Osipon nin hayop
An osipon nin hayop o pabula nin hayop sa pankagabsan igwa nin halipot na istorya o rawitdawit na kun saen an mga hayop nagtataram. Pwede man sindang magpahiling nin ibang mga kalidad na antropomorpiko, arog kan pamumuhay sa sarong sosyedad na garo tawo. Saro ining tradisyonal na porma nin alegorikal na pagsurat.
An mga osipon nin hayop pwedeng saboton sa unibersal na mga termino kun pano an mga klase nin hayop nakikipag-ulay sa lambang saro (halimbawa, an mga parakakan na nagmamawot na magkakan nin biktima), imbes na mga grupo nin tawo sa sarong partikular na sosyedad. Kaya, an mga parabasa nakakasabot kan mga motibo kan mga karakter, dawa kun sinda bakong gikan sa parehong pinaghalean na kultura kan kagsurat. An mga osipon manongod sa mga hayop pwedeng apresyaron sa mga panahon asin lugar na harayo sa saindang ginikanan.
Kasaysayan
[baguhon | baguhon an source]An mga importanteng tradisyon sa mga pabula nin hayop pigrerepresentar kan Panchatantra asin Kalila asin Dimna (mga orihinal na Sanskrit asin Arabiko), Aesop (orihinal na Griyego), One Thousand and One Nights ( Arabian Nights ) asin separadong mga tradisyon nin trickster (West African asin Native American). An siklo nin mga alegoriya kan Pranses kan edad media, si Roman de Reynart inaapod na sarong epiko nin hayop, na may pabalik-balik na pigura na si Reynard the Fox.
An mga osipon manongod sa mga hayop parateng itinatradusir sa pag-oltanan nin mga tataramon asin parateng ginagamit para sa mga katuyohan na pang-edukasyon. Halimbawa, an mga bersion sa Latin kan mga Pabula ni Aesop iyo an pamantayan na materyal sa pagtotokdo kan Edad Media sa Europa, labing sarong milenyo pakatapos na isurat iyan. Huli sa saindang kawaran nin sosyal na konteksto nin tawo, an mga osipon nin hayop madaling maglakop sa lambang kultura. An mga istorya ni Uncle Remus nag-introdusir kan karakter na trickster na estilo-Aprikano na si Br'er Rabbit sa kulturang Amerikano. Si Br'er Rabbit mas sadit asin mas maluya kisa sa kadaklan na mga karakter na saiyang nasusumpongan, alagad dinaog sinda sa katalinohan, kapareho kan mga paradaya sa mga osipon kan Aprika, arog ni Anansi .
ika-20 siglo
[baguhon | baguhon an source]Enot na ipinublikar kan 1902, an mga librong Peter Rabbit nagsusunod sa manlaen-laen na karakter nin hayop asin an lambang saro may katuyuhan na magtukdo nin sarong partikular na moral sa mga kaakian. [1] An The Wind in the Willows (1908) saro pang nobelang pan-aki kan Britanya kan panahon na idto.
Sa nobelang Ingles kan 1945 na Animal Farm, an manlaen-laen na ideolohiyang politikal pigpersonipikar bilang mga hayop, arog kan Stalinistang Napoleon Pig, asin an kadakol na "karnero" na nagsunod sa saiyang mga direksyon na mayong pagduda. Imbes na magin sarong istorya para sa mga kaakian, an librong ini para sa mga adulto na naghihingoang masabutan an bagong politikal na kamugtakan durante kan Red Scare pagkatapos kan Ikaduwang Gerang Pankinaban .
An mga halimbawa kan genre sa Ingles pagkatapos kan gera kabali an seryeng "Uncle" (1964-1973) ni JP Martin, asin an mga nobela ni Richard Adams, orog na an Watership Down (1972).
ika-21 siglo
[baguhon | baguhon an source]An dakol na modernong libro, pelikula, asin kawat sa video puedeng ibilang na mga osipon nin hayop. Sa sinehan kan Amerika, yaon man an Academy Award -winning na pelikula na Zootopia, na nagseserbing sarong pabula manungod sa prehuwisyo asin mga estereotipo kun saen an mga karakter na nagtataram na hayop nakakaeksperyensya nin parehong mga problema sosyal na an saindang mga klase nagseserbing analohiya sa mga grupong rasa. [2]
An 2017 na video game na Night in the Woods pigsambit bilang sarong alegorya para sa pagigin sarong adulto, [3] siring man para sa kapitalismo sa huring yugto . [4]
An Aggretsuko, sarong anime kan 2016, nagtatampok nin mga nagtataram na mga karakter na hayop asin nagsisiyasat nin mga tema arog kan misogyny asin kahaditan sa lugar nin trabaho. [5] [ <span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (November 2022)">dai masasarigan na pinagkukuanan?</span> ]
An mga cartoon asin iba pang media na nagtatampok nin mga hayop na nagtataram iyo an sentro kan subkultura kan furry fandom . [6]
Toltolan
[baguhon | baguhon an source]- ↑ Lowne, Cathy (23 July 2022). "The Tale of Peter Rabbit". Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/topic/The-Tale-of-Peter-Rabbit.
- ↑ Nugrahani, Novani (19 February 2016). "Zootopia: A modern-day fable that will delight young and old alike". Jakarta Post. http://www.thejakartapost.com/news/2016/02/19/zootopia-a-modern-day-fable-will-delight-young-and-old-alike.html.
- ↑ "Night in the Woods isn't about growing up, but becoming an adult". 18 February 2018. https://www.ign.com/articles/2018/04/09/revisiting-night-in-the-woods-as-an-allegory-for-the-millennial-condition. Retrieved on 23 July 2022.
- ↑ "Night in the Woods review: 90s-inspired platformer is an anarchic triumph". The Guardian. 14 Mar 2017. https://www.theguardian.com/technology/2017/mar/14/night-in-the-woods-review-platformer-90s. Retrieved on 23 July 2022.
- ↑ Nugrahani, Novani (19 February 2016). "Zootopia: A modern-day fable that will delight young and old alike". Jakarta Post. http://www.thejakartapost.com/news/2016/02/19/zootopia-a-modern-day-fable-will-delight-young-and-old-alike.html.
- ↑ "Resources for Parents". 23 July 2022. https://furscience.com/resources/. Retrieved on 23 July 2022.
Dugang na pagbasa
[baguhon | baguhon an source]- Mann, Jill (2010). From Aesop to Reynard: Beast Literature in Medieval Britain. Oxford: Oxford University Press.
- Mann, Jill (1997). Ysengrimus: Text with Translation, Commentary, and Introduction. Leiden: Brill.
- Ziolkowski, Jan (1993). Talking Animals: Medieval Latin Beast Poetry, 750–1150. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.