6, 1934 alagad narahay kan Pebrero 17. Kan Pebrero 18, an bitoon sa pelikula na si Yoshiko Kawada nagbisita saiya sa Istasyon nin Shibuya. Sarong retrato an kinua saiya na naka-kimono sana asin si Hachikō na kun sain siya parati na napagkamalan niya na siya si Yaeko, alagad mayo nin aram na retrato ni Yaeko asin si Hachikō sana. Sa panahon na ini si Stationmaster Yoshikawa nagkawat nin saro pang trick ki Hachikō sa paagi nin pagbugkos nin sarong pulang shipping tag na nagsasabing "Kapotan na may pag-iingat" saiya.[84] An stationmaster kan Shibuya nagprobar man na iukit an saiyang pangaran sa base kan pedestal kan estatuwa.[85] Kan kapinunan kan Marso 1935, nagkahelang nin grabe si Hachikō. Nagpoon siyang magsuka, nagpondo sa pagkakan, asin an saiyang tulak naghubag na marhay huli sa ascites.[86]

Si Hachikō nagadan kan Marso 8, 1935, sa edad na 11, na nakua mga alas 6 nin aga, an saiyang hawak mainit pa. Nakua siya sa sarong entrada kan eskinita sa amihanan kan Takizawa Liquor Store sa 41, 3-chōme, Nakadōri, Shibuya ward. Ini harani sa Tulay nin Inari sa Shibuya.[4] Nakua siya sa entrada kan eskinita ni Haruno Takizawa, agom ni Seiji Takizawa, an kagsadiri kan tindahan nin arak. Nakua ni Haruno an bangkay ni Hachikō sa kahoy na trangkahan kan saindang harong, na yaon sa entrada kan eskinita. Hinaplos niya ini asin inapod an saiyang pangaran. Si Hachikō nakua na an saiyang payo nakaatubang sa sirangan, sa direksyon kan Lulubngan nin Aoyama, kun sain si Ueno nagpapahingalo.[86] Mga alas 11 nin banggi kan banggi bago siya nagadan, si Hachikō nagbisita sa lambang tindahan sa atubangan kan Istasyon nin Shibuya. Kan mga matanga na, binisita niya an lambang kwarto sa istasyon. An aki ni Haruno, si Ryōichi, sa kahurihurihi iyo an nagsakop kan tindahan nin arak. Sinabi niya na si Hachikō parating nagduduman sa tindahan asin pinapakakan ninda siya. An gabos na pagbisita na ini kan nakaaging banggi tibaad nangangahulugan na si Hachikō nagpapaaram sa mga tawo asin lugar na midbid niyang marhay.[87] Ipinadalagan ni Haruno an saro sa saiyang mga empleyado, si Denzō Nishimura, tanganing ireport an kagadanan. An istasyon nagpadara nin duwang empleyado na may rickshaw tanganing kuanon an bangkay ni Hachikō. An mga peryodiko sa bilog na Hapon nagbareta kan kagadanan. Ibinareta man ini sa bilog na kinaban, kaiba an Los Angeles, Paris, asin Budapest.[88] Dai mabilang na tawo an mamondo asin naanggot, nangorogna an mga Kobayashi asin Yaeko.[89] Ini an solamenteng pagkakataon sa kasaysayan kan Hapon na nagkaigwa nin pagmondo sa bilog na nasyon para sa sarong hayop.[90]

Lulubngan nin ayam
Lulubngan ni Hachikō sa Sementeryo nin Aoyama

Pagkatapos kan saiyang kagadanan, an mga tada ni Hachikō dinara sa Laboratoryo sa Medisina sa Hayop kan Kolehiyo sa Agrikultura kan Komaba, Kolehiyo sa Agrikultura kan Imperyal na Unibersidad kan Tokyo, para sa sarong nekropsiya.[91] Dangan siya sinulo asin an abo kan saiyang mga panlaog na organo ilinubong sa Sementeryo nin Aoyama, Minato, Tokyo kun saen sinda nagpapahingalo sa kataid ni Propesor Ueno.[92] An anit ni Hachikō napreserbar pagkatapos kan saiyang kagadanan, asin an saiyang taksidermo nakadispley sa Nasyunal na Museo nin Siyensya kan Hapon sa Ueno, Tokyo. [92][93][94]

Kan Marso 9, 1935 alas 8 nin aga sarong serbisyo sa paggirumdom an ginibo sa bronseng estatuwa ni Hachikō. Dakol an tawo, burak, manlaenlaen na dolot, asin mga pading Budista.[95] Sa pagromdom na ini, naagimadmadan ni Kurita na an ido na saiyang ipinadara hale ki Ōdate iyo si Hachikō kan an sarong katrabaho nagsabi, "Si Hachi-kō orihinal na gikan ki Ōdate kan mga Enero 11, 1924, asin pinadakula kan samong dating paratukdo na si Ueno Hidesaburō.""[96] Alagad, pigtoninong niya ini sagkod 1957.[96] An lubong ni Hachikō ginibo kan Marso 12, alas 2 nin hapon, sa lulubngan ni Ueno sa Sementeryo nin Aoyama, kaiba an aking lalaki ni Hachikō na si Kuma-kōna mga 4 anyos kan panahon na idto, 16 na monghe, burak asin kwarta nin pakikidumamay. Mga 10,000 katawo an nagbisita sa estatuwa ni Hachikō poon Marso 8-12. An lobong kan Marso 12 sa Sementeryo nin Aoyama igwa nin mga 60 katawo na nag-atendir.[97]

Duwang nekropsiya an ginibo ki Hachikō. An enot nagpoon kan alas 3 nin hapon kan aldaw na siya nagadan. Nadeterminaran kaini na si Hachikō nagadan huli sa dirofilariasis (ulod sa puso) asin paggurang. Nadiskobre man kaini na igwa siyang dirofilaria immitis, ascites asin fibrosis sa atay. Igwa man nin apat na yakitori na tuhog sa tulak ni Hachikō, alagad an mga tigsik dai man nakadanyar sa saiyang tulak o nagkawsa nin kagadanan. An mga beterinaryo nagpreserbar kan saiyang puso, pulmon, katoy, pali, asin esopago sa mga garapon na salming. An mga ini nakapahiling sa publiko sa Yayoi campus kan Museo kan Faculty of Agriculture kan Unibersidad kan Tokyo. An iba sa saiyang mga bituka ibinugtak sa saiyang lolobngan sa kataed ni Ueno.[98]Sa ibong kan mayo nin nakuang danyos sa saiyang tulak, may mga tawong nag-iinsistir na nagadan siya huli sa pagkakan nin yakitori skewers. An ibang ebidensya iyo na an mga paratinda nin yakitori minaabot sana sa banggi asin si Hachikō minaduman sa aga asin siya minaduman sa mga aldaw na maraot an panahon kun an mga paratinda dai minaduman sa Istasyon nin Shibuya. An debate sa yakitori nagpapadagos sagkod kan mga taon 1980. [99]

Kan Disyembre 2010 nagpoon an ikaduwang nekropsiya, sa Yayoi campus man. An mga resulta kaini, gamit an gabos na modernong teknolohiya, pinaluwas kan Marso 2011.[100] Sa katapustapusi naresolberan kan mga siyentipiko an kawsa kan kagadanan ni Hachikō; an saiyang mga kawsa nin kagadanan iyo an terminal carcinosarcoma (kanser) asin dirofilaria immitis. Nakua man ninda an microfilariasis (mga omboy na bilog na ulod). An mga kondisyon na ini nakasentro sa saiyang puso asin pulmon. Kinumpirmar man ninda na dai siya nadanyaran kan yakitori skewers.[100][101][102] Kada taon sa Marso 8, si Hachikō tinatawan nin onra sa paagi nin sarong seremonya nin paggirumdom sa Istasyon nin Shibuya.[103][104] Kan 1934 an istorya ni Hachikō inako para gamiton sa sarong libro para sa mga ikaduwang grado sa maabot na taon nin pag-eskwela kan Abril 1935 tanganing magtukdo nin moralidad, kabootan, asin pagpasalamat.[105][106][107] Si Hachikō iginagalang pa man giraray sa Hapon asin an saiyang istorya itinukdo sa mga kaakian tanganing magtukdo nin dai natatanyog na kaimbodan asin tiyaga.[108]

Mga lulubngan ni Hachikō, Ueno, asin Yaeko

[baguhon | baguhon an source]
Lulubngan nin sarong ayam asin an duwang kagsadiri kaini
An lulubngan ni Yaeko yaon sa may parol na gapo (tuong likod). An lulubngan ni Hachikō sa tuong atubangan (sa kanto kan kudal). An lulubngan ni Propesor Ueno iyo an mas halangkaw na obelisk, Sementeryo nin Aoyama, Minato, Tokyo.

