Jump to content

Linog sa Golpo nin Ragay kan 1973

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Linog sa Golpo nin Ragay kan 1973
UTC time1973-03-17 08:30:51
Mga pangyayari nin ISCPlantilya:EQ-isc-link
USGS-ANSSComCat
Lokal na petsaMarso 17, 1973
Lokal na oras16:30:51 PST
Magnitudo7.4 Mw
Rarom33 km (20.5 mi)
Episentro13°22′19″N 122°47′13″E / 13.372°N 122.787°E / 13.372; 122.787Tagboan: 13°22′19″N 122°47′13″E / 13.372°N 122.787°E / 13.372; 122.787
FaultPhilippine Fault
TipoStrike-Slip
Apektadong mga lugarQuezon, asin Camarines Sur, Filipinas
Kabilugan na danyos$2 milyon
Max. na intensidadPlantilya:PEIS
IX (Bayolente)[1]
Mga aftershock5.4 Mw[2]
Mga nagadan15 dead,[1] ~100 injured

Nangyari an Linog sa Golpo nin Ragay kan 1973 mga alas 16:30 lokal na oras (UTC +8). Ini nagsukol nin 7.4 Mw asin igwa nin pinakahalangkaw na intensidad na IX (Madahas) sa Modified Mercalli intensity scale. An Philippine Institute of Volcanology and Seismology nagtao nin pinakahalangkaw na intensidad na VIII (Mapanraot na marhay) sa PHIVOLCS earthquake intensity scale.[3][4][5][6] Nagadan kaini an 14 katawo, nalugadan an 100 pa asin nagkawsa nin pigkakarkulong $2 milyon na danyos.[7]

An episentro namumugtak mga 17 km sirangan amihanan-sirangan kan San Andres sa Golpo nin Ragay na may rarom na 33 km (20.5 mi). Huli ini sa paghiro kan saro sa pinakadakulang fault kan Filipinas; an sistema nin fault kan Filipinas na may focal mechanism na katumbas kan strike-slip.[4]

Pagbari kan ibabaw asin mga liki

[baguhon | baguhon an source]

An linog nagmukna nin pagkabari kan ibabaw sa daga na 30 km sa kahalabaan kan Guinayangan segment kan Philippine Fault. Nagkawsa man ini nin left-lateral offset sa sarong linya kan baybayon sa laog nin mga 3.2 metros.[8][9] Igwa man nin mga lutak, an saro kaini 15 sentimetro an lakbang. Duwa pang mga pisngi an nakua dawa ngani dai aram an laba, sa mga pamitisan kan bukid sa amihanan-sulnupan kan terminal kan Philippine National Railways (PNR) sa munisipalidad kan Calauag.[4] Harani sa sirangan na pampang kan Salog Calauag, nahiling an dakul na mudboils.[10]

Susog sa PHIVOLCS, sa Calauag, Quezon, an pinakagrabeng tinamaan, 270 na harong an parsyal na naraot, asin 98 an lubos na naraot; kadaklan kaini maluyang marhay an pagkagibo o bilog na gibo sa mga materyales na kahoy. Sa Barrio Sumulong na parte man kan Calauag, 70% kan mga eskwelahan an naraot.[11][4]

Sa pagtaraid na banwaan kan Lopez, narumpag an kongkretong hollow blocks kan lanob sa sarong 5-kwartong edipisyo kan PTA kan Lopez Provincial School. Sarong tolong eskalon na konkretong residensyal na edipisyo an nakahilig sa amihanan. An facade kan Rosario Catholic Church of Lopez nagkaigwa nin mga liki. Sa Barrio Hondagua, sarong teatro na ginibong sarong restawran an biyong narumpag asin sarong kapilya an parsyal na naraot. An mga kongkretong harigi kan mga harong kan mga makinang pang-conveyor kan mga Philippine Flour Mills nag-urong-sulong.[12][4]

Transportasyon

[baguhon | baguhon an source]

An linog nagkawsa nin danyos sa gabos na klase nin transportasyon na nagkokonekta pasiring asin hale sa Rehiyon Bikol. Dai mababa sa apat na tulay sa highway sa Manila South Road an nagsapo nin grabeng danyos. Sarong tulay kan PNR na minabalyo sa Calauag River, asin mga 600 metros sa norte kan tulay sa highway an grabeng danyos dawa dai ini narumpag. Saro pang tulay kan PNR sa Morato Tagkawayan an pigbalyo nin kadikit. An mga higot kaini nagbalyo nin walong sentimetro pasiring sa sirangan, asin an base plate kan saiyang sulnopan na abutment nagbalyo nin limang sentimetro pasiring sa habagatan.[4]

Agrikultura

[baguhon | baguhon an source]

An mga agrikultural na harani sa sentro kan linog mayormenteng mga plantasyon nin niyog. Dai tulos namatean an epekto kan linog sa industriya, alagad pakalihis nin pirang bulan, an produksyon kan niyog nagbaba na huli sa mga hagbayon na buskay nin niyog na nayugyog kan linog.[4]

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. 1 2 National Geophysical Data Center (1973). "Significant Earthquake Information". National Geophysical Data Center. doi:10.7289/V5TD9V7K. Retrieved 5 September 2021.
  2. ↑ "M 5.4 – 27 km NNE of Brgy. Bachaw Norte, Kalibo, Philippines". United States Geological Survey–ANSS. Retrieved 31 August 2021.
  3. ↑ "M 7.0 – 13 km ENE of San Andres, Philippines". United States Geological Survey. Archived from the original on 2021-08-31. Retrieved 2021-08-30. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  4. 1 2 3 4 5 6 7 "1973 March 17 Ms7.0 Ragay Gulf Earthquake".
  5. ↑ "NCEI Global Historical Hazard Database". National Geophysical Data Center. Retrieved 2021-09-06.
  6. ↑ "ISC-GEM Global Instrumental Earthquake Catalogue (1900–2009)". International Seismological Centre. Retrieved 2022-09-12.
  7. ↑ "Today in Earthquake History". United States Geological Survey. Retrieved 2021-08-31.
  8. ↑ "Coseismic Displacement and Recurrence Interval of the 1973 Ragay Gulf Earthquake, Southern Luzon, Philippines". ResearchGate. Retrieved 2021-08-31.
  9. ↑ Yasuda, Hirotake; Bacolcol, Teresito; Daag, Arturo; Bariso, Ericson; Mitiam, Emmanuelle; Marjes, Jaime; Nakata, Takashi (2015). "Geometry and Structure of the Philippine Fault in Ragay Gulf, Southern Luzon". Journal of Disaster Research 10 (1): 91–98. doi:10.20965/jdr.2015.p0091. https://www.jstage.jst.go.jp/article/jdr/10/1/10_91/_article/-char/en.
  10. ↑ "Ragay Gulf earthquakes other geological features". Archived from the original on 2021-08-31. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  11. ↑ Sabillo, Kristine Angeli (2013-10-15). "Deadliest earthquakes that shook the Philippines". Philippine Daily Inquirer. Retrieved 2021-08-31.
  12. ↑ "NCEI Global Historical Hazard Database". National Geophysical Data Center. Retrieved 2021-08-31.
Kinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Linog_sa_Golpo_nin_Ragay_kan_1973&oldid=297592"