Jump to content

Marta Lamas

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Si Marta Lamas nagtataram sa pagpresentar kan saro sa saiyang mga libro manungod sa Siyudad nin Mehiko

Si Marta Lamas Encabo (namundag kan 1947) sarong antropologo asin propesor sa siyensya politikal na Mehikano sa National Autonomous University of Mexico (UNAM), asin paratukdo sa Instituto Tecnológico Autonomo de México (ITAM). Saro siya sa mga nangengenot na peminista sa Mehiko asin nakasurat nin kadakol na libro na may katuyuhan na mabawasan an diskriminasyon sa paagi nin pagbukas kan pampublikong diskurso manungod sa feminismo, kasarian, prostitusyon asin aborsyon . Poon kan 1990, si Lamas nag-edit kan saro sa pinaka-importanteng mga peministang journal kan Latin Amerika, an Debate Feminista (Feminist Debate). [1] Kan 2005, siya nominado para sa sarong Nobel Peace Prize . [2]

Amay na buhay

[baguhon | baguhon an source]

Si Marta Lamas namundag kan 1947 sa Siyudad nin Mehiko sa mga magurang na taga-Argentina. Nag-adal siya nin etnolohiya sa Escuela Nacional de Antropología e Historia (National School of Anthropology and History) dangan nakatapos nin sarong master's degree sa antropolohiya sa National Autonomous University of Mexico . [3]

Mga paghihingoa sa peryodismo

[baguhon | baguhon an source]

Kan 1976, nagmukna siya nin sarong peministang magasin, <i id="mwKg">an Fem</i>, asin kan 1987, siya an nagmukna kan pinakaenot na peministang suplemento sa peryodiko sa Mehiko para sa peryodikong La Jornada : Doble Jornada (Doble Aldaw). Kan 1990, siya an nagtogdas kan Debate Feminista (Feminist Debate) sarong publikasyon na may katuyuhan na ikonektar an akademikong teoryang peminista sa mga gawi kan mga aktibista sa hiron kan mga kababaihan. An publikasyon sarong springboard para sa pag-orolay kan mga ideya sa laog kan hiro tanganing ebalwaron kun pano ini maipapaabot sa publiko. [4] An debate nagin saro sa pinaka-importanteng mga journal sa Latin Amerika, huli ta ini nag-iimprenta man nin mga artikulo nin mga lalaki. Siya sarong founding member kan La Jornada asin sarong nagkokontribwir na kolumnista sa magasin na Proceso asin sa peryodikong Espanyol na El País [5] asin nagseserbing editoryalista para sa mga peryodikong El Processo asin Diario Monitor . [6]

Si Lamas nagsurat nin kadakol na libro asin sarong mabunga na parasurat na peministang babae.

Kan 1990, siya nagmukna kan Sociedad Mexicana Pro Derechos de la Mujer (Semillas ), (An Sosyedad Mehikano na Pabor sa mga Karapatan kan mga Babae), na sarong organisasyon kun saen an mas pribilehiyo na mga babae pwedeng mamuhunan sa mga babae na igwa nin mas dikit na oportunidad. An grupo nag-iisponsor nin mga kooperatiba asin mga mikro-negosyo asin nagtatao nin mga sentro nin suporta asin mga grupo nin trabaho na nagtutukar kan mga problemang inaatubang kan mga kababaihan, kaiba an mga isyu sa deretso pantawo. An organisasyon naghiwas tanganing magkaigwa nin mga kapitulo sa 24 sa 31 estado kan Mehiko.

Kan 1992 si Lamas nagmukna kan Grupo de Información en Reproducción Elegida (GIRE) (Information Group on Reproducción Choice) tanganing "magpalakop nin impormasyon manungod sa aborsyon asin reproduktibo asin sekswal na salud asin mga deretso gikan sa bioetika, sosyal asin legal na pananaw sa mga paragibo nin ley asin sa prensa". Saro sa mga obheto kan grupo iyo na baguhon an diskusyon gikan sa kun baga an saro pabor o kontra sa aborsyon asin imbes magkonsentrar sa kun siisay an dapat magdesisyon. Ipinarisa ni Lamas na ini sarong mahalagang pagbabago sa pag-uswag sa debate sa aborsyon sa Mehiko .

Pakalihis nin 38 taon na pagtrabaho kan mobimientong peministang, na pinapaandar ni Ms. Lamas, kan 2007 an Korte Suprema nin Hustisya kan Nasyon pigdekriminalisa sa Siyudad nin Mehiko an mga aborsyon na nangyayari sa laog nin 12 semana nin pagbados. An mga abogado kan GIRE nagtabang sa paggibo nin lehislasyon asin sa pagkoordinar kan depensa kan ley kan an mga kaso nagsasabi na ini bakong konstitusyonal. Si Marta Lamas nagpatotoo sa panahon sa pagbista sa Korte Suprema.

