Kan-on
An Kan-on o kan'on (漢音; Japanese na pagsayod: [kaꜜɰ̃.oɴ] or [kaɰ̃.oɴ], "tanog nin Han") iyo an mga kanji kan Hapon na mga pagbasa na sinubli gikan sa Tsina durante kan dinastiyang Tang, poon kan ika-7 sagkod ika-9 na siglo; sarong panahon na katumbas kan Hapon na panahon nin Nara. Sinda ipinamidbid kan, kaiba an iba pa, mga sugo gikan sa mga misyon kan Hapon sa Tang Tsina. An Kan-on dai dapat ikaribong sa tō-on (唐音, Tang sound), na kan huri mga sinubli na ponetiko .
An Kan-on iyo an mga on'yomi (音読み) na nakasusog sa pagsayod sa Katahawan na Chang'an kan Tahaw na Intsik.[1] An silabang Kan sarong pagbasa kan Tahaw na Intsik:漢 (xanH) siring sa palatanugan na Hapon, na nanonongod sa dinastiyang Han, na igwang Chang'an bilang kapitolyo syudad.[1] Sobra pa digdi, an Kan (漢) nagin man sarong deskripsyon para sa gabos na bagay na Intsik, halimbawa, kanji ('mga karakter na Intsik').
An Kan'on parsyal na nagbalyo kan naenot na go-on, na "mga pag-arog sana kan Mga pangangarog sa Korea, alagad an Kan-on mga pag-arog kan tunay na bagay."[1]
An minoriya kan mga karakter dai nanggad nagkaigwa kan saindang kan-on na ipinadara sa Hapon; an saindang kan-on minsan piggigibo liwat sa Mga diksyunaryong Hapon dawa ngani dai espesipikong minarkahan bilang siring. An nagkapirang diksyunaryo minaabot sagkod sa pagsikwal kan mga pinatotoohan na kan-on pabor sa mas sistematikong mga pagsasayod[1]
Mga katangian kumpara sa go-on
[baguhon | baguhon an source]Sa mga katanog
[baguhon | baguhon an source]| type | unvoiced / voiced | voiced / nasal | zi- / ni- or zy- / ny- | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| halimbawa | 神 | 大 | 土 | 地 | 分 | 仏 | 男 | 女 | 万 | 美 | 無 | 二児 | 人刃 | 日 | 如 | 若 | ||
| Kan-on | sin | tai | to | ti | fun | futu | dan | dyo | ban | bi | bu | zi | zin | zitu | zyo | zyaku | ||
| Go-on | zin | dai | do | di | bun | butu | nan | nyo | man | mi | mu | ni | nin | niti | nyo | nyaku | ||
| mga tala | d- / n- | b- / m- | Mandarin r-, er | |||||||||||||||
Sa mga patanog
[baguhon | baguhon an source]| type | * / -e | -ei / -ai | * / -u | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| mga halimbawa | 衣 | 気 | 戯 | 愛 | 解 | 会絵 | 快怪 | 外 | 仮家 | 下夏 | 化 | 花 | 西斉 | 体帝 | 米 | 礼 | 素 | 図 | 怒 | 公工口 | 豆頭 | 右有 | 九久 | 留 |
| Kan-on | i | ki | gi | ai | kai | kwai | gwai | ka | kwa | sei | tei | bei | rei | so | to | do | kou | tou | iu | kiu | riu | |||
| Go-on | e | ke | ge | e | ge | we | ke | ge | ke | ge | ke | sai | tai | mai | rai | su | du | nu | ku | du | u | ku | ru | |
| Mga tala | Mandarin -i | |||||||||||||||||||||||
| Tipo | -i- / -o- | -e- / -o- | -a- / -o- | -a- / -ya- | -yoku / -iki | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mga halimbawa | 音隠 | 今金 | 品 | 乙 | 乞 | 遠園 | 建 | 言厳 | 越 | 叛 | 発 | 行 | 客 | 白 | 色拭 | 食 | 直 | 力 |
| Kan-on | in | kin | fin | itu | kitu | wen | ken | gen | wetu | fan | fatu | kau | kaku | faku | syoku | tyoku | ryoku | |
| Go-on | on | kon | fon | otu | kotu | won | kon | gon | woti | fon | fotu | gyau | kyaku | byaku | siki | ziki | diki | riki |
| Mga tala | ||||||||||||||||||
| Tipo | -e- / -ya- | mga lain pa | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mga halimbawa | 京経 | 形 | 正生性声省精 | 成静 | 丁挺 | 定 | 兵 | 平病 | 名命明 | 霊 | 役 | 石赤 | 寂 | 暦 | 牛 | 月 | 殺 | 文聞 |
| Kan-on | kei | sei | tei | fei | mei | rei | eki | seki | reki | giu | getu | satu | bun | |||||
| Go-on | kyau | gyau | syau | zyau | tyau | dyau | fyau | byau | myau | ryau | yaku | syaku | zyaku | ryaku | gu | gwati | setu | mon |
| Mga tala | Mandarin -ing zheng, cheng, sheng | |||||||||||||||||

Hilingon man
[baguhon | baguhon an source]- On'yomi: Mga pagbasa sa Sino-Hapon
- Checked tone
Mga toltolan
[baguhon | baguhon an source]- 1 2 3 4 Miyake, Marc Hideo (2003). Old Japanese: A Phonetic Reconstruction. Routledge. p. 104. ISBN 978-1-134-40373-8.