An lulubngan ni Hachikō pwedeng magin masakit hanapon. Mas dakol na tawo an nagbibisita kaini ikan sa arin man na ibang lulubngan sa sementeryo nin Aoyama. Aroaldaw igwa nin mga dolot na burak, kakanon, asin sinsilyo; lalo na sa Marso 8. An mga direksyon iyo an:[109]

An sadit na lulubngan ni Hachi inaapod na "Hachi-kō no hokora" (sadit na santuaryo ni Hachi-kō). Dati ini an "aiken no hokora" (sadit na santuaryo kan mga namomotan na ayam) kan nagadan nang si Ueno Hidesaburō. Ini nakatindog sa toong kanto kan lote kan lulubngan ni Ueno Hidesaburō sa Sementeryo nin Aoyama. An Sementeryo nin Aoyama namumugtak sa 32-2, 2-chōme Minami-Aoyama, Minato ward, Tokyo. Madali ining maabot gikan sa tolong istasyon nin subway kan mga linya nin subway kan Tokyo Metro (mga detalye sa ibaba). An numero kan lote para sa lolobngan ni Ueno iyo an "1-shu, ro, 6-gō (lugar), 12-gawa (lote)."Ini namumugtak sa wala na parte kan tinampo hale sa punerarya, sa lugar kan sementeryo.Hale sa punerarya, liko sa wala sa tinampo sa inotan, asin an lote yaon sa wala. Sa ibong na lado nakatindog an mga lulubngan kan mga dignitaryo arog kan mga nakaaging primer ministro kan Hapon na si Hamaguchi Osachi asin Inukai Tsuyoshi, asin an ministro sa pinansya na si Inoue Jun'nosuke. An lote na may lulubngan ni Ueno napapalibutan nin sarong kudal na gibo sa kawayan. [298] Siring man, sa luwas sana kan saiyang lulubngan, sa toong atubangan na kanto kan kudal na may rehas, itinugdok an Gapong Panggirumdom ki Hachi-kō, mga 4.5 piye an langkaw, na gibo sa gapong-Mikage (granito). An inskripsiyon nagsasabi: "Chūken Hachi-kō no hi" (Gapong Panggirumdom para sa Maimbod na Ayam na si Hachi-kō).[299]

Mayumi Itoh (2017, Hachikō: Solving Twenty Mysteries about the Most Famous Dog in Japan, mga dahon: 189-190)

Nagadan si Yaeko kan Abril 30, 1961. Naghagad siya na ilubong sa kataid ni Ueno. An pamayo kan pamilyang Ueno nagsayuma huli ta sinda ni Ueno dai nanggad nagpakasal. Pakalihis nin 55 taon nin negosasyon asin pagputol sa red tape, an parte kan saiyang mga bangkay tinugutan na ilubong sa kataid ni Ueno asin Hachikō, sa parol na gibo sa gapo na Shirakawa sa lulubngan sa Sementeryo nin Aoyama.[110] An seremonyang ini nangyari kan Mayo 19, 2016, na parehong presente an pamilyang Ueno asin Sakano. An pangaran ni Yaeko asin an petsa kan saiyang kagadanan nakaukit sa gilid kan saiyang lapida, kaya naotob an pagtiripon kan pamilya ni Hachikō. "Sa pagbugtak kan mga pangaran kan duwa sa saindang lulubngan, maipapahiling ta sa mga maabot na henerasyon an katotoohan na si Hachikō igwa nin duwang paraataman." sabi ni Shiozawa. [111] "Para ki Hachikō an propesor iyo an saiyang ama, asin si Yaeko iyo an saiyang ina," dugang ni Matsui.[111]

Itinago ni Saitō an mga tulang asin kalabera ni Hachikō sa saiyang pag-aadal. Alagad, sinda nasulo kan Tokyo Air Raid kan Mayo 25, 1945, kaiba an saiyang harong.[112] An mga natatadang tada ni Hachikō yaon sa apat na lugar: 1) an nagkapira sa saiyang mga bituka sa Sementeryo nin Aoyama kaiba si Ueno asin Yaeko, 2) puso asin pulmon, katoy asin pali, asin esophagus sa Yayoi campus, 3) an tungkod kan saiyang anit sa Nasyunal na Museo nin Kalikasan asin Siyensya, Parke nin Ueno, Taitō ward, Tokyo, asin 4) an unra nin “an Kalag kan Maimbod na Ayam na si Hachi-kō,” sa Templo nin Jindai, Chōfu, Tokyo. Kan mga taon 1960 an nagkapirang mga tada sa bituka ni Hachikō gikan sa Sementeryo nin Aoyama ibinalyo sa Templong Jindai na ini. [113] Arog kan paggibo kan bronseng estatuwa ni Hachikō, nagkaigwa nin kontrobersiya sa paggibo kan saiyang nakasakay na anit. An estatuwa ginibo gamit an saiyang nakahulog na talinga, alagad an saiyang tungkod ginibo gamit an duwang talinga na nakatindog. An mga taksidemista gustong gibohon an saindang pinakamarahay na trabaho kasuarin man, kaya inabot nin 3 bulan tanganing magibo an tungkod.[114]

An istorya ni Hachikō nakabihag nin dai mabilang na mga tawo sa bilog na kinaban. Dai mabilang na mga bisita, Hapon asin dayuhan, an nagdadalaw sa saiyang estatuwa sa Shibuya taon-taon.[115] Sarong Hapon na kompanya nin aling-alingan an nagpoon kan "Day of the Idol Dog" kan 2009, na nagtataong onra sa sarong ayam kada Nobyembre 11. An inot na honoree kaini iyo si Hachikō.[116] Kan Hulyo 2012, an mga retrato gikan sa buhay ni Hachikō ipinahiling sa Shibuya Folk and Literary Shirane Memorial Museum [117] sa Shibuya bilang parte kan Shin Shuzo Shiryoten (Eksibisyon kan mga bagong nakatago na materyales) eksibisyon kan mga bagong nakatago na materyales.[118] Dakul na mga paninda na may temang Hachikō an ipinapabakal, kabali an: mga malinaw na folder, mga tote bag, mga holder, mga kwaderno, mga dulsi, mga cookies, kasutera (mga espongha), kulasising saa, mga rice crackers, mga saludsod, mga tsokolate, asin sarsa. An sarsa nin Hachi-kō sarong haloy nang paratinda na piggigibo kan Hachiko Sauce Company. An sarsa nin Hachikō ginigibo pa man giraray poon kan 2025 na pigkokonsiderar na saro sa pinakamarahay na sarsa na "Worcestershire" sa Hapon. Igwa ining tolong manlain-lain na namit (orihinal, semi-mahibog, asin prutas).[119]

Kada taon sa Abril 8, poon kan 1984, an Sosyedad para sa Pagpreserbar kan Bronseng Estatwa kan Maimbod na Ayam na si Hachi-kō naggigibo nin Kapistahan ni Hachikō sa Istasyon nin Shibuya. Ginigibo ini sa Abril 8 imbes na Mayo 8 ta ini pinagsasaro an petsa nin kagadanan ni Hachikō sa kaaldawan ni Buddha, na inaapod na Kapiyestahan nin Burak.[120][121]

Mga Estatuwa ni Hachikō

[baguhon | baguhon an source]
Estatuwa nin sarong ayam
Ikaduwang estatuwa kan 1954

Kasabay kan panahon na si Teru Andō, na naggibo kan estatuwang plaster, nagpaplano nin sarong estatuwang bronse, sarong senior an nagkua nin sarong eskultor, si Ōuchi, na nagdisenyo kan postcard kan Bagong Taon, tanganing maggibo nin sarong estatuwa na gibo sa kahoy ni Hachikō. An senior naghingako na an pamilya ni Ueno nag-endorso saiya na mag-asikaso kan gabos na mga komisyon ni Hachikō, alagad ini sarong hayag na gibo-gibo. An senior naggibo nin mga postcard na may woodblock-print asin pinapirmahan ini ni Stationmaster Yoshikawa. Si Andō nahahadit na gayo sa pandadaya na ini asin hinagad ki Saitō na magpoon nin sarong bronseng estatuwa. Si Saitō kontra kaini huli ta sa pagmati niya dapat sana ining gibohon pagkatapos na magadan si Hachikō. Nagprobar si Saitō na kanselaron kan senior an proyekto sa bloke nin kahoy asin makisumaro ki Andō, alagad an senior nagsayuma na magtabang o magkomiter nin kwarta na saiyang nakua. An senior na ini nagkua man ki Ōuchi tanganing maggibo nin sadit na estatuwa. Sa pag-alangan, si Saitō uminoyon sa bronseng proyekto ni Andō. Si Saitō dai nanggad inaprobetsaran si Hachikō ni na-enjoy niya an pagigin nasa atensyon.[122] Si Saitō asin Andō nagpoon kan Pondo tanganing Magmukna kan Bronseng Estatwa ni Hachi-kō kan Enero 1, 1934, na may dakulang suporta sa bilog na nasyon, kabali an mga akademiko, propesyonal, asin mga kaakian sa eskwelahan. An mga pondo ipinadara pa ngani hale sa Korea, na sarong kolonya kan Hapon kan panahon na idto,[123] siring man an Tsina, Taywan, asin Amerika.[123][85] An saro sa mga paraguno nin pundo nakaakit nin mga 3,000 katawo.[124] Nagkaigwa nin debate an mga miyembro kan pondo manungod sa parehong pose ni Hachikō asin kun sain dapat ibugtak an estatuwa. May mga gusto siyang magtukaw na may nakahulog na talinga asin an iba mas gustong magtindog na may tradisyonal na itsura kan Akita. An iba gusto ini sa irarom kan atop kan Istasyon nin Shibuya, na kontrolado kan istasyon, asin an iba gusto ini sa luwas sana kan istasyon, na kontrolado kan Siyudad nin Tokyo. An nakatukaw na realistikong pose pinili, sa parte huli ta dai kayang gibohon ni Andō an nakatindog na pose sa saiyang satispaksion asin an estatuwa ibinugtak sa irarom sana kan mga atop kan istasyon.[125] An bronseng estatuwa pigbuksan kan ala-una nin hapon kan Abril 21, 1934 sa istasyon na may dakulang kaogmahan, na an lugar sa atubangan kan istasyon pano nin mga tawo. [126] An pagbukas nangyari sa lugar kan paradahan kan mga kargamento, bako sa huring lokasyon kan estatuwa sa atubangan kan istasyon, huli sa kakulangan nin espasyo sa enotan. Pinanginotan ni Saitō an seremonya asin yaon duman si Hachikō. An makoapo ni Ueno, si Hisako, na 10 anyos kaidto, talagang nagputol kan laso tanganing ibuksan an estatuwa, na haros dai ninda naabot ni Saitō huli sa kadakol na tawo[127] Poon kan panahon kan pagbukas kan bronseng estatuwa kan Abril 1934 sagkod na haloy na pagkatapos na magadan si Hachikō, kadakol na mga tawo an putik na naghingako na igwa sinda nin mga ayam na ipinangaki niya, dawa ngani saro sanang gikan niya, sarong aking lalaki, an midbid, si Kuma-kō, na pagsasadiri ni Yoshitarō Itō. Si Itō igwa nin Fox Terrier na an pangaran Debbie, na iyo an ina ni Kuma-kō. Nagadan si Debbie asin si Hachikō garo baga nagdanay na monogamous pagkatapos kaiyan. [128]