Si Lamas sarong propesor sa siyensya pulitikal sa National Autonomous University of Mexico (UNAM) asin paratukdo sa Instituto Tecnológico Autónomo de México (Autonomous Technological Institute of Mexico) (ITAM)

Kan 2000 pigtogdas niya an Instituto de Liderazgo Simone de Beauvoir (Simone de Beauvoir Leadership Institute), bilang sarong peministang organisasyon kan sosyedad sibil na may katuyuhan na magsanay nin mga lider sosyal. An misyon kaini iyo an "pagkontribwir sa pagtogdok nin sarong demokratikong sosyedad nin mga deretso asin katalingkasan, sa paagi nin kaaraman, kabagsikan asin pagsasanay nin liderato na may sosyal na pangako asin kasarian asin interkultural na pananaw." [7]

Mga piniling obra

[baguhon | baguhon an source]
  • kaiba si Saal, Frida (co-author). La Bella (sa)diferencia (An Magayon (Sa)pagkakaiba), 1991 (sa Espanyol).
  • Para entender el concepto de genero (Pagsabot sa Konsepto nin Gender), 1998 (Sa Espanyol).
  • Cidadania e feminismo (Pagkamamayan asin Peminismo), 1999 (sa Portuges).
  • Diversidad cultural y tolerancia (Cultural Diversity and Tolerance), 2000 (sa Espanyol).
  • De la identidad a la ciudadanía (An Identidad kan Pagkasiyudadano), 2000 (sa Espanyol).
  • Ciudadanía y feminismo: compilación de ensayos aparecidos en "Debate feminista" (Citizenship and Feminism: pagtipon nin mga essay na nagluwas sa "Feminist Debate"), 2001 (sa Espanyol).
  • Política y reproducción: aborto: la frontera del derecho a decidir (Patakaran asin Reproduksyon: Aborsyon: An Linderos kan Karapatan na Magpili), 2001 (Sa Espanyol).
  • Cuerpo: diferensia sekswal asin sekswal (Hawak: Pagkakaiba sa Sekswal asin Kasarian), 2002 (Sa Espanyol).
  • El genero la construcción cultural de la difference sexual (An kultural na konstruksyon kan genre nin sekswal na pagkakaiba), 2003 (sa Espanyol).
  • Feminismo: transmisiones y retransmisiones (Feminismo: Mga Transmisyon asin Retransmisyon), 2006 (sa Espanyol).
  • Nuevos horizontes de la interrupción legal del embarazo (Bagong Horizon kan Legal na Pag-ulang kan Pagbados), 2005 (sa Espanyol).
  • Feminismo (Feminismo), 2007 (Sa Espanyol).
  • Miradas feministas sobre las mexicanas del siglo XX (Feministang Perspektibo sa mga Mehikano kan ika-20 Siglo), 2007 (Sa Espanyol).
  • Feminismo: Mga Transmisyon asin Retransmisyon, 2011 (Sa Ingles).
  • Cuerpo, sexo y política (Hawak, Seks asin Politika), 2014 (Sa Espanyol).

