Mercedes Laura Aguiar
Si Mercedes Laura Aguilar (16 Pebrero 1872 - 1 Enero 1958) na taga Republika Dominikano sarong edukador asin feminista. Bilang sarong peryodista asin poeta, nagsurat siya nin mga gibo sa pagpalakop kan pagkakapantay-pantay kan mga lalaki asin kababaihan asin an soberaniyang Dominikano, na an saiyang pagsurat tumang sa pananakop kan Estados Unidos. Bilang sarong feminista, tiglaban niya an para sa deretso na makaboto, an diretso kan mga babayi pasiring sa edukasyon, asin an proteksyon nin trabaho para sa mga kababaihan asin mga kaakian.
Enot na Buhay
[baguhon | baguhon an source]Namundag si Mercedes Laura Aguilar Mendoza kan ika-16 nin Pebrero 1872 sa Santo Domingo, Dominican Republic[1] kina Maria Antonia Mendoza asin Eugenio Auuaar.[2] Nagklase siya sa sarong eskwelahan na pig-establisa ni Salome Ureña, na inaapod na "Instituto de Señorias" asin iyo an pinakaenot na pasilidad kan halangkaw na edukasyon sa Republika Dominikano. Kan taong 1887, si Aguilar kaayon sa inot na naggradwar na klase kan eskwelahan kaiba sinda Leonor M. Feltz, Altagracia Henriz Perdomo, Luisa Ozema Paraellerano, Catalina Pou, asin Ana Josefa Puello[3]
Karera
[baguhon | baguhon an source]Kan matapos na niya an saiyang pag-adal, nagpoon na siyang magtukdo sa Institute asin nagpirmi duman sagkod kan 1893, kan nagsara ang eskwelahan huli sa kahelangan kan kagtogdas kaini. Dangan nagtrabaho siya sa eskwelahan na pinundar kan kaklase niyang si Luisa Ozema Pellerano asin tugang kaining babae na si Eva María[1] asin naglingkod nin 30 taon sa Institute of Salomié Ureña.[4]
Kan magsakyada asin maokupar kan Estados Unidos an Republika Dominikano kan 1916, si Aguilar nag'ayon sa sarong grupong vocal nin mga kababaihan, tanganing mabilog an Sociedad na Amtes de a Luz (Society of the Lovers of the Light of Day). Naglingkod siya bilang sarong sekretaryo kan grupo asin nagtaram sinda laban sa nasyon na sinakop kan U.S. dangan binalga an soberaniya kaiyan.[5] Naglingkod siya sa parehong kakayahan sa Junta Patrialista de Damas (Board of Patriotic Indies) [6] An mga lalakeng ini naghihingoa na makua bako sanang an tunay na nasyonalistang deretso, kundi an diretso kan kababaihan asin nagtrabaho sa manlaenlaen na dahelan, kaiba an pagpatindog nin mga establisyimento para sa mga bados asin ospital kan kaakian, amponan, asin istaran para sa pagsasanay; libreng pangangataman sa salud saka medikal na serbisyo para sa pobre, kampanya sa salud sa bilog na nasyon tanganing taposon an mga helang sa trabaho, edukasyon sa pagkakan, paglinig asin pinagtatrabawohan para sa mga produkto para sa mga aking nagtatrabaho sa mga institusyon sa pag - ataman sa aki asin pagtrabaho.[7]
Kan 1942, siya naging delegado sa Santo Domingo kan First Congress kan mga kababaihan kan Dominican, na may katuyohang pakarhay ang edukasyonal na oportunidad kan mga kababaihan na iyo mpakarhay an saindang sosyo-ekonomic asin politikal na mga oportunidad alagad mas marhay na sindang magtabang sa mga kalalakihan sa buhay ninda.
References
[baguhon | baguhon an source]Citations
[baguhon | baguhon an source]