Estatuwa nin sarong ayam
Bronseng estatuwa ni Hachikõ sa 1953 na pelikula na Koibumi, "Surat nin Pagkamoot"

. Kan 1933 si Andō nagpoon na maggibo nin mga sampulong 6-pulgada an langkaw na estatuwa ni Hachikō na nakahigda. Siya mismo an nagtago nin saro, saro para ki Emperatris Dowager Sadako, saro para ki Emperador Hirohito, asin saro para ki Emperatris Nagako. An iba napaduman sa saiyang mga amigo. An saro na saiyang itinatago igwa nin mga bitis sa enotan na parsial na natunaw sa darakulang mga kasulo sa Tokyo air raid kan Mayo 25, 1945, alagad ini nabawi. Si Andō asin an saiyang aking babae parehong nagadan sa kalayong ini.[129]

Dai nahaloy pagkatapos kan insidente sa Tulay nin Marco Polo kan Hulyo 7, 1937, an gobyerno kan Hapon nagpoon na magpahiwas asin militarisasyon kan saiyang ekonomiya, mga tawo, asin materyales para sa gera. An pangyayaring ini pigkonsiderar na kapinunan kan Ikaduwang Gerang Tsina-Hapon asin nagin parte kan Gera sa Pasipiko, na parte kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. An gobyerno maghagad nin materyales para sa paghihingoa sa gera, magbubugtak nin mga kaakian na mga middle-schoolers sa pwersa nin trabaho, asin magsensura kan media. Kan 1943 an kamugtakan para sa mga metal desesperado na gayo na an mga bagay arog kan mga riles nin bantay sa zoo asin mga plake nin paggirumdom para sa mga hayop pighahagad. Kun kaipuhan an mga hayop gagadanon tanganing magamit an metal kan saindang hawla.[130] An mga ayam ginadan huli ta nangangaipo sinda nin kakanon. An mga German Shepherd sana an dai nakabali huli ta sinda mga ayam militar. An mga akita iyo an inot na mga punteriya huli ta sinda nagkakakan nin kadakol na kakanon asin an saindang barahibo pwedeng gamiton para sa mga amerikana (coat). Sa katapusan kan Ikaduwang Gerang Pankinaban 15-16 sanang purong Akita an buhay sa Hapon. Kun nagsayuma kang magdonar kan saimong ataman na hayop, tinatrato ka bilang sarong traydor. May mga tawong inarestar pa ngani asin pinasakitan huli sa dai pakikikooperar sa paghihingoa sa gera.[131] Kan magpoon an 1944 na kampanya sa pagresiklo, an estatuwa ni Hachikõ sa Istasyon nin Shibuya nagin sarong punteriya. Sabi ni Saitō, an mga tawo nagbugtak nin puting sash kaini asin nagsurat nin "Konsultalo" sa sash. Sa katapusan kan 1944 an Railways Bureau nagpaaram ki Saitō na tutunawon ninda an estatuwa. Nakua ni Saitō an Bise Ministro kan Transportasyon na mag-oyon na ibugtak an estatuwa sa bodega.[132] An estatuwa ibinaba kan Oktubre 12, 1944 sa tahaw nin sarong emosyonal na seremonya nin pagpaaram. Susog sa kasunduan, dapat ining magdanay sa bodega. An Railways Bureau nagbalik sa kasunduan sa pagtago asin idinonar ini sa paghihingoa sa gera. [133] Dakul an namundo asin pigkonsiderar ining "Ikaduwang Kagadanan" ni Hachikõ.[134] Ini sa kahurihurihi natunaw kan Agosto 14, 1945 sa Hamamatsu,[135] sarong aldaw bago ipinaisi ni Emperador Hirohito an pagsuko, na tinatapos an Ikaduwang Gerang Pankinaban.[112][136] An estatuwa nagin mga parte para sa makinarya nin lokomotibo, bakong mga bala arog kan minsan nababareta.[137] Si Saitō dai nakaaram kaini sagkod kan huring parte kan 1947 huli ta siya nag-ebakwar sa Tokyo pasiring sa Kyoto durante kan gera asin nagdanay duman nin magkapirang taon pagkatapos kan gera. An Nasyunal na Organisasyon nin mga Turista kan Hapon naghapot saiya manungod sa estatuwa huli ta kadakol na tawo an gustong mahiling ini, kaiba an mga Amerikano. Sinabihan sinda ni Saitō na ligtas an estatuwa.[138] Kan huring parte kan 1947 si Takeshi Andō, aking lalaki ni Teru, nagpadara ki Saitō nin sarong surat na nagpamondo saiya huli ta ipinaaram kaini ki Saitō na durante kan gera si Teru asin an saiyang aking babae nagadan sa Mayo 25, 1945 na pagsalakay sa eroplano, an pagsalakay sa eroplano sinulo an saiyang harong asin mga obrang arte, si Takeshi mismo na-draft asin naserbihan sa inotan na linya, nasulo sa estatuwa an parehong pagsalakay sa eroplano, asin na kaipuhan ni Takeshi an tabang ni Saitō sa paggibo nin ikaduwang estatuwa ni Hachikō.[135][138]

Babaeng nagduta sa sarong estatuwa nin ayam
Si Helen Keller nagduta sa ikaduwang estatuwa ni Hachikō kan Agosto 30, 1948

Kulang an mga materyales asin pirak sa Hapon pakatapos kan gera. Sa ibong kaini, kan huring parte kan 1947 an Komite sa Paggibo Liwat kan Bronseng Estatwa ni Hachi-kō pigmukna tanganing magtogdok nin ikaduwang estatuwa. An Nasyunal na Organisasyon nin mga Turista sa Hapon nagin maimpluwensya man sa mga paghihingoang ini.[139] An mga opisyales kan Supreme Commander Allied Powers (SCAP) inot na nagtumang sa mga paghihingoang ini huli ta nahiling ninda an kaimbodan ni Hachikō bilang pagpapauswag nin debosyon sa imperyalismo. Sa kahurihurihi naagimadmadan ninda na si Hachikō mayo man nin koneksyon diyan.[140] Sa ibong kan kasakitan sa ekonomiya kan panahon pakatapos kan guerra, dakol na ordinaryong tawo an nagdonar nin kwarta para sa ikaduwang estatuwa, siring man an dakol na maimpluwensyang tawo. Dakul na mga Amerikano an nakadangog manungod sa kapaladan kan inot na estatuwa asin nagdonar nin kwarta.[141] Si Takeshi Andō nagpoon na magtrabaho sa bagong estatuwa dawa ngani sa kapinunan kulang an metal. Dugang pa, mayo siyang tunay na modelo asin kinaipuhan na magsarig sa mga retrato asin mga sukol ni Saitō. Pakalihis nin mga taon, inadmitir ni Takeshi na tinunaw niya an saro sa mga panginot na gibo kan saiyang ama na naraot sa gera tanganing gibohon an ikaduwang estatuwa. An pedestal kan orihinal na estatuwa nakaligtas sa gera kaya ginamit ninda iyan para sa bagong estatuwa. Duwang bronseng plake na naglaladawan kan ginikanan ni Hachikō, saro sa Ingles asin saro sa Hapon, an nakadukot sa pedestal.[142]

Kan Agosto 15, 1948, ikatolong anibersaryo kan anunsyo kan pagsuko ni Hirohito, si Takeshi Andō, nagbuyagyag nin ikaduwang estatuwa.[143][144] Yaon duman an mga aki na nagrerepresentar sa Inglaterra, Hapon, Korea, Taywan, asin Estados Unidos.[145] An bagong estatuwa yaon pa man giraray asin sarong popular na lugar nin pagtiripon. An entrada kan Estasyon nin Shibuya harani sa estatuwa na ini inaapod na Hachikō-guchi, na an boot sabihon "An Laog/Luwas kan Hachikō", sa habagatan-sirangan na parte kan istasyon, [133] saro sa limang luwas kan Istasyon nin Shibuya. An eksaktong lugar kun sain naghalat si Hachikō ngunyan minarkahan nin mga marka nin bronseng bitis.[146] Dawa ngani si Hachikō iginagalang na gayo sa Hapon asin sa bilog na kinaban, igwa pa man giraray nin mga tawong dai pa man giraray iginagalang siya. An estatuwa kan Shibuya harani sa sarong lugar nin parti sa banggi asin an nagkapirang tawo, sa pankagabsan mga hoben na adultong babae, nagsasakat sa ibabaw kan estatuwa asin "naggigibo nin mga gawe na nakakaakit nin atensyon kan publiko".[147] An ikaduwang estatuwa na ini pigbalyo nin mga sampulong beses huli sa mga proyekto sa konstruksyon, alagad nagdadanay man sa istasyon.[148] Kan 1984 an bronseng estatuwa ni Hachikõ pinagsararo giraray ki Ueno kan an Faculty of Agriculture kan Unibersidad kan Tokyo narealisar na an bronseng bust na yaon sainda iyo idtong ki Ueno asin siya an kagsadiri ni Hachikō, kaya ipinadara ninda ini sa Istasyon nin Shibuya.[120] Si Saitō nagtogdas kan Sosyedad kan Hapon para sa Paglikay sa Kabangis sa mga Hayop o sa Ingles, Japan Society for the Prevention of Cruelty to Animals (JSPCA) kan Mayo 1948 asin nagserbi bilang saro sa mga lider kaini sagkod na siya nagadan kan Setyembre 19, 1964.[149][150] Nagadan si Takeshi kan Enero 13, 2019 sa edad na 95.[143] An mga bitis sa inotan asin nguso kan estatuwang ini nagkikinang na ngonyan huli ta kadakol na tawo an nakaduta kaini. Maogma si Takeshi manongod kaini huli ta ipinapahiling kaini na kadakol na tawo an tunay na nagmamakulog ki Hachikō.[151]

