Probinsya nin mga Isla nin Kaimbodan
Probinsya nin mga Isla nin Kaimbodan Province des îles Loyauté | ||
|---|---|---|
| ||
 Kinamumugtakan kan Probinsya nin mga Isla nin Kaimbodan sa Bagong Kadelonya | ||
| Tagboan: 21°04′S 167°21′E / 21.067°S 167.350°ETagboan: 21°04′S 167°21′E / 21.067°S 167.350°E | ||
| Nasyon | Pransya | |
| Kolektibidad | Bagong Kadelonya | |
| Nakatukaw | Wé (Lifou) | |
| Pamamahala | ||
| • Presidente | Jacques Lalié | |
| Hiwas | ||
| • kabilugan | 1,980.9 km2 (764.8 sq mi) | |
| Populasyon (2019) | ||
| • kabilugan | 18,353 | |
| • Densidad | 9.3/km2 (24/sq mi) | |
| Mga Pugrong Etniko (2019) | ||
| • Kanak | 94.63% | |
| • Multirasyal | 2% | |
| • Europeo | 1.74% | |
| • Ni-Vanuatu | 0.09% | |
| • Wallisyanon asin Futunanon | 0.08% | |
| • Indo | 0.05% | |
| • Lain pang mga Asyanon | 0.02% | |
| • Tahitianon | 0.01% | |
| • Biyetnamis | 0.01% | |
| • Lain pa | 1.38% | |
| Mga tataramon | Drehu, Iaai, Nengone | |
| Websityo | province-iles | |
An Probinsya nin mga Isla nin Kaimbodan (French: Province des îles Loyauté, pigsasayod na [pʁɔvɛ̃s dez‿il lwajote]) iyo an saro sa tolong halangkaw na lebel na mga subdibisyon administratibo kan Bagong Kaledonya. Ini minasakop kan kapuruan nin mga Isla nin Kaimbodan (French: Îles Loyauté) sa Kadagatan Pasipiko, namumugtak sa amihanan-sirangan kan Bagong Kaledonia kan Grande Terre.
An tukawan kan gobyerno probinsyal yaon sa Lifou. An mga Isla nin Kaimbodan sarong collectivité territoriale kan Pransya. An populasyon kan probinsya kan 2019 maabot sa 18,353 katawo na nag-iirok sa haros 2,000 km2 (770 sq mi). An mga subong nag-eerok iyo an mga Melanesyanon na nagtataram nin manlain-lain na mga tataramon na Kanak asin mga Polinesyanon na nagtataram kan Fagauvea na tataramon.
Uusipon
[baguhon | baguhon an source]An pinakainot na pagkontak sa Solnopan na nakarekord pig-aatribwir sa Briton na Kapitan na si William Raven kan parabalyena na Britannia, na pasiring kan 1793 hale sa Isla nin Norfolk pasiring sa Batavia (ngunyan inaapod na Jakarta). Posibleng marhay, alagad, na an pagkadiskubre asin pangaran nagpoon sa mga opisyales sa barko kan London na Loyalty (Kaimbodan), na yaon sa sarong paglayag nin komersyo sa Kadagatang Pasipiko poon 1789 sagkod 1790.[nangangaipo nin toltolan]
An Gobyernong Pranses naghagad kan paghale kan mga misyonero sa London Missionary Society na pinanginutan ni Rev. Samuel Macfarlane[1][2] gikan sa mga Isla nin Kaimbodan asin Bagong Kadelonya kan 1869. Ini an nagdara sa mga misyonero na magbiyahe pasiring sa mga Isla nin Itiot na Torres sa lunadan na Surprise, sa sarong pangyayari na pigseselebrar pa bilang "The Coming of the Light", kan 1 Hulyo 1871. [3][4][5][6]
Heograpiya
[baguhon | baguhon an source]An arkipelago binibilog nin anom na ineerokan na mga isla – Isla nin Lifou, Isla nin Maré, Isla nin Tiga, Isla nin Ouvéa, Isla nin Mouli, asin Isla nin Faiava – asin nagkapirang mas saradit na daing iniirukan na isla asin puro-puro. An pinagsararong hiwas kan saindang kadagaan iyo an 1,981 km2 (765 sq mi). An pinakahalangkaw na langkaw yaon sa 138 m (453 ft) sa itaas kan lebel kan dagat sa Isla nin Maré. An mga isla parte kan New Caledonia rain forests ekorehiyon. An panginot na eksport kan mga Isla nin Kaimbodan iyo an kopra.
An linog kan momento magnitude 7.7 ibinareta pagkatapos sana kan matanga kan 11 Pebrero 2021 sa sarong lugar sa habagatan-subangan kan mga isla, na may nagkapirang mga aftershock.[7] Labing 50 na linog na may magnitude na mas dakula pa sa 4.5 an naitala sa laog nin mayo pang 24 oras, dangan kan ika-19 nin Mayo saro pang linog na may kaparehong magnitude an nangyari asin nagkawsa nin mga dolnop na nadetektar kan DART (Deep-ocean Assessment and Reporting of dolnop) kan GeoNet asin tuminama sa gabos na lugar sa Kadagatan kan Pasipiko asin saro pang Mayo nin parehong kadakulaan nagtulod nin saro pang patanid nin dolnop.
