Jump to content

Louis XIII

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Louis XIII
Portrait of Louis XIII in his 34th year
Portrait by Philippe de Champaigne, c.1635
[Hade nin Pransya]] (more...)
Panahon kan Kapanyarihan14 Mayo 1610 – 14 Mayo 1643
Pransya17 October 1610
Reims Cathedral
Suminunod kiHenry IV
Sinundan niLouis XIV
RehenteMarie de' Medici (1610–1614)
Chief ministers
Hade nin Navarre (as Louis II)
Panahon kan Kapanyarihan14 May 1610 – 20 October 1620
Suminunod kiHenry III
Iminundag(1601-09-27)27 Septyembre 1601
Château de Fontainebleau, Kingdom of France
NagadanError: Need valid death date (first date): year, month, day
Saint-Germain-en-Laye, Kingdom of France
Pigburol19 Mayo 1643
Basilica of St Denis, France
Isyu
HarongBourbon
AmáHenry IV of France
InáMarie de' Medici
RelihiyonRoman Catholicism
PirmaPirma ni Louis XIII

Si Louis XIII (French na pagsayod: [lwi tʁɛz]; minsan inaapod na an Matanos; 27 Septyembre poon 1610 sagkod 1620, kun kasuarin an korona nin Navarre isinaro' sa korona nin Pranses.

Bago kan saiyang ika-siyam na pagkamundag, si Louis nagin hade nin Pransya asin Navarre paka-asasinar kan saiyang ama na si Henry IV nin Pransya. An ina niya, si Marie de' Medici, nagtukaw komo regent durante kan saiyang minoriya. Saraltong pagpalakaw asin diringkilan politikal na Marie asin saiyang mga Italyanong mga pag'iriba nagpirit sa hubin na hade na mag'asumir kan poder kan 1617 asin saiyang pinatulas an saiyang ina asin pinagadan an mga parasunod kaini, kabali si Concino Concini, an pinaka-maimpluwensiyang Italyano sa korte Pranses.[1]

Si Louis XIII, bakong magirong asin suspitsosong marhay, nagsarig na gayo sa saiyang mga ministrong mayor, enot ki Charles d'Albert, duc de Luynes asin dangan ki Cardinal Richelieu, sa paggobernar kan Kahadean nin Pransya. An hade asin an kardinal maroromdoman kan saindang pagtugdas kan Académie française, asjn an pagsumpo' kan pagrebelde kan Pranses na nobilidad. Saindang sistematikong pigrugba' an mga kastilyo kan mga sutil na mga namamayo, asin pigdenunsya man kapangahasan na pribado siring kan dueling, pagdarang armas asin pagmantener nin mga hokbong pribado. Pagtongtong kan taon na mga 1620, si Richelieu napapusog na an "monopoliya kan pwersa royal" bilang iyo an nangingimbabaw na doktrina.[2] An pamomoon kan hade damay an mga pakitusay sa pwersa kan mga Huguenot asin Habsburg nin Espanya.[3]

  1. Moote 1989.
  2. Tilly, Charles (1985). "War making and state making as organized crime". In Evans, P.B.; Rueschemeyer, D.; Skocpol, T. Bringing the State Back In. Cambridge University Press. p. 174.
  3. "Schneider, Robert A. History 1450–1789: Louis XIII.". Answers.com. Retrieved 23 August 2012.