An saro pang estatuwa yaon sa ginikanan na banwaan ni Hachikō, sa atubangan kan Istasyon nin Ōdate; ini pigbuyagyag sa Istasyon nin Tren sa Ōdate kan Hulyo 8, 1935.[152] An estatuwang ini natunaw man kan mga paghihingoa sa pagresiklo kan 1945.[153] An pagtipon nin pondo para sa sarong bago nagpoon kan 1962 asin ini pigbuyagyag kan Mayo 1964 sa atubangan kan Ōdate Station. Ini naglaladawan ki Hachikō na nakatindog, sarong babae na nakahigda, asin tolong ido asin inaapod na "Pugro nin mga Estatwa kan Akita-inu". Kan Nobyembre 14, 1987, sarong solo na estatuwa ni Hachikō na nakatindog an itinogdok, pirang metro sana an rayo sa estatuwa kan grupo.[154][155] Sarong estatuwang gapo ni Hachikō asin mga gapo na stele an itinogdok sa istaran kan pamilyang Saitō, an saiyang ginikanan, sa Ōdate kan 2003. An mga stele naglaladawan kan saiyang ginikanan.[156] Kan 2004, sarong bagong estatuwa ni Hachikō an itinogdok sa atubangan kan Akita-inu Hall sa Ōdate.[157][155][158]

Estatuwa nin sarong ayam
Estatuwa ni Hachikō sa Woonsocket, Rhode Island, USA

Pagkatapos kan pagluwas kan Amerikanong pelikula na Hachi: A Dog's Tale (2009), na pig-film sa Woonsocket, Rhode Island, an Konsulado kan Hapon sa Estados Unidos nagtabang sa Konseho nin Turismo kan Blackstone Valley asin sa syudad nin Woonsocket na ihayag an sarong estatuwa ni Hachikō na identikal sa saro sa Shibuya Station Woonsocket Depot Square, na iyo an lokasyon kan istasyon nin tren na "Bedridge" na itinampok sa pelikula.[159] An estatuwang ini sa Woonsocket gibo sa bronse asin binakal sa eBay. Ini mas sadit kisa sa saro sa Shibuya asin an pagmukna kaini dai awtorisado. Inaprobaran ni Andō na magkaigwa nin estatuwa sa Woonsocket, alagad dai niya aram na an sarong garo baga dai inaprobaran na replika na natapos na mabakal. Sarong salak na Akita na an pangaran Hachi an nagtindog para ki Hachikō sa seremonya nin dedikasyon.[160][161].

Kan Marso 9, 2015, an Faculty of Agriculture kan Unibersidad nin Tokyo, an alma mater asin lugar nin trabaho ni Ueno kun saen siya nagbibiyahe kada aldaw nin trabaho sa panahon na kaiba niya si Hachikō, naggibo nin sarong bronseng estatuwa na naglaladawan ki Ueno na nagbabalik tanganing sabaton si Hachikō tanganing girumdomon an ika-80 anibersaryo kan pagkagadan ni Hachikō.[162][163] An estatuwa pig-iskultura ni Tsutomu Ueda gikan sa Nagoya asin naglaladawan nin sarong naoogmang si Hachikō na naglulukso tanganing kumustahon an saiyang kagurangnan sa katapusan kan sarong aldaw nin trabaho.[164] Si Ueno nakasulot nin kopya, terno, asin trench coat, na an saiyang portpolyo nakabugtak sa daga. Si Hachikō nagsusulot nin sarong studded harness siring sa nahihiling sa saiyang huring mga retrato.[165] Sa sarong seremonya na inatenderan kan Embahador kan Hapon kan Oktubre 2016, sarong bronseng estatuwa ni Hachiko asin Dr. Ueno, na kapareho kan saro sa Yayoi Campus kan Unibersidad kan Tokyo, an pigbugtak sa Abbey Glen Pet Memorial Park sa Lafayette Township, New Jersey, Estados Unidos.[166][167]

Lista kan mga estatwa ni Hachikō

[baguhon | baguhon an source]
Ngaran Kinamumugtakan Taon Ngaran kan Kagmukna Mga komento
Inot na Plaster na Estatwa ni Hachikō (duwang sadit na replika an yaon, an saro nakua sana kan 2014) Tokyo 1933 Teru Andō Nasulo sa panahon nin pagsalakay sa ere kan 1945[135][138][168][169]
Hachikō Miniature Lying-Down Statue Tokyo 1933 Teru Andō Iprinesentar ki Empress Dowager Sadako, Emperador Hirohito, asin Empress Nagako, mga katood, si Andō nagtada nin saro (duwang perpektong estatuwa sa parehong estilo an nakua kan 2013 asin 2014)[129][168][169]
Inot na Bronseng Estatwa ni Hachikō Istasyon nin Shibuya kan JGR sa Tokyo 1934 Teru Andō Tinunaw kan 1945[135][168]
Replika kan Inot na Bronseng Estatwa ni Hachikō Istasyon nin Ōdate kan JR 1935 Tinunaw kan 1945[153][168]
Ikaduwa-a na Plaster na Estatwa ni Hachikō Istasyon nin Tsuruoka kan JR, Prepektura nin Yamagata 1947 Takeshi Andō “Nadayag” kan 2004[168][170]
Ikaduwa-b na Plaster na Estatwa ni Hachikō Museo nin Arte sa Syudad nin Kagoshima 1948 Takeshi Andō Nakolekta kan 1978[171][172]
Ikaduwang Bronseng Estatwa ni Hachikō Istasyon nin Shibuya kan JR 1948 Takeshi Andō [143][144][168]
Pugro nin mga Estatwa nin Akita-inu Istasyon nin Ōdate kan JR 1964 Zen’ichirō Aikawa Si Hachikō, sarong inang ayam asin tolong ido[154][168]
Ikatulong Bronseng Estatwa ni Hachikō Istasyon nin Ōdate kan JR 1987 Yoshio Matsuda [154][155][168]
Replika kan Ikatulong Bronseng Estatwa ni Hachikō Istasyon nin Ōdate kan JR, Dambana ni Hachikō 1989 Gibo sa istiripon, ginibo giraray sa bronse kan 2009[168][173]
Pag-arog ki Hachikō Fujishima Community Square 2001 Gibo sa Bronse[168][170]
Estatuwang Gapo asin mga Stele na Gapo ni Hachikō Istaran kan Pamilyang Saitō 2003 Lugar kan kamundagan ni Hachikō, Ōdate[156][168]
Ikatulong Bronseng Estatwa ni Hachikō (“Si Hachi-kō naghihimuyawot sa saiyang ginikanan na banwaan”) Akita-inu Hall, Ōdate 2004 Yoshio Matsuda [157][155][158][168]
Ikaduwang Bronseng Estatwa nin Pag-arog ki Hachikō Woonsocket, Rhode Island 2012 Binakal sa eBay[160][161][168]
Mga Pares na Bronseng Estatuwa ni Dr. Ueno asin Hachi Istasyon nin Hisai Kintetsu, Tsu, Prepektura nin Mie 2012 Katsuji Inagaki Sarong derby an idinugang sa payo ni Dr. Ueno, Disyembre 2016[168][174]
Mga Pares na Bronseng Estatuwa ni Dr. Ueno asin Hachi Faculty of Agriculture, Unibersidad nin Tokyo, Yayoi campus 2015 Tsutomu Ueda [162][163][164][168]
Mga Pares na Bronseng Estatuwa ni Dr. Ueno asin Hachi Abbey Glen Pet Memorial Park in Lafayette Township, New Jersey 2016 Kapareho kan saro sa Yayoi Campus kan Unibersidad kan Tokyo[166][167][171]
Sadit na Bronseng Estatuwa ni Hachi Parke nin Miyashita, Shibuya, Tokyo 2020 Sa “Shibuya Hachi Compass”[171][175]

Mga Kumpleanyo

[baguhon | baguhon an source]

Kan Nobyembre 10, 2012, Google piggirumdom an magigin ika-89 na kumpleanyo ni Hachikō sa paagi nin pag-upload nin sarong Google Doodle na naglaladawan kan bantog na ayam na naghahalat sa riles kan Estasyon nin Shibuya asin kapot an sombrero ni Ueno sa saiyang nguso.[9] Kan Nobyembre 10, 2023, an mga tawong Hapon naggirumdom kan magigin ika-100 na kumpleanyo ni Hachikō. Kabali sa mga pangyayari an mga pagbisita sa Istasyon nin Shibuya, mga kanta, asin mga bayle.[176] Sarong holographic display ni Hachikō an pigbugtak sa Akita Dog Visitor Center sa Odate, Prepektura nin Akita, na nag-aako nin mga bisita na nag-abot tanganing magselebrar kan saiyang pagkamundag.[177]

Kadaklan nin mga tawo na nagtatao nin paggalang sa estatuwa nin ayam
Marso 8, 1936; an enot na anibersaryo kan pagkagadan ni Hachiko

Si Hachikō iyo an tema kan 1987 na pelikula na "An Oosipon ni Hachikō" (Hachikō Monogatari)pigdirehiran ni Seijirō Kōyama, na nag-istorya kan saiyang buhay poon sa saiyang pagkamundag sagkod sa saiyang kagadanan asin nagkaigwa nin espirituwal na pakikipag-ulay sa saiyang kagurangnan.[178][179] Pigkonsiderar na sarong blockbuster na kapangganahan, an pelikula iyo an huring dakulang hit para sa Japanese film studio Shochiku Kinema Kenkyū-jo.[180] Ini an pinakahalangkaw na kita na pelikula sa Hapon kan 1987 asin nakaresibe kan Yamaji Fumiko Film Award.[116] An saro pang pelikula na nakabasar ki Hachikō iyo an 2015 Telugu na pelikula, Tommy.[181]

