Jump to content

Pagrasay kan daga asin dolnop sa Unzen (1792)

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Pagrasay kan daga asin dolnop sa Unzen (1792)
Pagrasay kan daga asin dolnop sa Unzen (1792) is located in Kyushu
Pagrasay kan daga asin dolnop sa Unzen (1792)
Pagrasay kan daga asin dolnop sa Unzen (1792) is located in Hapon
Pagrasay kan daga asin dolnop sa Unzen (1792)
Lokal na petsaNot recognized as a date. Years must have 4 digits (use leading zeros for years < 1000).
Magnitudo6.4 Ms[1]
Episentro32°48′N 130°18′E / 32.8°N 130.3°E / 32.8; 130.3Tagboan: 32°48′N 130°18′E / 32.8°N 130.3°E / 32.8; 130.3
Apektadong mga lugarHapon: Kyushu, Shimabara, Nagasaki
DolnopYes
Mga nagadan15,000 an mga nagadan sa pagrasay kan daga asin dakulang dolnop (tantya)

An Pagrasay kan daga asin dolnop sa Unzen kan 1792 nagresulta gikan sa mga aktibidad kan bulkan kan Bukid Unzen (sa Rawis nin Shimabara kan Prepekturang Nagasaki, Hapon) kan ika-21 nin Mayo. Ini an nagin rason kan pagbagsak kan habagatan na gilid kan simboryo kan Mayuyama sa atubangan kan Bukid Unzen, na nagresulta sa sarong grabeng dolnop, na guminadan nin 15,000 katawo sa kabilogan .[2] Inaapod man ini na Nagtuga an Shimabara, apektado an Higo (島原大変肥後迷惑), (An boot sabihon kan Shimabara an katahawan na bukid kan Rawis nin Shimabara) nin huli ta kadakol na tawo an nagadan sa dolnop na ini sa Higo (Prepekturang Kumamoto, na namumugtak 20 km (12.4 mi) sa ibong kan Dagat Ariake).

An pagbabago kan baybayon kan Dagat Ariake, Bukid Unzen sa katahawan, Prepektura nin Kumamoto (tuo) asin mga isla nin Amakusa (pababa) na kun sain apektado kan dolnop.

Mga aktibidad sa bulkan

[baguhon | baguhon an source]

Sa pagtatapos kan 1791, sunod-sunod na linog an nangyari sa sulnopan na gilid kan Bukid Unzen na luway-luway na nagbalyo pasiring sa Fugen-dake (saro sa mga alitoktok kan Bukid Unzen). Kan Pebrero 1792, an Fugen-dake nagpoon na magtuga, na nagpukaw nin pagbulos nin lava na nagpadagos sa laog nin duwang bulan. Mientras tanto, an mga linog nagpadagos, na nagbalyo pasiring sa syudad nin Shimabara. Kan banggi kan Mayo 21, duwang darakulang linog an sinundan kan pagkarumpag kan subangan na gilid kan simboryo kan Mayuyama kan Bukid Unzen, na nagin dahelan nin pagguho kan daga na nag-agi sa syudad nin Shimabara asin pasiring sa Dagat Ariake, na nagkawsa nin sarong dakulang dolnop.

Kadakulang Dolnop

[baguhon | baguhon an source]

Dai pa aram kun an pagbagsak nangyari huli sa pagtuga kan simboryo o huli sa mga linog. An dolnop nagtama sa Probinsya nin Higo sa ibong na lado kan Sola nin Ariake bago nagbalik asin nagtama giraray sa Shimabara. Sa pigkakarkulong kabilugan na 15,000 na nagadan, mga 5,000 an pighuhuna na nagadan sa pagrasay kan daga, mga 5,000 sa dolnop sa ibong kan sola sa Probinsya nin Higo, asin dugang pang 5,000 sa dolnop na nagbalik tanganing tamaan an Shimabara. An enot na alon kaidto nakaabot sa langkaw na 330 ft (100 m), na pigklasipikar an dolnop na ini bilang sarong dakulang dolnop. Sa banwaan nin Osaki-bana point Futsu, an mga alon lokal na nagdakula sagkod sa langkaw na 187 ft (57 m) huli sa epekto kan topograpiya kan irarom kan dagat.

Mga Monumento

[baguhon | baguhon an source]

Kan Hulyo 1991, an minasunod na mga monumento an mahihiling:[3]

Mga monumento na may relasyon sa linog asin dolnop
Klase nin MonumentoPrepektura nin KumamotoPrepektura nin NagasakiKabilugan
Monumento nin paggirumdom 434184
Monumento nin linderos kan Dolnop 505
Mga lulubngan 1690106
Simpleng monumennto 101
Lain pa 9312
Kabilugan 74134208

Danaw Shirachi

[baguhon | baguhon an source]
Danaw Shirachi

An Danaw nin Shirachi sarong pond sa syudad nin Shimabara, Prepektura nin Nagasaki na namukna pagkatapos kan pagrasay kan daga sa Mayuyama na namukna kan pagbulos kan tubig sa irarom kan daga. An kadakulaan kaini enot 1 km (habagatan-amihanan) asin 300m 400m (subangan pasiring sa sulnopan), alagad an produksyon kan sarong salog na luwas nin tubig nagpasadit kaini asin ini ngonyan 200 m por 70 m.

Tsukumojima (99 na mga purupuro)

[baguhon | baguhon an source]
Tsukumojima

Bilang resulta kan pagkaraot, an Tsukumojima o 99 na mga purupuro o gapo an nakaheras harani sa syudad nin Shimabara. Igwa nin 99 na puro o Kujūkushima na nakawarak poon Sasebo sagkod [[Hirado, Nagasaki|Hirado] An mga puro na ini iba sa Tsukumojima.

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. National Geophysical Data Center. "Comments for the Significant Earthquake". Archived from the original on January 26, 2016. Retrieved 22 July 2011. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  2. Johnston, Eric (1 March 2011). "Latest volcano show: Shinmoe". The Japan Times: p. 3. http://www.japantimes.co.jp/news/2011/03/01/reference/latest-volcano-show-shinmoe/#.U2bul04_4b0. Retrieved on 5 May 2014.
  3. 200 Years after the Kansei Great Tsunami, Symposium and Exhibition of Unzen Disaster Booklet published by Newspaper Museum, Yoyasu Machi, Kumamoto-shi, 1991