Mga Artikulo

[baguhon | baguhon an source]
  • “Las dificultades de la diversidad.” Mujeres en Accion (Santiago de Chile) No. 15, (March 1989): pp 30–31 (in Spanish). Database: WorldCat
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • with Arias, Ma Antonieta Torres and Garcia, Lourdes Villafuerte (co-authors). ”Primera mesa redonda : algunos enfoques en el estudio de las dimensiones sociales de la sexualidad.” Reflexiones, Sexualidad, Salud y Reproduccion (Mexico) Vol. 01, No. 04, (April, 1995): p. 3-6 (in Spanish). Database: WorldCat
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • ”El espacio del ejercicio ciudadano.” Perinatología y reproducción humana, Vol. 13, No. 1 (January–March 1999): pp 104–11 (in Spanish). Database: WorldCat
  • "Usos, dificultades y posibilidades de la categoria genero." Papeles de Poblacion (Mexico): No. 01-55, Año 5, No. 21, (1999) Nueva Epoca: pp 147–178 (in Spanish). Database: WorldCat
  • . 
  • . 
  • with Ley, Angélica (co-author). “La lucha de los movimientos feministas por despenalizar el aborto en México.” Universidad Nacional Autónoma de México, Centro de Investigaciones Interdisciplinarias en Ciencias y Humanidades, VHS video (2001) (in Spanish). Database: WorldCat
  • . 
  • . 
  • . 
  • "Genero y cultura." La Gaceta del Fondo de Cultura Económica. (México) No. 380, (August 2002): pp 38–39 (in Spanish). Database: WorldCat
  • . 
  • . 
  • "La Real Academia y el "género".(la Real Academia Española de la Lengua recomenda suprimir el término género en contenido de ley contra violencia doméstica)." Proceso, (13 July 2005) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Por un pluralismo sociocultural.(el fundamentalismo islámico en los Países Bajos)(Ayaan Hirsi Ali, diputada; asesinato del cineasta Theo Van Gogh)." Proceso, (13 July 2005) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Compadecer a los políticos.(el papel de los políticos, de acuerdo a principios del autor Hans Magnus Enzensberger)." Proceso, (31 July 2005) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "El "hiyab": entre el fundamentalismo, la identidad y la laicidad.(controversia política y social por prohibírse a musulmanas portar vestido tradicional en escuelas públicas)." Proceso, (31 July 2005) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Ver a través del escándalo.(proceso contra el empresario Carlos Ahumada)(escándalos dentro del Partido de la Revolución Democrática)." Proceso, (31 July 2005) (In Spanish). Database: amazon.com
  • . 
  • "Las autoridades de Guanajuato violaron la ley al negar un aborto legal. (La Lucha).(se impide a enferma mental violada abortar)." Fem, (24 May 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Deseo de familia y homosexualidad.(celebración de Congreso Mundial de Familias)." Proceso, (27 June 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "En el camino del bien morir.(Corte de Apelaciones de noveno circuito de Estados Unidos decide que el procurador general no puede enjuiciar a doctores ... estado de Oregon)." Proceso, (27 June 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Observatorio sobre la familia.(Seminario de Familias y Democracia)." Proceso, (27 June 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Procreación: ¿asunto público o privado?(legalización del aborto)." Proceso, (27 June 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "La reunión de la CEPAL.(Conferencia Regional sobre la Mujer)." Proceso, (27 June 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "El servicio civil de carrera." Proceso, (27 June 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Cuando uno no puede hablar, entonces debe escribir." Proceso, (28 June 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Génesis de la criminalidad.(La génesis del crimen en México, ensayo de Julio Guerrero; comentarios sobre el crimen en México)." Proceso, (28 June 2006) (In Spanish). Database: amazon.com
  • . 
  • "El aborto en la agenda del desarrollo en América Latina" Perfiles Latinoamericanos (México) Vol. 16, No. 31, (January–June 2008): pp 65–94 (in Spanish). Database: WorldCat
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • . 
  • "Nestora Salgado: cautiverio injusto." Proceso, (30 April 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "De sirvientas a empleadas." Proceso, (9 May 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Regulación del comercio sexual." Proceso, (13 May 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Las taquilleras del Metro." Proceso, (2 August 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "¿Prostitución, trata o trabajo?" Nexos, (1 September 2014) (In Spanish). Database: nexos.com.mx
  • "El legado de Elena.(Elena Poniatowska recibe el Premio Cervantes)." Proceso, (10 September 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Y en México, Á cuándo?(nueva política laboral sobre la regulación del salario para los trabajadores domésticos en Brasil)." Proceso, (20 September 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Nestora sigue presa.(represalias políticas contra Nestora Salgado, jefa de la Policía Comunitaria de Olinalá)." Proceso, (24 September 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Madres pobres y ricas.(el aborto en la política mexicana)." Proceso, (1 October 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Feminicidios y academia.(conferencia del Centro de Investigaciones Interdisciplinarias en Ciencias y Humanidades y el Programa Universitario de Estudios de Género de la UNAM)." Proceso, (7 November 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Hacia una reforma escandalosa.(protección del feto y el derecho a la vida en México)." Proceso, (12 November 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Dignidad del trabajo en el hogar.(derechos laborales de trabajadores domésticos)." Proceso, (14 November 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Cine de mujeres." Proceso, (25 November 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Furia y venganza por Ayotzinapa." Proceso, (25 November 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Mujeres y política neoliberal." Proceso, (11 December 2014) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Paridad y conciliación.(A toda Madre! Una Mirada Multidisciplinaria a las Maternidades en México, seminario)(mujeres que postergan el embarazo para ... profesionalmente)." Proceso, (8 January 2015) (In Spanish). Database: amazon.com
  • "Retóricas de la Intransigencia." Proceso, (27 January 2015) (In Spanish). Database: amazon.com

Mga Toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. Palapa Quijas, Fabiola (August 21, 2014). "Marta Lamas da a conocer su libro más reciente". Periódico La Jornada. http://www.jornada.unam.mx/2014/08/21/cultura/a06n2cul.
  2. "1000 Women for the Nobel Peace Prize 2005". Global Fund for Women. Archived from the original on 25 February 2015. Retrieved 24 February 2015.
  3. Salmerón, Cristina (22 April 2007). "Marta Lamas y la libertad de elegir". El Universal Nacion. http://www.eluniversal.com.mx/nacion/150317.html.
  4. Navarro, Marysa (Spring 2005). "Mexico: Activism and Reflection: Feminist journal turns 15". Ms. Magazine. http://www.msmagazine.com/spring2005/debatefeminista.asp.
  5. Lamas, Marta (June 24, 2014). "Guerrero: Community Police Leader Nestora Salgado Still in Federal Prison". Dorset Chiapas Solidarity. https://dorsetchiapassolidarity.wordpress.com/2014/06/24/guerrero-community-police-leader-nestora-salgado-still-in-federal-prison/.
  6. Elliott-Buettner, Brook (April 20, 2009). "Global Feminist Profiles: Marta Lamas of Mexico". Gender Across Borders. Archived from the original on 14 February 2016. Retrieved 24 February 2015.
  7. "Instituto de Liderazgo Simone de Beauvoir". Retrieved 24 February 2015.