Paragamit:Marhu Tibe/Arkipelago kan Hapon

 

An pormal na pagbigkas sa Hapones: [ɲip.pon / ɲi.hon ɾeꜜt.toː]) iyo an usa ka arkipelago na may 14,125 na mga isla na naghihimo kan nasyon na Hapon. Ini nag-eextend nin lampas 3,000 kilometro (1,900 milya) hali sa Dagat Okhotsk sa amihanan-sinirangan paduman sa Dagat Tsina sa Sidlangan asin sa Dagat Filipinas sa habagatan-sirangan, sagkod sa baybayon kan Pasipiko sa kontinente nin Eurasia. Ini igwang tulo na island arcs halik sa norte paduman sa sur: an Northeastern Japan Arc, an Southwestern Japan Arc, asin an Ryukyu Island Arc. An mga islang Daitō, Izu–Bonin–Mariana Arc, asin an Kuril Islands, mga kasarigan na kapwa harani sa arkipelago.

An Hapon iyo an pinakadakulang isla sa Sirangan na Asya asin ikaapat na pinakadakulang isla sa kinaban na may 377,975.24 square kilometres (145,937.06 sq mi) . Igwa ining eksklusibong sona ekonomiko na 4,470,000 square kilometres (1,730,000 sq mi) .

Terminolohiya

An terminong " Mainland Japan " piggagamit tanganing mamidbid an darakulang isla kan arkipelago kan Hapon gikan sa mga harayong, mas saradit na isla; ini nanonongod sa mga mayor na isla kan Hokkaido, Honshu, Kyushu, asin Shikoku . Poon 1943 sagkod sa katapusan kan Gerang Pasipiko, an Prepekturang Karafuto (sur Sakhalin ) pigdesignar na parte kan kadagaan. Sa heograpikong pagtaram an terminong "mainland" medyo bakong eksakto, nin huli ta ini nanonongod sa sarong kahiwasan nin teritoryo na nakadukot sa sarong kontinental na kadagaan.

An terminong "home islands" ginamit sa katapusan kan Ikaduwang Gerang Pankinaban tanganing tawan nin kahulugan an lugar kun saen an soberaniya kan Hapon asin an konstitusyonal na pamamahala kan emperador kaini malilimitaran. An terminong ini uso man na ginagamit ngonyan tanganing ilaen an arkipelago sa mga kolonya kan Hapon asin iba pang mga teritoryo.

Mga pagbabago kan mga porma nin daga kan Hapon sa lawig nin panahon

• 
  Arkipelago kan Hapon, Dagat kan Hapon asin nakapalibot na parte kan kontinental na Sirangan na Asya sa Amay na Miocene (23–18 Ma)
• 
  Arkipelago kan Hapon, Dagat kan Hapon asin nakapalibot na parte kan kontinental na Sirangan na Asya sa Tahaw na Pliocene sagkod Huring Pliocene (3.5–2 Ma)
• 
  An arkipelago kan Hapon sa Huring Glacial Maximum mga 20,000 na taon na an nakaagi, an manipis na itom na linya nagpapahiling kan presenteng mga baybayon:

• 
  The Nanpō Islands stretch to the southeast and are administered by the Tokyo Metropolis.
• 
  The Ryukyu Islands, which stretch towards Taiwan, are administered by Kagoshima Prefecture and Okinawa Prefecture.
• 
  Seabed relief map, showing surface and underwater terrain and islands such as Minami-Tori-Shima, Benten-jima, Okinotorishima, and Yonaguni

Plantilya:Japan topicsAn arkipelago binibilog nin 14,125 isla (digdi tinatawan nin kahulugan bilang kadagaan na sobra sa 100 m an sirkumperensiya), na kun saen 430 an iniistaran. An limang pangenot na isla, poon sa norte sagkod sa sur, iyo an Hokkaido, Honshu, Shikoku, Kyushu, asin Okinawa . An Honshu iyo an pinakadakula asin inaapod na kontinente kan Hapon .

An topograpiya nababanga sa:

• Hokkaido, Honshu, asin Shikoku asin an nakapalibot na mga isla kaini;
• Kyushu asin an Ryukyu arc, na binibilog kan mga Isla nin Ryukyu asin iba pang mga nakapalibot na isla;
• Sirangan na parte kan Hokkaido asin an mga Isla nin Kuril ;
• Nanpō Islands asin an Izu Peninsula (parte kan Izu-Bonin-Mariana Arc ).

• Hapon sa Paleolitiko
• Listahan kan mga pinakagrabeng punto kan Hapon
• Listahan kan mga isla kan Hapon

Mga Reperensya

Plantilya:Japan topics

[[Kategorya:Mga tagboan sa Wikidata]]