An "Jurassic Bark" (2002), episode 7 kan season 4 kan animated series na Futurama igwa nin pinalawig na pag-omaw ki Hachikō, na si Fry nakadayag kan mga fossilized na tada kan saiyang ayam, si Seymour. Pagkatapos na ma-freeze si Fry, ipinapahiling na si Seymour naghalat ki Fry na magbalik sa laog nin 12 taon sa luwas kan Panucci's Pizza, kun saen nagtatrabaho si Fry, na dai nanggad nagsuway sa huring pagboot kan saiyang kagurangnan na halaton siya.[182]

An Hachikō iyo man an tema kan sarong librong pang-aki kan 2004 na may titulong: Hachikō: An Tunay na Istorya kan Sarong Maimbod na Aso, na isinurat ni Pamela S. Turner asin pig-ilustrar ni Yan Nascimbene.[183] An saro pang librong pang-aki, sarong halipot na nobela para sa mga parabasa sa gabos na edad na inaapod na Hachiko Waits, na isinurat ni Lesléa Newman asin pig-ilustrar ni Machiyo Kodaira, an ipinublikar ni Henry Holt & Co. kan 2004.[184]

Sa manga na Hapon na One Piece, igwa nin kaparehong istorya sa sarong ayam na an pangaran ChouChou.[185]

Sa video game: An Kinaban Natatapos Saimo (2007), an estatuwa ni Hachikō itinampok, ini pigtutukoy sa nagkapirang okasyon. An lokasyon kan estatuwa ni Shibuya igwa nin papel sa naratibo kan kawat. An estatuwa itinampok giraray sa sequel: Neo: An Kinaban Natatapos Saimo (2021).[186][187]

Nahiling kan prodyuser na si Vicki Shigekuni Wong an estatuwa ni Hachikō mantang nagbibisita sa Shibuya kan mga taon 1980 asin napahiro nanggad kan saiyang buhay kaya pagkatapos magbalik sa Estados Unidos,[188] nag-ampon siya nin sarong ayam na Shiba Inu asin nginaranan ining Hachi. Kan an saiyang namomotan na ayam, si Hachikō, nagadan sa edad na 16, nagdesisyon siang gumibo nin pelikula manongod ki Hachiko, sarong simbolo kan makosog na bogkos sa pag-oltanan nin mga ayam asin tawo.[189] An nagresultang pelikula, Hachi: A Dog's Tale (pinaluwas kan Agosto 2009), sarong Amerikanong pelikula na pinagbidahan kan aktor na si Richard Gere, na pigdirehir ni Lasse Hallström, manungod ki Hachikō asin sa saiyang relasyon sa sarong Amerikanong propesor asin sa saiyang pamilya na nagsusunod sa parehong istorya, alagad iba. Halimbawa, an Hachikō sarong regalo ki propesor Ueno, an parteng ini laen nanggad sa Amerikanong bersyon.[190] An pelikula pig-film sa Woonsocket, Rhode Island, sa laog asin palibot kan Woonsocket Depot Square na lugar asin itinampok man si Joan Allen asin Jason Alexander. An papel ni Hachi ginampanan kan tolong Akita: Leyla, Chico, asin Forrest. Ilinaladawan ni Mark Harden kun pano niya asin kan saiyang grupo sinanay an tolong ayam sa libro: "Animal Stars: Behind the Scenes with Your Favorite Animal Actors."[191] Pagkatapos kan pelikula, inampon ni Harden si Chico.[190]

Si Hachikō mismo sa midya

[baguhon | baguhon an source]

Si Hachikō mismo nagkaigwa nin dai mababa sa duwang pagluwas sa midya kan 1934, an pinakahalangkaw na punto kan saiyang kabantogan pagkatapos kan pagbuyagyag kan estatuwa. Kan 1994, Nippon Cultural Broadcasting sa Hapon nakapagbalik nin sarong rekording kan pag-uwang ni Hachikō, Junjō bidan Hachi-kō (Nakakapukaw sa Puso na Istorya ni Hachi-kō), gikan sa sarong lumang 78 RPM na rekord kan Kikusui Records na nabari sa nagkapirang pidaso. An mga pidaso pinagsararo gamit an laser. Nagkaigwa nin dakulang kampanya sa pag-anunsio asin kan Sabado, Mayo 28, 1994; 59 taon pagkatapos kan saiyang kagadanan, minilyon na mga paradangog sa radyo an nag-abang tanganing madangog an pag-uwang ni Hachikō.[192] Ini pigbabareta na garo "maluyang pag-ungol nin sarong gurang na lobo", na kapareho kan "Wohw. Wohw. Wohw."[193] Kan Disyembre 1934 si Hachikō naggibo nin sarong cameo sa sarong pelikula na Arupusu taishō (Hade kan [Hapon] Alps). Sa sarong eksena sarong lalaki an nagsasabi sa mga paradalan manungod sa impormasyon sa bronseng plake kan estatuwa ni Hachikō. Sarong aking lalaki an bakong interesado asin hinapot siya kan lalaki kun tano. An aking lalaki, na hinahaplos an liog ni Hachikō, nagsabi "Magdigdi ka, Mister. Ini an tunay na Hachi-kō. Bakong interesante an Hachi-kō Bronze Statue. Magin maboot ka sa tunay na Hachi, imbes."[193]

Yaeko Sakano

[baguhon | baguhon an source]
 Hoben na babaeng Hapon na naka-kimono
Yaeko Sakano kan 1923

Si Yaeko Sakano (坂野 八重子, Sakano Yaeko),[lower-alpha 5] parating inaapod na Yaeko Ueno, iyo an daing agom na kapadis ni Hidesaburō Ueno sa laog nin haros 10 taon sagkod sa saiyang kagadanan kan 1925. Huli ta daing agom, dai niya kayang manahon an mga pagsadiri ni Ueno.[41] Si Hachikō pigbabareta na nagpahiling nin dakulang kaogmahan asin pagkamoot saiya sa kada pagbisita niya saiya. Si Tomokichi Kobayashi, na kaiba ni Hachikō sa laog nin dakul na taon, nagbareta na si Hachikō naglukso sana sa kaogmahan kan mahiling: si Yaeko asin Ueno. Siya man an tawong makakapasakay saiya sa sarong taksi.[75][76] Sinabi ni Yaeko na mayo nang ibang ayam na nakakasabot sa mga tawo arog kan ginibo ni Hachikō asin na siya tunay na maboot.[195] Nagadan si Yaeko kan Abril 30, 1961,[194] sa edad na 76 asin ilinubong sa sarong templo sa Taitō, mas harayo sa lulubngan ni Ueno, sa ibong kan saiyang mga kahagadan sa mga miyembro kan saiyang pamilya na ilubong kaiba an saiyang kapadis. Kan 2013, an mga dokumento ni Yaeko, na nagpapahiling na gusto niyang ilubong kaiba si Ueno, nakua ni Sho Shiozawa, na sarong propesor kan Unibersidad kan Tokyo. Si Shiozawa iyo man an presidente kan Sosyedad nin Hapon sa Patubig, Pag-alog, asin Inhenyeriya sa Bukid, na iyo an namamahala kan lolobngan ni Ueno sa Sementeryo nin Aoyama.[111] Kan Nobyembre 10, 2013, na iyo an ika-90 anibersaryo kan pagkamundag ni Hachikō, Sho Shiozawa asin Keita Matsui, sarong curator kan Shibuya Folk and Literary Shirane Memorial (ja), namatean an pangangaipo ni Yaeko na ilubong kaiba si Ueno asin Hachikō.[196] An proseso nagpoon sa andam na pagtugot kan mga pamilyang Ueno asin Sakano asin an mapangganang negosasyon sa pamamayo kan Sementeryo nin Aoyama.[197] Alagad, huli sa mga regulasyon asin burukrasya, an proseso naghaloy nin mga 2 taon.[110] Si Shiozawa nagpadagos man bilang saro sa mga organisador na imbuelto sa pagtogdok kan bronseng estatuwa ni Hachikō asin Ueno na pigbuksan sa natad kan Unibersidad kan Tokyo kan Marso 9, 2015, tanganing girumdomon an ika-80 anibersaryo kan kagadanan ni Hachikō.[162][163]

Misteryo ni Hidesaburō Ueno asin aki ni Yaeko Sakano

[baguhon | baguhon an source]