Demograpiya
[baguhon | baguhon an source]An mga tawo sa mga Isla nin Kaimbodan igwa nin pinaghalo-halong Mga Melanesyo asin Polinesyo na ginikanan, na may sadit na minoriyang Europeo. An popolasyon kaini nag-abot sa 17,436 sa sensus kan 2009, sarong 7.9% na pagbaba sa 22,080 kan nakaaging sensus kan 2004. Kan 2014 an populasyon naglangkaw sa 18,297, sarong paglangkaw nin 4.9%, asin kan 2019 an populasyon naglangkaw pa nin 0.1% sagkod sa 18,353.[8][9]
Nagkapirang ribong iba pang taga-Isla nin Kaimbodan an nag-eerok sa New Caledonia, nangorogna sa Nouméa, an kabisera, asin sa mga lugar na minahan sa mayor na isla.
Mga Komyun
[baguhon | baguhon an source]An Probinsya nin mga Isla nin Kaimbodan nababanga sa tolong komyun (mga banwaan):
- Lifou (binibilog nin Lifou Island, Tiga Island, asin nagkapirang islets)
- Maré (binibilog kan Isla nin Maré asin Isla nin Dudun)
- Ouvéa (binibilog nin Isla nin Ouvéa, Isla nin Mouli, Isla nin Faiava, asin nagkapirang dagdag na mga isla asin mga puro-puro na harani)
- Isla nin Walpole heograpikong parte kan Loyalty Islands, alagad sa administrasyon parte kan komyun kan Île des Pins, Habagatan na Probinsya, Bagong Kaledonya.
Kongreso probinsyal
[baguhon | baguhon an source]Poon kan 2018, igwa nin 14 na tukawan sa kongreso kan probinsya na kapot kan anom na partido: an nasyonalistang Caledonian Union igwa nin apat, an anti-independence Rally for Caledonia in the Republic igwa nin duwa, asin an National Union for Independence-Kanak asin Socialist National Liberation Front, Socialist Kanak Liberation, Renewed Caledonian Union asin Caledonian Union An mga Komite sa Kooperasyon na Pro-Independence igwa nin tigduwa.
Mga presidente kan Probinsya nin Kaimbodan
[baguhon | baguhon an source]- 1st Richard Kaloï 1989–1995
- 2nd Nidoïsh Naisseline 14 Hulyo 1995 – 9 Mayo 1999
- 3rd Robert Xowie 14 Mayo 1999 – 9 Mayo 2004
- 4th Néko Hnepeune 14 Mayo 2004 – 17 Mayo 2019
- 5th Jacques Lalié 17 Mayo 2019 – ngunyan
Hilingon man
[baguhon | baguhon an source]Mga toltolan
[baguhon | baguhon an source]- ↑ Gibbney, H. J. (1974). "Samuel Macfarlane". Australian Dictionary of Biography . Retrieved 3 August 2021.
This article was first published in hardcopy in Australian Dictionary of Biography, Volume 5, (MUP), 1974
- ↑ Hammond, Philip (30 June 2011). "Performers mark Coming of the Light". The Courier Mail. Retrieved 3 August 2021.
- ↑ Plantilya:Cite QHR Dated 20 January 2016. Retrieved 31 July 2021.
- ↑ Willis, Carli (26 July 2021). "Zulai Wan marks an encounter 150 years ago that changed Torres Strait Islanders' lives forever". ABC News. Australian Broadcasting Corporation. Retrieved 31 July 2021.
- ↑ "Missionary Ships". Shipping Wonders of the World (Part 51). 26 January 1937. https://www.shippingwondersoftheworld.com/missionrary-ships.html. Retrieved on 3 August 2021.
- ↑ "The Coming of the Light". Anglican Board of Mission. Retrieved 3 August 2021.
- ↑ "M 7.7 - southeast of the Loyalty Islands". www.usgs.gov. United States Geological Survey. Retrieved 11 February 2021.
- ↑ "Population Structure and Trends". Institute de la Statistique et des études économiques Nouvelle-Calédonie (in French). Retrieved 3 July 2017.
- ↑ "ISEE - Population 2009". Archived from the original on 2012-09-29. Retrieved 2015-07-24. Unknown parameter
|url-status=ignored (help)
Bibliograpiya
[baguhon | baguhon an source]- Dunbabin, Thomas: William Raven, RN, and his 'Britannia', 1792–95; in: The Mariner's mirror, Vol. 46, No. 4 (Nov.); London [u.a.] 1960 (S. 297–303)
- Dunmore, John: Who's who in Pacific navigation; Carlton, Vic. 1992
- Henze, Dietmar: Enzyklopädie der Entdecker und Erforscher der Erde, Bd. 4; Graz 2000
- Jones, A. G. E.: Ships employed in the South Seas trade Vol. 1: 1775 - 1861; Canberra 1986 & Vol. 2: 1775 - 1859; Burwood, Vic. [1992]
- Plantilya:Australian Dictionary of Biography
- Riesenberg, Saul H.: Six Pacific island discoveries; in: The American Neptune, Vol. 34; Salem, Mass. 1974 (S. 249–57)
- Sharp, Andrew: The discovery of the Pacific Islands; Oxford 1960
NZ DART Network Data https://www.geonet.org.nz/tsunami/dart