Jump to content

Maghi

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Maghi
Pigseselebrar kanMga Punjabi
KlaseRelihiyoso asin kultural
ImportansyaKapiyestahan sa kabangaan nin tiglipot, selebrasyon kan solstisyo nin tiglipot
Petsa14 Enero
Mga selebrasyonpagkakan nin tradisyonal na kakanon, mga selebrasyon sa templo
Nasusugpon saMakar Sankranti, Lohri

An Maghi sarong kapiyestahan kultural kan Punjabi, an kapiyestahan nin pag-ani kan mga Indian na pigseselebrar sa solsticio nin tiglipot. An Maghi nahuhulog sa enot na aldaw kan bulan nin Magh asin pigseselebrar sa Punjab, Haryana, Jammu asin Himachal Pradesh. Ini minasunod sa mga takyag kan kapiyestahan sa tahaw kan tiglipot kan Lohri na minamarkahan nin mga bonfire sa mga oma asin natad sa Amihanan na Indya. An sunod na aga nahihiling bilang sarong marahay na okasyon para sa ritwal na pagkarigos sa mga lawa asin salog.[1]

Sa Himachal Pradesh, an kapiyestahan inaapod man na Maghi Saaji o Magha Ra Saza.[2][3][4] Midbid ini bilang Maghi Sangrand o Uttarain (Uttarayana) sa Jammu asin Sakrat sa Haryana.

Sa Hinduismo

[baguhon | baguhon an source]

An Makar Sankranti pirming nahuhulog sa enot na aldaw kan bulan kan Magha sa Vikram Samvat na kalendaryo. Sa Maghi, kun an saldang minaduman sa amihanan sa paglaog sa tanda kan Makara o Capricorn, an mga Hindu nagkakarigos sa Salog Ganga o kun dai iyan pwede, sa ibang salog, sapa, kanal o danaw.[5][6] Sa suanoy na epikong Indyanon na Mahabharata, kan Maghi (Makar Sankranti) na nakamit ni Bhishma an mukti (katalingkasan) pagkatapos na madangog an mga diskurso manungod sa mga misteryo nin buhay asin kagadanan poon kan Kartik Purnima durante kan gubat sa Mahabharata.[7]

Ini minasunod sa kapiyestahan kan Lohri sa amihanan na Indya, partikularmenteng popular sa rehiyon kan Punjab.

Himachal Pradesh

[baguhon | baguhon an source]

An Maghi popular na inaapod na Magha Ra Saza sa nagkapirang parte kan Himachal Pradesh. Nin huli ta an Magh iyo an pinakamalipot na bulan sa mga bulod kun an agrikultura minaontok, an bulan na ini idinusay sa pagsamba ki Agni. Sa mga baryo kan Himachal, an banggi nin Lohri parte kan mga selebrasyon kan Maghi asin inaapod na Masant. An saro pang ritwal na may koneksyon sa Maghi iyo an Madraison Puja kun an mga harong linilinigan asin pigdedekorasyonan.[8]

Sa Sikhismo

[baguhon | baguhon an source]

Para sa mga Sikh ini sarong pagtiripon kan komunidad tanganing girumdomon an pagkamartir kan kwarentang Sikh (Chalis Mukte) na kaidto nagbaya sa ikasampulong asin huring tawong Guru kan Sikhismo, si Guru Gobind Singh sa Anandpur Sahib, alagad kan huri nagbalik sa Guru asin nagadan mantang nakikipaglaban sa hukbo kan Imperyo nin Mughal ni Wazir Khan kan 1705.[9] An mga Sikh naggigibo nin sarong peregrinasyon pasiring sa lugar kan gera, asin nagkukua nin banal na paglubog sa sagradong tubig na danaw kan Gurdwara Sri Tootti Ganddi Sahib sa Muktsar.[10][11]

Sarong peryahan (mela) an ginigibo sa Muktsar taon-taon asin inaapod na Mela Maghi na ginigibo sa paggirumdom kan kwarentang martir na Sikh.[12] Bago nagpoon an tradisyon na ini tanganing girumdomon an mga martir na Sikh na nagtao kan saindang buhay tanganing protehiran an ikasampulong Guru, an kapiyestahan pig-obserbaran asin nasambitan ni Guru Amar Das, an ikatolong Guru kan Sikhismo.[13]