An mga Hidesaburō are Yaeko haloy nang pigbabareta na mayo nin mga aki,[43] apwera sa sarong pagsambit sa sadiring mga nakasurat na rekord ni Yaeko manungod ki Hachikō. Nagsurat siya "Si Hachi sarong maboot na ayam. Kan siya sarong taon pa sana, namundag an samong aking lalaki. Si Hachi maboot man sa samong omboy. Parati kong nahihiling si Hachi sa kwarto kan omboy asin nagtuturog kaiba an samong aking lalaki. Si Hachi mamomoton na gayo sa samong aking lalaki kaya minsan itinatago ko sinda sa higdaan. Ini an nagpapaogma ki Hachi."[198] asin si Propesor Itoh nagsurat "Na an saiyang aking lalaki namundag kan si Hachi sarong taon an edad dai pa nanggad nasambit sa arin man na dokumento, sa kaaraman kan kagsurat na ini.""[198] Si Kazuto Ueno, kan Sosyedad para sa Pagpreserbar kan mga Bronseng Estatuwa ni Dr. Ueno Hidesaburō asin Hachi-kō, iyo an posibleng makoapo ni Hidesaburō. Siya ipinamidbid bilang siring sa sarong magkapares na estatuwa na dedikasyon kan asin Ueno sa Hisai, Mie kan 2012.[174] Yaon man siya sa pinakaenot na presentasyon kan “Best Idol Dog” kan 2009.[43] Nagdakula siya sa prepektura kan Ueno Hidesaburō, an Prepektura nin Mie. Mayo nin rekord nin kagadanan nin sarong aking lalaki ni Hidesaburō asin Yaeko na nagadan na hoben pa. Siya an aki kan saindang sarong beses na nasambit na aki, si Jin Ueno. Posibleng kinua kan pamilyang Ueno an aking ini huli ta bako ining lehitimo na tawan siya nin legal na mga proteksyon, na sarong komun na gawi kan panahon na idto. Si Jin nagdakula sa Hisai, asin sarong "pamangkin" ni Hidesaburō, dawa ngani si Hidesaburō asin Yaeko dai tinugutan na mahiling siya. Si Jine nagin alkalde kan Hisai asin miyembro kan Mie Prefecture Assembly.[43] Si Jin iyo man an legal na paraataman kan lolobngan ni Hidesaburō sa Aoyama Cemetery. Alagad si Kazuto namundag kan 1937. Pwedeng napasala ni Yaeko an pagkamundag ni Hisako kan Pebrero 1924 sa mas amay na pagkamundag kan saiyang aking lalaki. Si Jin namundag kan Hulyo 31, 1912 asin igwa nang edad na magin ama ni Kazuto. Igwa nin sarong dokumentaryo sa TV kan 1999 manungod ki Hachikō kun saen si Kazuto nagluwas bilang makoapo ni Dr. Ueno.An dokumentaryo nagpahiling nin sarong henealohiya kan pamilya kan pamilyang Ueno kun saen si Jin iyo an solong aki ni Hidesaburō asin si Kazuto iyo an pinakamatuang aki ni Jin. Sa dokumentaryong ini si Kazuto nagsabi: “May sarong beses na nagsabi sako na an sakong lolo nagpadakula kan saiyang mga ayam na garo baga igwa sinda nin sadiring dignidad, kun paanong an mga tawo igwa nin dignidad.” Ini nagpapatunay na si Hidesaburō asin Yaeko igwa nin sarong aking lalaki, si Jin, asin siya an ama ni Kazuto.[43]

Si Helen Keller asin si Stevie Wonder

[baguhon | baguhon an source]
Babae kaiba an saiyang ayam
Si Helen Keller kaiba an saiyang ikaduwang Akita Kenzan-Go

Si Helen Keller nagbisita sa Akita Prefecture kan Hunyo 1937 asin aram asin naghapot manungod sa Hachikō. Nagpoon siyang mag-ataman nin mga ataman na hayop asin ipinamidbid sinda sa Amerika. Nagtuyo siyang magbisita sa Korea, Tsina, asin sa estatuwa ni Hachikō sa Shibuya, alagad an saiyang pagbisita naputol kan Insidente sa Tulay nin Marco Polo. Kaya dai nakapag "namidbid" si Hachikō sa pagbiyaheng idto.[199] An saiyang inot na Akita, Kamikaze-Go ("divine wind"), na inapod niyang Kami sa halipot, dinara tanganing sabaton siya sa Tokyo kan siya kaipuhan na maglayag pabalik sa Amerika. An pinakainot na Akita na itinao saiya iyo si Kamikaze-Go, na iyo an pinakainot na Akita na nagbyahe sa ibang nasyon hale sa Hapon asin an pinakainot na Akita sa Amerika. Nagadan siya sa helang duwang bulan pagkatapos mag-abot sa Amerika kan Nobyembre 18, 1937 asin si Keller tinawan kan tugang na lalaki ni Kamikaze-Go kan Hunyo 1, 1939 sa Tokyo, Kenzan-Go ("matirik na bukid"), Go-go sa halipot na pagtaram. An relasyon kan Hapon asin Estados Unidos grabe an pagluya kan panahon na idto asin igwa nin kahaditan sa mag-ibong na lado kun baga an "G-go" makakaabot sa Amerika nin ligtas.[199][200][201][202] Si Keller asin Go-Go marahayon na mga kairiba poon pa kan inot na aldaw. Si Go-Go nag-irok pa ngani kan saiyang inot na banggi sa harong ni Keller na nagtuturog sa pamitisan kan saiyang higdaan.[203]Nagadan si Go-go kan 1944 o 1945. Pagkatapos kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, kadakol na mga Amerikano an nagdara nin kadakol na mor Akitas, na sa totoo mga pinaghalo na Shepherd-Akita, pabalik sa Amerika. An mga ayam na ini nagin midbid bilang mga Amerikanong Akitas.[199] Kan Agosto 30, 1948, nadutaan niya an ginibo giraray na estatuwa ni Hachikō sa Istasyon nin Shibuya, 15 aldaw sana pagkatapos na ini ibuyagyag.[lower-alpha 6]

Si Stevie Wonder nagpabiyahe sa saiyang nguhod na tugang na lalaki pasiring sa Prepektura nin Akita kan 2000 tanganing hanapon siya nin sarong tuta na Akita. Igwa siyang Akita kan siya huben pa asin nag-insistir na magkua nin sarong Akita na Hapon ngunyan ta sa pagmati niya sinda an tunay na Akita.[204]

Shibuya Ward Minibus

[baguhon | baguhon an source]
Bus na may motibo nin ayam
Shibuya Hachiko minibus

Kan 2003, sa Shibuya ward, sarong minibus (opisyal na inaapod na "Shibuya-ward Community Bus") an nagpoon nin mga ruta sa ward, na pig-apod na "Hachikō-bus" (ja).[205] An mga bus manlaen-laen an kolor (pula, kahel, asul) tanganing ipaaram kun arin sa tolong ruta an saindang pigdadalagan. An mga bus halipot asin mahiwas tanganing makatabang sa pagbiyahe sa paggutok kan Shibuya. Madadangog kan mga tawo an temang kanta na Hachikō-basu no uta (ハチ公バスのうた), an "Hachikō Bus Song", sa bus na ini. An serbisyo nin kanta nagpoon kan Hulyo 2006. An distrito kan eskwelahan sa Shibuya-ward nag-ampon kan kanta asin an mga eskwelahan sa elementarya sa lugar nagtutugtog kaini sa oras nin pangudtohan.[205][206][207][208]

Kaagimba na mga kaso

[baguhon | baguhon an source]

Hilingon man

[baguhon | baguhon an source]
  1. An mga maluyang pinagkukuanan nagsasabi na si Ueno mismo an nagbakal ki Hachikō sa kantidad na ¥30, alagad an mga kalidad na pinagkukuanan dai nagsusuportar kaini.[19]
  2. An bag na dagami sarong yoko-dawara, sarong sadit na sukol na kome-dawara, na ginagamit sa pagdara nin bagas na may halangkaw na kapasidad sa pag-iingat nin init. [22]
  3. Si Itoh nagtatao nin detalyadong marhay na pagsaysay kan mga petsa asin sirkumstansya kan pagbaklay ni Hachikō pasiring sa Tokyo, na naglaladawan kan mga iskedyul kan tren, natural na mga pangyayari, asin sarong surat.[24]
  4. Kun idadagdag mo an 9 taon, 9 bulan asin 15 aldaw sa petsa nin kagadanan ni Ueno makukua mo an petsa nin kagadanan ni Hachikō. Si Hachikō dai sana nagbibiyahe kun siya harayo sa lugar kan Shibuya o may helang.[39][40]
  5. Dai aram an orihinal na pangaran ni Yaeko sa pagkadaraga. Mantang parati siyang inaapod na Yeako Ueno, dai niya legal na makukua an pangaran na iyan o magmana kan pagsasadiri ni Ueno huli ta bako sindang kasal. Alagad, parati siyang inaapod na saiyang agom asin sa apelyidong Ueno. Haloy nang ibinareta na sinda mayo nin aki, alagad nagkaigwa sinda nin sarong aking lalaki.[43] Si Ueno nag-ampon nin sarong daragita na an pangaran Tsuruko, na dai aram an apelyido sa pagkamundag. Naagom ni Tsuruko an sarong lalaki na an pangaran Yasushi Sakano. Legal na inampon ni Yaeko si Sakano dangan legal na kinua an apelyidong Sakano. Kun kaya, midbid man siya sa apelyidong Sakano.[194] Gusto kan pamilya ni Ueno na siya mag-agom nin ibang babae alagad si Ueno sa laog kan kasal naglusot siya sa pinto sa likod.[41]
  6. An nagkapirang pinagkukuanan nagbareta kan Setyembre 5, 1948.[143][146][199]

