Jump to content

Medefaidrin

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Medefaidrin
Medefidrin
𖹝𖹰𖹯𖹼𖹫 𖹚𖹬𖹾𖹠𖹯 / Obɛri Ɔkaimɛ
Ginibo kan/nimga parasunod kan simbahan nin Obɛri Ɔkaimɛ
Petsa1930s
Panuytoy asin pangagamitanIbibioland, Nigerya
Pakinabang
Iskriturang Obɛri Ɔkaimɛ
Mga kodigo nin tataramon
ISO 639-3dmf
Glotologomede1238

An Medefaidrin (Medefidrin), o Obɛri Ɔkaimɛ, sarong ginibong tataramon asin iskritura na minukna bilang sarong Kristiyanong sagradong tataramon kan sarong kongregasyon kan Ibibio kan mga taon 1930 sa Nigerya. Igwa ini nin mga gamot sa glossolalia (‘pagtaram nin manlain-lain na tataramon’).

An mga parataram pigkokonsiderar an Medefaidrin na sarong 'tataramon nin espiritu'. Ini ginibo kan duwang lider kan simbahan, sinda Michael Ukpong asin Akpan Akpan Udofia. Sinasabi ninda na an Espiritu Santo an naghayag kan mga tataramon kan tataramon ki Ukpong, mantang si Udofia an nagsurat kaini. Kan panahon na idto an Ibibio bakong sarong nasusurat na tataramon, asin si Udofia nagmukna nin sarong iskritura tanganing isurat an Medefaidrin.

Pakatapos na matapos an tataramon kan 1936, an mga miyembro kan iglesia nagpoon nin sarong eskuwelahan na dyan an mga aki tinotokdoan sa Medefaidrin. Dai ini tinogotan kan gobyerno kolonyal kan Britanya, na nagsara kan eskwelahan kan taon man sanang idto. Dawa siring, an tataramon padagos na ginamit para sa mga aktibidad kan simbahan, kaiba an liturhiya asin mga himno, asin para sa mga surat asin nasusurat na mga kontrata sa pag-ultanan kan mga miyembro. An tataramon nawara sa paggamit, alagad kan 1986 si Udofia nagpoon na magtokdo giraray kaini sa Sunday school kan simbahan sa Ididep. An daan na mga manuskrito sa iskritura maluya an kamugtakan, asin sa ika-21 siglo nagkaigwa nin nagkapirang paghihingoa na ingatan iyan.

An Medefaidrin sarong tataramon na may stress-accented imbes na tonal, dawa ngani ini pwedeng nagbabago sa irarom kan impluwensya nin Ibibio. Bakong arog kan tataramon na Ibibio, igwa nin magkapirang grupo nin mga katanog sa Medefaidrin, kadaklan kaini mayo sa Ingles.

Sistema nin pagsususrat

[baguhon | baguhon an source]
Iskriturang Medefaidrin
Iskriturang Obɛri Ɔkaimɛ
Tipo
Alpabeto
Mga tataramonMedefaidrin
Panahon
1930s sagkod ngunyan
DireksyonWala-padumang-tuo
ISO 15924Medf, 265
U+16E40–U+16E9F

An iskritura igwa nin darakula asin saradit na letra arog kan alpabetong Ingles,[1] alagad an mga letra naimbento asin mayo nin sistematikong relasyon an glipo asin tanog. Igwa nin nagkapirang arbitraryong digrapo, na an pagsasayod dai madeterminaran gikan sa saindang mga letra, siring man giraray sa Ingles.

An iskriturang Medefaidrin idinugang sa Panusugan nin Unikodigo kan Hunyo 2018 sa pagluwas kan bersyon 11.0.

An bloke nin Unikodigo para sa Medefaidrin iyo an U+16E40–U+16E9F asin igwa nin 91 na karakter:[2]

Medefaidrin[1][2]
Opisyal na tsart kan kodigo kan Unicode Consortium (PDF)
 0123456789ABCDEF
U+16E4x 𖹀 𖹁 𖹂 𖹃 𖹄 𖹅 𖹆 𖹇 𖹈 𖹉 𖹊 𖹋 𖹌 𖹍 𖹎 𖹏
U+16E5x 𖹐 𖹑 𖹒 𖹓 𖹔 𖹕 𖹖 𖹗 𖹘 𖹙 𖹚 𖹛 𖹜 𖹝 𖹞 𖹟
U+16E6x 𖹠 𖹡 𖹢 𖹣 𖹤 𖹥 𖹦 𖹧 𖹨 𖹩 𖹪 𖹫 𖹬 𖹭 𖹮 𖹯
U+16E7x 𖹰 𖹱 𖹲 𖹳 𖹴 𖹵 𖹶 𖹷 𖹸 𖹹 𖹺 𖹻 𖹼 𖹽 𖹾 𖹿
U+16E8x 𖺀 𖺁 𖺂 𖺃 𖺄 𖺅 𖺆 𖺇 𖺈 𖺉 𖺊 𖺋 𖺌 𖺍 𖺎 𖺏
U+16E9x 𖺐 𖺑 𖺒 𖺓 𖺔 𖺕 𖺖 𖺗 𖺘 𖺙 𖺚
Notes
1.^ As of Unicode version 17.0
2.^ An mga lugar na abohon nagpapahiling nin mga dai itinalaga na mga punto nin kodigo

Sa estruktura, an tataramon kadaklan sarong relekspikasyon kan Ingles, dawa ngani an semantika mas harani sa katutubong tataramon kan mga paragamit kaini, an Ibibio. An artikulo depinido iyo an dei, asin an nagkapirang preposisyon nag-aaliterar o nagririma sa saindang mga katumbas sa Ingles: su "to", fra "from", nai "by", kin "in". An kadaklan na ka taga, alagad, dai nakakaagid sa Ingles o Ibibio, alagad minalataw na ginibo na mayong espesipikong nakatagong sistema. An morpolohiya bakong gayong nabilog, alagad nagkapirang elemento an kinua sa Ingles, arog kan plural sa -s (z?).

Mga numero asin petsa

[baguhon | baguhon an source]

An sistema nin pagnumero kan vigesimal asin kalendaryo nagpapahiling kan mga panusugan kan Ibibio. An taon kan kalendaryo igwa nin kag-anom na apat na semanang bulan.[lower-alpha 1]

Hilingon man

[baguhon | baguhon an source]
  1. An semana pigbabareta na igwa nin walong aldaw, alagad dai malinaw kun ini 8 sa pagbilang kan Ibibio o Ingles. Kun ano an 2 aldaw poon ngunyan sa Ingles iyo an 3 aldaw poon ngunyan sa Ibibio (na an aldaw na ini bibilang na inklusibo bilang inot na aldaw), kaya an pagpoon nin sarong bagong semana kada 8 aldaw kun nag-iisip sa Ibibio nangangahulugan kada 7 aldaw kun nag-iisip sa Ingles.

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. Rovenchak, Andrij; Gibbon, Dafydd; Ekpenyong, Moses; Urua, Eno-Abasi (2016-04-18). "L2/16-101R: Proposal for encoding the Medefaidrin (Oberi Okaime) script in the SMP of the UCS" (PDF). ISO/IEC JTC1/SC2/WG2.
  2. "Unicode 11.0.0". Unicode Consortium. June 5, 2018. Retrieved June 5, 2018.

Bibliograpiya

[baguhon | baguhon an source]

Plantilya:Mga tataramon na pigtugdok