Selebrasyon sa kultura

[baguhon | baguhon an source]

Sa Punjab, an Maghi pigseselebrar sa paagi nin pagkakan nin kheer arog kan rauh di kheer na sarong lumang putahe kun saen an bagas pigluluto sa duga nin tubo. An putahe pig-aandam sa banggi bago an Maghi asin pinapagdanay na malipot. Ini pigsisirbe na malipot sa sunod na aga sa Maghi na may halo na pulang-sili na kurd.[14] Sa nagkapirang parte kan Punjab, Indya, tradisyonal man na gawi an pagkakan nin khichdi na pighalo sa lentehas, pagkakan nin hilaw na tubo asin jaggery,[8][15] An mga peryahan ginigibo sa kadakol na lugar sa Punjab sa Maghi.[16]

Hilingon man

[baguhon | baguhon an source]

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. ↑ Melton, J. Gordon; Baumann, Martin (2010-09-21). Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices, 2nd Edition [6 volumes] (in English). ABC-CLIO. ISBN 978-1-59884-204-3.
  2. ↑ Sharma, Dheeraj; Exclusive, Exams (2019-01-28). PIB Summary 2018 Exams Exclusive (in English). DHEERAJ SHARMA.
  3. ↑ Somasī (in Hindi). Himācala Kalā-Samskr̥ti-Bhāshā Akādamī. 1991.
  4. ↑ Singh, Manoj (2018-01-01). Vaidik Sanatan Hindutva (in Hindi). Prabhat Prakashan. ISBN 978-93-5266-687-4.
  5. ↑ Census of India, 1961: Punjab. Managher of Publications
  6. ↑ Census of India, 1961: Punjab. Managher of Publications
  7. ↑ General, India Office of the Registrar (1962). Census of India, 1961 (in English). Manager of Publications. p. 80. An Maghi nangyari man na iyo an aldaw na si Bhishma, an octogenarian na lider kan mga pwersa kan Kaurva siring sa nasambit sa Mahabharata, pinatalingkas an saiyang kalag sa pagkaoripon kan hawak sa paagi nin sarong may pag-aram na akto kan saiyang kabotan, pagkatapos na magtaram sa laog nin dakul na aldaw manungod sa mga misteryo nin buhay asin kagadanan mantang siya nakahigda na nalugadan sa larangan nin ralaban na nalugadan nin dai mabilang na pana.
  8. 1 2 Thakur, Molu Ram (1997). Myths, Rituals, and Beliefs in Himachal Pradesh (in English). Indus Publishing. ISBN 978-81-7387-071-2.
  9. ↑ J. Gordon Melton; Martin Baumann (2010). Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices, 2nd Edition. ABC-CLIO. p. 1769. ISBN 978-1-59884-204-3.
  10. ↑ Business Standard 14 January 2015
  11. ↑ Tony Jaques (2007) Dictionary of Battles and Sieges: F-O. Greenwood Publishing Co.
  12. ↑ Fenech, E. Louis; Mcleod, H. W. (11 June 2014). Historical Dictionary of Sikhism. Rowman & Littlefield. p. 65. ISBN 978-1-4422-3601-1.
  13. ↑ Jawandha, Major Nahar Singh (1 January 2010). Glimpses of Sikhism. Sanbun Publishers. ISBN 9789380213255. Retrieved 14 September 2016 – via Google Books.
  14. ↑ 'Rauh di kheer’ is the people’s favourite. The Tribune. (14.01.2017 )accessed 15.01.2017 [permanent dead link]
  15. ↑ Sundar mundarye ho by Assa Singh Ghuman Waris Shah Foundation ISBN B1-7856-043-7
  16. ↑ Sekhon, Iqbal S. The Punjabis. 2. Religion, society and culture of the Punjabis. Cosmos (2000)

Plantilya:Punjab, Indya Plantilya:Mga peryahan asin kapiyestahan kan Punjabi

Kinua sa "https://bcl.wikipedia.org/w/index.php?title=Maghi&oldid=299040"