Palba kan Taywan

Palba kan Taywan
台灣手語
Subo sa	Taywan
Subo na speakers	20,000 (2004)
Pamilya nin Tataramon	Palba kan Hapon Palba kan Taywan
Mga kodigo nin tataramon
ISO 639-3	tss
Glotologo	taiw1241

An Palba kan Taywan o Taiwan Sign Language (TSL; Intsik: 台灣手語; pinyin: Táiwān Shǒuyǔ) iyo an senyas na tataramon na pinakaparateng ginagamit kan mga bungog asin may diperensya sa pagdangog sa Taywan.

Igwa nin duwang mayor na diyalekto kan TSL na nakasentro sa duwa sa tolong mayor na eskwelahan sa pagtaram sa senyas sa Taiwan: an saro sa Taipei, an saro pa sa Syudad nin Tainan. Igwa nin sarong variant na nakabase sa Taichung, alagad an tataramon na senyas na ini esensyal na kapareho kan eskwelahan nin Tainan.

Uusipon

An kapinunan kan Palba kan Taywan nagpoon kan 1895. An TSL nagmukna gikan sa Palba kan Hapon durante kan pamamayo kan Hapon. An TSL pigkokonsiderar na parte kan pamilya kan Tataramon sa Senyas na Hapon. Ini sarong parteng magkaparehong nasasabotan sa parehong Tataramon na Hapon sa Senyas asin Tataramon na Senyas na Koreano; igwa ining mga 60% na pagkakapareho sa leksikal sa JSL.

Pagkatapos kan an ROC nagkontrol sa Taywan, an Taywan nagsagom nin pagdakol kan mga paragamit nin Palba kan Insik hale sa Tsina na nakaimpluwensya sa TSL sa paagi kan mga pamamaagi nin pagtukdo asin mga subling taga.

An seryosong pananaliksik sa lingguwistika sa TSL, nagpoon kadtong dekada 1970 asin nagpapadagos. An pinakaenot na Internasyonal na Simposium sa Lingguwistika nin Palba kan Taywan ginibo kan Marso 1–2, 2003, sa Nasyunal na Unibersidad nin Chung Cheng sa Minxiong, Kondado nin Chiayi, Taywan.

Mga marker sa pagpunsyon

An TSL, arog kan ibang mga tataramon sa senyas, naglalaog nin mga bakong manwal na marker na may mga leksikal, sintaks, diskurso, asin apektibong mga pagpunsyon. Kabali digdi an pag-itaas asin pag-urong kan kiray, pag-urong-sulong, pag-uyugyog asin pag-urong-sulong, asin pagduko asin pagbalyo kan hawak.

Sa popular na kultura

An 2020 sikolohikal na thriller na The Silent Forest naggagamit nin dakulang kantidad kan Taipei variant kan TSL sa diyalogo.

Urog pang mababasa

• Fischer, Susan; Gong, Qunhu (2010). [[[:Plantilya:Google books URL]] "Variation in East Asian sign language structures"]. In Brentari, Diane. Sign Languages. Cambridge University Press. pp. 499–518. doi:10.1017/CBO9780511712203.023. ISBN 978-0-521-88370-2. 
• Huteson, Greg (2003). "Report on Social, Educational, and Sociolinguistic Issues that Impact the Deaf and Hard of Hearing Population of Taiwan". SIL Electronic Survey Reports 2003-020 (SIL International). https://www.sil.org/resources/archives/9053. 
• Moratto, Riccardo (2020). [[[:Plantilya:Google books URL]] Taiwan Sign Language Interpreting: Theoretical Aspects and Pragmatic Issues]. New York: Peter Lang. doi:10.3726/b17072. ISBN 9781433177439. 
• Sasaki, Daisuke (2007). "Comparing the lexicons of Japanese Sign Language and Taiwan Sign Language: a preliminary study focusing on the difference in the handshape parameter". In Quinto-Pozos, David. Sign Language in Contact: Sociolinguistics in Deaf Communities. Washington, D.C.: Gallaudet University Press. pp. 123–150. doi:10.2307/j.ctv2rr3fxz.8. ISBN 9781563683565. JSTOR j.ctv2rr3fxz.8. OCLC 154789790. 
• Plantilya:Cite Gallaudet Encyclopedia
• Smith, Wayne H. (2005). "Taiwan Sign Language research: an historical overview". Language and Linguistics (Taipei) 6 (2): 187–215. https://www.ling.sinica.edu.tw/item/en?act=journal&code=download&article_id=155. 
• Shih Wen-han; Ting Li-fen, eds. (1999). Shou Neng Sheng Ch'iao. 1 (13th ed.). Taipei: National Association of the Deaf in the Republic of China. 

Mga panluwas na takod

• TSL Online Dictionary (sa Ingles asin Tradisyonal na Intsik)
• Diksyunaryo sa Tataramon sa Senyas gikan sa Ministry of Education Republic of China (Taiwan) Archived 2024-07-09 at the Wayback Machine.(sa tradisyonal na Intsik)