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. 1 2 3 Itoh, Mayumi (2017). Hachikō: Solving Twenty Mysteries about the Most Famous Dog in Japan. Amazon.com Kindle E-book. pp. 22–23. ISBN 978-197-33-8013-9.
  2. 1 2 3 Itoh, Mayumi (2023). Hachikō: At the Centennial of his Birth. Amazon.com Kindle E-book. p. 7. ISBN 979-837-01-9191-6.
  3. 1 2 Itoh 2017, p. 103
  4. 1 2 "Hollywood the latest to fall for tale of Hachiko". The Japan Times (Kyodo News). June 25, 2009. http://www.japantimes.co.jp/news/2009/06/25/national/hollywood-the-latest-to-fall-for-tale-of-hachiko/.
  5. Itoh 2017, pp. 19–23
  6. Itoh 2017, p. 23
  7. Itoh 2017, pp. 19–23, 102–106, 111, 154–155
  8. Itoh 2017, pp. 19–20
  9. 1 2 "Hachiko's 89th Birthday". Google Doodles. November 10, 2012. Retrieved September 16, 2025.
  10. 1 2 3 "Hachikō". Akita Club of America. January 16, 2017. Retrieved September 16, 2025.
  11. Itoh 2017, pp. 27–28
  12. 1 2 Itoh 2017, pp. 21, 27–28, 31, 112–113
  13. 1 2 3 "Hachikō, the Faithful Dog". Nippon.com. September 1, 2023. Retrieved September 16, 2025.
  14. 1 2 Itoh 2017, pp. 51–53
  15. "Kō (公)" [Kō (male)]. Kotobank.jp (in Japanese). Retrieved September 16, 2025. 人や動物の名前に付けて,親しみ,あるいはやや軽んずる気持ちを表す。 Unknown parameter |trans-quote= ignored (help)
  16. Itoh 2023, pp. 99–101
  17. Itoh 2023, pp. 35–37
  18. 1 2 3 Itoh 2017, p. 25
  19. Itoh 2017, p. 244
  20. 1 2 Itoh 2017, p. 27
  21. Itoh 2017, p. 30
  22. Itoh 2023, p. 12
  23. 1 2 3 4 5 "Hachiko: The world's most loyal dog turns 100". BBC. July 1, 2023. Retrieved September 16, 2025.
  24. Itoh 2017, pp. 27–31, 46
  25. Itoh 2017, pp. 35–44
  26. Itoh 2023, pp. 112–114
  27. Itoh 2017, p. 35
  28. Itoh 2017, p. 53
  29. Itoh 2023, pp. 34–35
  30. Itoh 2017, pp. 53–56
  31. "東大ハチ公物語" [The story of Hachikō and Dr. Ueno]. ハチ公と上野博士の物語 (in Japanese). University of Tokyo. Retrieved June 6, 2025.
  32. Itoh 2017, pp. 54–56, 77
  33. "ハチ公 やっと博士のもとへ" (in ja). 朝日新聞デジタル (Asahi Shimbun Digital). 2015-03-04. https://www.asahi.com/special/kotoba/archive2015/mukashino/2015030400002.html.
  34. "ハチ公の飼い主 上野先生" [Hachiko's owner, Professor Ueno]. ニュースがわかるオンライン (in Japanese). News Gawakaru. December 22, 2023. Retrieved June 6, 2025.
  35. Itoh 2017, p. 62
  36. 1 2 Itoh 2017, p. 67
  37. Itoh 2017, p. 263
  38. Itoh 2017, pp. 67–69
  39. Itoh 2023, pp. 37, 63–64, 106, 118, 180–182, 184–185, 236
  40. Itoh 2017, pp. 92, 121, 164
  41. 1 2 3 Itoh 2017, p. 73
  42. Itoh 2023, p. 42
  43. 1 2 3 4 5 6 Itoh 2023, pp. 240–241
  44. Itoh 2017, pp. 73–74
  45. Itoh 2017, pp. 75–76
  46. Itoh 2017, pp. 77–79
  47. 1 2 3 Itoh 2017, p. 81
  48. Itoh 2017, pp. 79–81
  49. Itoh 2017, pp. 44, 84–85
  50. Itoh 2017, pp. 82–83
  51. 1 2 Itoh 2017, p. 84
  52. 1 2 3 "The Legend of Hachiko". Japan Times. Retrieved September 16, 2025.
  53. Itoh 2017, pp. 84–87
  54. Itoh 2017, p. 91
  55. Itoh 2017, p. 261
  56. Itoh 2017, pp. 84–85
  57. Itoh 2017, pp. 91–93, 200
  58. Itoh 2017, pp. 91–93
  59. Itoh 2017, pp. 93–94
  60. Itoh 2017, p. 89
  61. Itoh 2017, p. 94
  62. Itoh 2017, pp. 94–96, 100
  63. Itoh 2023, p. 68
  64. Itoh 2017, pp. 110–111
  65. Itoh 2023, pp. 98–99
  66. Itoh 2017, p. 96
  67. Bouyet, Barbara (2002). Akita, Treasure of Japan, Volume II. Hong Kong: Magnum Publishing. p. 5. ISBN 0-9716146-0-1.
  68. Itoh 2017, pp. 97–100
  69. Itoh 2017, p. 100
  70. Itoh 2017, pp. 100–102
  71. Kajiwara, Naoto (1975). "The History of The Akita Dog: The Early ( 1926-1945 ) Showa Period (1926-1989 )". Shin Journal-sha: 63–71. https://northlandakitas.com/akitahistory/earlyshowa.htm. Retrieved on September 20, 2025.
  72. Itoh 2017, pp. 103–105
  73. Thangham, Chris V. (August 17, 2007). "Dog faithfully awaits return of his master for past 11 years". Digital Journal. http://www.digitaljournal.com/article/218509/Dog_faithfully_awaits_return_of_his_master_for_past_11_years.
  74. Skabelund, Aaron Herald (September 23, 2011). "Canine Imperialism". berfrois.com. Berfrois. Archived from the original on November 9, 2020. Retrieved October 28, 2011. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  75. 1 2 Itoh 2017, pp. 108–110, 115
  76. 1 2 Itoh 2017, pp. 257–258
  77. Itoh 2017, p. 115
  78. Itoh 2017, pp. 115–119
  79. Itoh 2017, pp. 19–20, 102, 119–121
  80. Itoh 2017, pp. 121–122
  81. Itoh 2017, pp. 123–124
  82. Itoh 2017, p. 124
  83. Itoh 2017, p. 126
  84. Itoh 2017, pp. 132–137
  85. 1 2 Itoh 2017, p. 141
  86. 1 2 Itoh 2017, pp. 158–159
  87. Itoh 2017, pp. 159–162
  88. Itoh 2017, pp. 174
  89. Itoh 2017, p. 162–164
  90. Itoh 2017, pp. 167
  91. Itoh 2017, pp. 165–179
  92. 1 2 Itoh 2017, p. 164
  93. "Opening of the completely refurbished Japan Gallery of National Museum of Nature and Science". The National Science Museum, Tokyo. Archived from the original on June 30, 2007. Retrieved November 13, 2007. Dugang pa sa mga pinakanamomotan na mga ispesimen kan mga nakaaging permanenteng eksibisyon, arog kan maimbod na ayam na si Hachikō, an ayam na eksplorador sa Antartika na si Jiro asin Futabasaurus suzukii, sarong plesiosaurus na tubong Hapon, an mga bagong eksibit nagtatampok nin mahiwas na hanay nin mga bagong ipinapahiling na mga bagay. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  94. Kimura, Tatsuo. "A History Of The Akita Dog". Akita Learning Center. Retrieved May 6, 2011.
  95. Itoh 2017, pp. 22, 33, 166–168
  96. 1 2 Itoh 2017, pp. 22, 33
  97. Itoh 2017, pp. 169–173
  98. Itoh 2017, pp. 179–180
  99. Itoh 2017, pp. 179–185
  100. 1 2 Itoh 2017, pp. 185–187
  101. "Mystery solved in death of legendary Japanese dog". news.yahoo.com. Archived from the original on March 5, 2011. Retrieved October 2, 2015.
  102. "Worms, not skewer, did in Hachiko". The Japan Times. March 4, 2011. Retrieved September 16, 2025.
  103. American Kennel Club (listed author): Complete Dog Book: The Photograph, History, and Official Standard of Every Breed Admitted to AKC Registration, and the Selection, Training, Breeding, Care, and Feeding of Pure-bred Dogs, Howell Book House, 1985, p. 269. ISBN 0-87605-463-7.
  104. Tremain, Ruthven (1984). The Animals' Who's Who: 1,146 Celebrated Animals in History, Popular Culture, Literature, & Lore. New York: Scribner. p. 105. ISBN 0-684-17621-1.
  105. Itoh 2017, pp. 149–150
  106. オン ヲ 忘レルナ [Jinjo Elementary School Training Manual for Children” Volume 2] (in Japanese). Ministry of Education. November 22, 1934. Retrieved September 16, 2025.
  107. Skabelund, Aaron (2011). Empire of Dogs. Ithaca, New York: Cornell University Press. pp. 1, 6, 88. ISBN 978-0801450259.
  108. Hassler, David (2002). "The Prayer Wheel". Prairie Schooner 76 (1): 109. https://www.jstor.org/stable/40636036. Retrieved on September 20, 2025.
  109. Itoh 2017, pp. 189–190
  110. 1 2 Itoh 2017, p. 191
  111. 1 2 3 "Remains of Hachiko master's wife reinterred with husband, famously loyal dog" (in en). Mainichi Daily News. 2016-05-20. https://mainichi.jp/english/articles/20160520/p2a/00m/0na/017000c.
  112. 1 2 Itoh 2017, p. 215
  113. Itoh 2017, pp. 191–195
  114. Itoh 2017, pp. 197–207
  115. Itoh 2017, p. 318
  116. 1 2 Itoh 2017, p. 308
  117. "Shibuya City / Shibuya Folk and Literary Shirane Memorial Museum". Shibuya City. Archived from the original on July 5, 2015. Retrieved September 21, 2025. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  118. Ohmoro, Kazuya (June 16, 2012). "Shibuya museum showcases last photo of loyal pooch Hachiko". The Asahi Shimbun. http://ajw.asahi.com/article/behind_news/social_affairs/AJ201206160043.
  119. Itoh 2017, pp. 115–116, 312
  120. 1 2 Itoh 2017, pp. 231–232
  121. Itoh 2023, p. 246
  122. Itoh 2017, pp. 126–127
  123. 1 2 Itoh 2017, pp. 127–131
  124. Itoh 2017, p. 139
  125. Itoh 2017, pp. 131–132
  126. Itoh 2017, pp. 143–145
  127. Itoh 2017, p. 143–144
  128. Itoh 2017, pp. 147, 169, 309–311
  129. 1 2 Itoh 2017, p. 152
  130. Itoh 2017, pp. 209–210
  131. Itoh 2017, pp. 210, 213–215, 270–272
  132. Itoh 2017, p. 210
  133. 1 2 Robertson, Jennifer (2018). "Robot Reincarnation: Rubbish, Artefacts, and Mortuary Rituals". Consuming Life in Post-Bubble Japan: A Transdisciplinary Perspective. Amsterdam: Amsterdam University Press. p. 165. doi:10.2307/j.ctv56fgjm.12. ISBN 978-94-6298-063-1. JSTOR j.ctv56fgjm.12.
  134. Itoh 2017, pp. 210–212
  135. 1 2 3 4 Itoh 2017, pp. 212–213, 217
  136. Toland, John (2003). The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1939-1945. New York: The Modern Library. pp. 838, 849. ISBN 9780812968583.
  137. Itoh 2023, p. 174
  138. 1 2 3 Itoh 2017, pp. 215–217
  139. Itoh 2017, p. 219
  140. Itoh 2017, pp. 219–222
  141. Itoh 2017, p. 222
  142. Itoh 2017, p. 222–223
  143. 1 2 3 4 "Sculptor of faithful dog Hachiko's statue dies at 95". Kyodo News. March 9, 2019. Retrieved September 21, 2025.
  144. 1 2 Newman, Lesléa (2004). Hachiko Waits. New York: Macmillan. pp. 90–92. ISBN 978-0-8050-7336-2. Retrieved September 16, 2025.
  145. Itoh 2017, pp. 223–225
  146. 1 2 "Helen Keller". Akita Club of America. January 17, 2017. Retrieved September 16, 2025.
  147. Cybriwsky, Roman (1988). "Shibuya Center, Tokyo". Geographical Review 78 (1): 59–60. doi:10.2307/214305. Bibcode: 1988GeoRv..78...48C. https://www.jstor.org/stable/214305?seq=1. Retrieved on September 20, 2025.
  148. Itoh 2017, p. 227
  149. Itoh 2017, p. 247
  150. Itoh 2023, p. 76
  151. Itoh 2017, p. 330
  152. Itoh 2017, pp. 152–154
  153. 1 2 Itoh 2017, p. 217
  154. 1 2 3 Itoh 2017, pp. 227–231
  155. 1 2 3 4 "Akita Dog Museum in Odate". Japan Travel. July 23, 2013. Retrieved December 24, 2020.
  156. 1 2 Itoh 2017, pp. 277–279
  157. 1 2 "Akita Dog Museum". Visit Akita. Archived from the original on January 25, 2021. Retrieved December 24, 2020. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  158. 1 2 Itoh 2017, p. 279
  159. "Sights ~ Hachikō statue ~ Woonsocket". iheartrhody.com. Retrieved December 24, 2020.
  160. 1 2 Itoh 2017, pp. 285–288
  161. 1 2 Itoh 2023, pp. 189–190
  162. 1 2 3 Paje, Jessica A. (April 21, 2015). "Hachiko Statue University of Tokyo". Japan Travel. Retrieved September 21, 2025.
  163. 1 2 3 "Hachiko, Japan's most loyal dog, finally reunited with owner in heartwarming new statue in Tokyo". Sora News 24. February 11, 2015. Retrieved August 2, 2015.
  164. 1 2 Itoh 2017, p. 282
  165. "Hachiko Statue University of Tokyo – Japan Tourism Guide and Travel Map". Japan Travel. https://en.japantravel.com/tokyo/hachiko-statue-university-of-tokyo/20013.
  166. 1 2 Dimon, JoAnn (January 7, 2017). "Hachi-Ko Unveiled In NJ Pet Cemetery". Akita Club of America. Retrieved September 16, 2025.
  167. 1 2 Obernauer, Ed (October 10, 2016). "Japanese ambassador dedicates local memorial". New Jersey Herald. Retrieved September 23, 2025.
  168. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Itoh 2017, p. 293
  169. 1 2 Itoh 2017, pp. 301–305
  170. 1 2 Itoh 2017, pp. 295–298
  171. 1 2 3 Itoh 2023, pp. 201–202
  172. Itoh 2023, p. 198
  173. Itoh 2017, pp. 277–278
  174. 1 2 Itoh 2017, pp. 279, 284–285
  175. Itoh 2023, pp. 252–253
  176. Tamura, Hikoshi (November 13, 2023). "Events celebrating loyal dog Hachiko's 100th birthday held in north Japan city". Mainichi Shimbun. https://mainichi.jp/english/articles/20231113/p2a/00m/0na/025000c.
  177. Yoshida, Koichi (November 13, 2023). "Akita celebrates 100 years since birth of Hachiko with hologram". The Asahi Shimbun. Retrieved September 16, 2025.
  178. "過去興行収入上位作品" [Past top-grossing films] (in Japanese). Motion Picture Producers Association of Japan. Retrieved September 16, 2025.
  179. "邦画興行収入ランキング" [Japanese film box office ranking]. SF MOVIE DataBank (in Japanese). General Works. Retrieved September 16, 2025.
  180. Ciecko, Anne Tereska (2006). Contemporary Asian Cinema: Popular Culture in a Global Frame. Oxford: Berg Publishers. pp. 194–195. ISBN 1-84520-237-6.
  181. "Tommy Telugu Movie Review, Rating". APHerald [Andhra Pradesh Herald] (in English). Retrieved 2020-10-10.
  182. Jackson, Matthew (August 1, 2022). "'Futurama' writer on lessons of 'Jurassic Bark,' one of the most devastating half-hours of TV ever made". Syfy. Retrieved September 16, 2025.
  183. Turner, Pamela S. Hachikō: The True Story of a Loyal Dog. Publishers Weekly. ISBN 978-0-618-14094-7. Retrieved September 21, 2025.
  184. "Hachiko Waits". lesleakids.com. Archived from the original on September 29, 2015. Retrieved October 1, 2013. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  185. "Chou-Chou". Behind The Voice Actors. Retrieved September 16, 2025.
  186. Jupiter. The World Ends with You. Nintendo DS. Square Enix. Shiki: Aram mo iyan. Hoy, kun makaagi kita digdi...mahilingan kita sa RG. Ika, ako, asin si Beat. Tibaad dai mo ako mamidbid, kaya...aram ko! Iiba ko si Mr. Mew. Pwede kitang magin sarong grupo giraray!
  187. Jupiter. The World Ends with You. Nintendo DS. Square Enix. Shiki: Neku? Maghirilingan kita sa ibong na lado. Aram mo an lugar nin pagtiripon. Hachiko! / Neku: Heh. Sarong petsa ini.
  188. Itoh 2017, pp. 308–309
  189. "Outdoor Movie Screening: HACHI - A Dog's Tale". Japan Foundation Los Angeles. Retrieved September 16, 2025.
  190. 1 2 Itzkoff, Dave (September 24, 2010). "Film Has Two Big Names and a Dog, but No Big Screens". The New York Times. https://www.nytimes.com/2010/09/25/arts/television/25dogs.html.
  191. Ganzert, Robin; Anderson, Allen; Anderson, Linda; Becker (Foreword), Marty (Foreword) (2014). Animal Stars: Behind the Scenes with Your Favorite Animal Actors (Hardcover) (1st ed.). New World Library. pp. 296 pages. ISBN 978-1608682638. Retrieved November 20, 2015.
  192. Reid, T.R. (June 3, 1994). "Japan's Hero Barks from Beyond the Grave". The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/06/03/japans-hero-barks-from-beyond-the-grave/aa761354-d891-4bed-b451-6f123f5fbd44/. Retrieved on 13 November 2018.
  193. 1 2 Itoh 2017, pp. 146–147
  194. 1 2 Itoh 2017, p. 70
  195. Itoh 2017, pp. 260–261
  196. "In love and death" (in en). The Nation. Archived from the original on 2018-04-10. https://web.archive.org/web/20180410135009/http://www.nationmultimedia.com/life/In-love-and-death-30289231.html. Retrieved on 2025-11-01.
  197. Itoh 2023, p. 233
  198. 1 2 Itoh 2017, pp. 260–263
  199. 1 2 3 4 Itoh 2017, pp. 321–325
  200. "Deep and Beautiful Bond between Helen Keller and Akita Dogs". Akita-Inu News. October 17, 2020. Retrieved September 17, 2025.
  201. Blazeski, Goran (February 13, 2017). "Helen Keller had a Japanese Akita dog named Kamikaze-go; She was the first to bring an Akita dog to the United States". The Vintage News. Retrieved September 17, 2025.
  202. Ogasawara, Ichiro. "Helen Keller and Akitas". Akita Learning Center. Retrieved 7 May 2011.
  203. Gibeault, Stephanie. "Hellen Keller, Accomplished & Inspirational Icon, Was a Lifelong Dog Lover". American Kennel Club (in English). Retrieved 2022-02-10.
  204. Itoh 2017, p. 326
  205. 1 2 Itoh 2017, pp. 146–147, 312–314
  206. "コミュニティバス「ハチ公バス」が28日から運行開始" [Community bus "Hachiko Bus" begins operation on the 28th] (in Japanese). Shibukei. March 1, 2003. Retrieved September 16, 2025.
  207. "Hachiko Bus". Kanpai Japan. March 4, 2025. Retrieved September 23, 2025.
  208. "Hachiko Bus". Fujikyu. Retrieved September 23, 2025.

