Jump to content

Pagtatawas

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya

 

An pagtatawas sarong ritwal nin paghula sa dai pa napatunayan na medisinang parte sa sikolohiyang Filipino (alagad pigkonsiderar na superstisyon sa sikolohiyang Solnopan), na piggigibo kan mga mangtatawas ("paragamit nin tawas "). Ini naglalaom na maaraman an sarong helang o problema sa sikolohikal sa paagi nin pag-interpretar kan mga porma na nagigibo sa tubig kan pinainit na tawas o turo kan tunaw na wax gikan sa sarong naglalaad na kandila. Kaya ini sarong porma nin parehong carromancy asin oryctomancy.

Sarong pidaso nin kristal na alum

Kan enot asin sa nagkapirang rural na lugar sa Pilipinas, an alum (halimbawa hydrated aluminum potassium sulfate o tawas sa bernakular) ritwal na ginagamit kan albularyo o parabulong para aramon an manlaen-laen na kondisyon sa salud: an daing ontok na paghibi kan sarong aki, an pirming pagkapagal, o dawa an dai pag-aki.

An tawas ginagamit para sundon an tanda kan krus sa angog kan pasyente asin sa iba pang kaduda-duda o may helang na parte kan hawak mantang pighihing-hing an mga pamibi ( bulóng o orasyon ). An tawas dangan ibinubugtak sa nagkikintab na mga sulo, hinahale kun ini nagpopoon nang mag-alang, dangan ibinabalyo sa sarong sadit na planggana nin tubig. Mantang ini naglilipot, an bagong porma kan tawas naglalakop sa ibabaw kan tubig asin nagkakaigwa nin porma na pwedeng magsuherir kan kawsa kan helang, na p'wedeng saro sa nagkapirang katutubong pwersa: mga nuno, demonyo, o iba pang maraot na mga espiritu ( na-nuno, na-kulam, na-demonyo ). An tubig dangan ginagamit sa paglahid kan may helang na parte o mga parte kan hawak tanganing kontrahon an maraot na mga pwersa o helang. Dangan an tawas inaapon pasiring sa sulnupan, mas marahay pasiring sa pagsolnop kan saldang.

Sa presente asin sa kadaklan na lugar, an albularyo simpleng nagsusulo asin nagkakapot kan kandila sa laog kan ritwal. Sa nagkapira, an katabang kan albularyo o an tawong may helang iyo an nagkakapot kan kandila, alagad haros pirmi, an albularyo an nag-interpretar kan mga malibog na porma na ginigibo kan wax mantang ini nagbibilog giraray sa planggana nin tubig. An sarong albularyo p'wedeng makahiling nin mga supernatural na linalang na bakong ugma bilang kawsa kan helang sa mga porma asin itsura, asin magsuherir nin nagkapirang ritwal nin paglinig o pagdolot nin katoninongan sa sarong espiritu.

An mga modernong pagkakaiba-iba iyo an mga albularyo na naggagamit nin ibang materyales para sa paghula, arog kan mga sugok, salming, blangko na papel, sigarilyo, chewing gum, barahibo nin manok, asin an atay kan bagong gadanon na manok o orig (an huring saro na klasikong midbid sa Solnopan bilang haruspicy).

Hilingon man

[baguhon | baguhon an source]
  • Albularyo, Mga Pilipinong nagbubulong sa medisina kan mga tawo
  • Kulam, sarong klase nin black magic na piggigibo sa Filipinas .
  • Usog, sarong sumpa na may pagkakaagid sa maraot na mata na hex
  • Hilot, medisina kan mga Filipino na naggagamit nin mga masahe
  • Oomancy, paggibo nin paghula gamit an mga itlog

Mga Panultulan

[baguhon | baguhon an source]
  1. "BOOK REVIEWS". J.A.M.A., April 24, 1954, p. 1470. JAMA Network. Retrieved 28 November 2013. 
  2. "SITO Artchive: Pagtatawas by Jose A. Fadul". Sito.org. Retrieved 2010-10-11. 
  3. "Tawas (Alum): Miscellaneous Therapies in Philippine Alternative Medicine". Stuartxchange.com. Retrieved 2010-10-11. 
  4. FMAdigest Archived July 24, 2008, at the Wayback Machine.