Jump to content

Sa Aking Mga Kabata

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya

"Sa Aking Mga Kabatà" (Central Bikol: Sa Sakuyang Mga Kapwa Aki) iyo an sarong rawitdawit manungod sa pagkamoot sa inang tataramon na nakasurat sa Tagalog. Lakop iyan na attributed sa Filipinong national hero na si José Rizal, na iyo suboot an nagsurat kaiyan kaidtong 1868 sa edad nin walo.[1] Mayong maninigong ebidensya, alagad, tanganing suportaran an authorship ni Rizal asin nagkapirang historyador ngunyan an nagtutubod na iyan sarong hoax.

Prominensya

[baguhon | baguhon an source]
An pinakadaan na midbid na kopya kan rawitdawit luminataw sa Kun sino ang kumathâ ng̃ "Florante": kasaysayan sa buhay ni Francisco Baltazar at pag-uulat nang kanyang karunung̃a't kadakilaan (1906) ni Hermenegildo Cruz. Notaran na an rawitdawit naggagamit nin Philippine Commonwealth-era Tagalog na baybay na igwang 'K'. Kun si Rizal man nanggad an nagsurat kaiyan, guminamit kuta na nin phonetically equivalent Spanish 'C'.

Lakop na tinutukdo an rawitdawit sa mga eskwelahan sa Filipinas tanganing itukdo an precociousness ni Rizal asin an kaamayi kan development kan saiyang nationalistikong ideals.[1]

An passage kan rawitdawit parating paraphrased bilang "Ang hindi marunong magmahal sa sariling wika, masahol pa sa hayop at malansang isda" (Bikol Sentral: "An siisay man na dai mamoot sa saiyang sadiring tataramon, labi pa sa hayop asin malangsang sira") lakop na quoted tanganing irason an pressuring Philippine citizens sa paggamit nin Tagalog; kabali digdi an mayorya kan mga bakong taal na parataram. Komun iyan na nanagboan durante kan Buwan ng Wika ('Bulan nin Tataramon'), sarong komemorasyon kan pagka-estabilisar kan Tataramon na Filipino bilang nasyonal na tataramon kan Filipinas.[2][3]

Bersyon sa Tagalog:
Sa aking mga kabatà
Bersyon sa Bikol Sentral:
Sa Sakuyang Mga Kapwa Aki


Kapagka ang baya'y sadyáng umiibig
Sa kanyáng salitáng kaloob ng langit,
Sanlang kalayaan nasa ring masapit
Katulad ng ibong nasa himpapawid.

Pagka't ang salita'y isang kahatulan
Sa bayan, sa nayo't mga kaharián,
At ang isáng tao'y katulad, kabagay
Ng alin mang likha noong kalayaán.

Ang hindi magmahal sa kanyang salitâ
Mahigit sa hayop at malansáng isdâ,
Kayâ ang marapat pagyamaning kusà
Na tulad sa ináng tunay na nagpalà.

Ang wikang Tagalog tulad din sa Latin
Sa Inglés, Kastilà at salitang anghel,
Sapagka't ang Poong maalam tumingín
Ang siyang naggawad, nagbigay sa atin.

Ang salita nati'y huwad din sa iba
Na may alfabeto at sariling letra,
Na kaya nawalá'y dinatnan ng sigwâ
Ang lunday sa lawà noóng dakong una.

Kun an mga tawo sa banwa totoong namomotan
An regalong saindang tataramon na itinao kan langit,
Siring man maibabalik ninda an saindang katalingkasan
Siring kan gamgam na luminayog pasiring sa kalangitan.

Huli ta an tataramon sarong sukolan nin data
Kan mga syudad, mga nasyon, asin mga kahadean,
Asin an lambang tawo siring man maninigo kaiyan,
Siring man sa maski arin na linalang na namundag na talingkas.

An siisay man na dai pahalagahan an saiyang sadiring tataramon
labi pa sa hayop o malangsang sira,
Kaya baga dapat iyan na tuyong tawan halaga,
Siring sa sarong ina na pig-ataman an saiyang aki.

An tataramon na Tagalog garo man sana Latin,
Garo Ingles, Espanyol, asin an tataramon kan mga anghel
Huli ta an Kagurangnan, an Saiyang kadunungan
Itinao iyan, itinao Niya iyan satuya.

An satuyang tataramon siring man kan sa iba,
Igwang sadiri nindang alpabeto asin saiyang sadiring mga karakter,
Alagad sinda napara na garo baga may uminabot na bagyo sa
Sarong barko sa sarong danaw kaidtong panahon.

  1. 1 2 M.C. Romero; J.R. Sta. Romana; L.Y. Santos (2006). Rizal and the Development of National Consciousness. Katha Publishing Company. p. 104. ISBN 978-971-574-103-3. Unknown parameter |name-list-style= ignored (help)
  2. "Hindi Ka Pinoy". The Weekly Sillimanian. August 2011. Archived from the original on 2021-09-30. Retrieved 2025-08-05.
  3. Cesar A. Bernardo (29 August 2011). "Buwan ng Wika 2011" (in Filipino). Zamboanga Times.