Urog pang mababasa

[baguhon | baguhon an source]

Mga panluwas na takod

[baguhon | baguhon an source]
  • ハチ公記録現実 [Hachikō recording reality!] (video) (in Japanese). Tokyo: Youtube. 1934. Retrieved September 20, 2025.  - The only known video/film of Hachikō taken while he was alive. This video clip is from the 1934 movie Hachikō appeared in, Arupusu taishō (King of the [Japan] Alps), which was made after the bronze statue was unveiled. You can even spot his droopy left ear. It does not have him barking, but he is seen walking around. The man is talking to an audience and the boy with his arm around Hachikō is the boy who tells the man to be kind to Hachikō.
  • 忠犬ハチ公の映像と声 [Video and voice of the faithful dog Hachikō] (video) (in Japanese). Tokyo: TV morning show segment "A Dog's Life" on Youtube. 1994. Retrieved September 29, 2025.  - TV segment about the release of the record of Hachikō's voice. It shows the acutal record, plays some of Hachikō's voice, and shows short clips from Arupusu taishō (King of the [Japan] Alps). The radio broadcast of the restored record was on May 28, 1994. This TV segment was also in 1994, exact date uncertain.
  • Hachiko The Full Story of a Loyal Dog: AI Colorization & Real Bark (video). Tokyo: Youtube. October 29, 2020. Retrieved September 29, 2025.  - Youtube documentary about Hachikō that shows parts of the 1994 TV show, including Hachikō's bark.

Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Portal/images/d' not found.