Jump to content

Shirabyōshi

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya

An Shirabyōshi (白拍子) sarong babaeng Hapon na nagtatau nin ugma kan kan Heian asin panahon kan Kamakura na nagkakanta nin mga kanta asin nagbabayle. Nagbabayle sinda sulot an panlalaki na bado. An propesyon kan shirabyōshi nagin popular kan ika-12 siglo. Nagtutugtog sinda manungod sa mga nobleza, asin sa mga selebrasyon. An tataramon na shirabyōsh ini man pwede manongod sa mga kanta na kinakanta ninda asin sa mga bayle na saindang ginigibo.

Minsan inaapod man sindang mga kortesana sa tataramon na Ingles, alagad sa naturalesa sinda mga paratugtog. An ibang shirabyōshi minsan nagtuturog sa saindang mga parokyano asin nangangaki nin aki nin mga noble, alagad bako ini an saindang katuyuhan bilang mga para taga aliw. An pinakamidbid na shirabyōshi iyo si Shizuka Gozen, Giō asin Hotoke, na pinahiling sa Estorya kan Heike.

Estorya nin Kasaysayan

[baguhon | baguhon an source]

An pangaran na shirabyōshi pwedeng interpretaron bilang "puting kumpas" o "simpleng kumpas"; ini pwedeng man manongod sa puting gubing na suikan na saindang isinusulot, o sa alternatibong kan hyōshi (拍子) ritmo kan imayō (今様, lit. 'uso') na saindang kinakanta asin pigbabayle, na pigtutugtog man kan mga asobi. An buot sabihon kan Shira (白) "puti", dawa ngani an mga iskolar nagtutubod na ini dapat na interpretaron bilang "simpleng kolor" (素; pigbabalangibog man na shira); sa interpretasyon na ini an shirabyōshi kun kaya nanonongod na kawaran nin musikal na pag-iriba apwera sa ritmikong hyōshi perkusyon.


An Shirabyōshi nagluwas kan panahon nin kabangaan kan Heian (794-1185). Mantang kan panahon nin transisyon nin kapangyarihan asin pagbabago sa sosyedad, an pagbabago sa kapaladan para sa nagkapirang pamilyang aristokratiko nagresulta sa mga aking babae kan mga pamilyang ini na kaipuhan na magin shirabyōshi tanganing mabuhay. Bilang mga edukado asin may kulturang mga babae, sinda nagigin sarong superyor na grupo nin mga kortesana na midbid sa saindang pagkanta, pagbayle asin rawitdawit siring man sa kagayunan. An Shirabyōshi nagin popular bilang mga parataung ugma kan ika-dose na siglo, asin kadakol na mga babae kaidto midbid na magin shirabyōshi huli ta moot nindang maging popularidad. An shirabyōshi pirming sarong babae na nakagubing na lalaki. Naging popular sinda kan huring panahon kan Heian asin sa panahon kan Kamakura kan ika-dose na siglo, alagad kan ika-trese na siglo, an saindang estado nagbaba. Nawara an popularidad ninda kan katapusan kan Kamakura o sa kapinunan kan panahon nin Muromachi kan ika-katorse na siglo.

Sinabi [kan siisay?] na an kultura nin shirabyōshi nakaimpluwensyang marhay sa drama kan Noh sa paagi nin pagdara kan kusemai, sarong bakong ortodoksong klase nin pagbayle, asin pag-introdusir kaini ki Noh.

Kasulutan asin itsura

[baguhon | baguhon an source]

An Shirabyōshi midbid huli sa saindang mga sulot, na nagin inspirasyon kan Shinto. Ini sarong kasulutan kan lalaki asin igwa kan minasunod:

  • Sarong tate-ebohsi na kupya: halangkaw na itom na kupya na isinusulot sa korte
  • Sarong tachi na espada nin samurai
  • Pulang hakama, sa pangenot kan pagsulot kan mga lalaki
  • Puting suikan asin pulang suikan, sarong lalaking Shinto na kasulutan
  • Sarong kawahori na pangayab, na dinadara kan mga lalaki

An Shirabyōshi nagsulot man nin oshiroi, puting pampagayon sa lalawgon. Ini an matahob kan saindang lalawgon asin liog, asin an saindang mga kiray na pinipintura nin mas halangkaw sa saindang angog (hikimayu). An saindang buhok isinusulot nin simple, asin pinabayaan na halaba asin binubutong parani sa sarong haluag na putos, ngarig makaseguro na pusog an pagkaputos tiglalagan ninnsarong laso na inaapod na takenaga.

An tate-eboshi na kupya asin an espada isinusulot sana kan mga shirabyōshi kan inot na panahon, asin sa mga huring panahon, sinda nagbabayle sana sa puting suikan, na nagtao nin pagtubod na an shirabyōshi pinangaranan sa sulot na saindang isinusulot.

An mga kanta kan Shirabyōshi kadaklan nakauyon sa mga pamibi kan mga Budista. An mga kanta perming maluway asin may ritmo, na may dakulang kasabutan sa mga tataramon. Nag-aawit man sinda nin mga awit na imayō, na mga rawitdawit na nagagamit nin mga imahe nin naturalesa tanganing ipaabot an mga kahulugan kan mga sirkumstansya sa saindang buhay. An mga kanta na ini perming igwa nin mga linya nin pito asin limang silaba.An mga trademark kan saindang musika kabali an saindang mga boses, an tambol asin an plawta.

Bantog na shirabyōshi

[baguhon | baguhon an source]

Si Shizuka, na komun na inaapod na Shizuka Gozen, iyo an kasaroan asin namomotan ni Minamoto no Yoshitsune, an makaturotristeng bayani kan kadakol na mga osipon. Posibleng namundag siya kan 1168, asin siya mismo popular sa mga osipon. Siya asin si Yoshitsune nagkamidbidan asin nagkamoot, alagad kan panahon na siya nagbados, si Yoshitsune nagdulag na para sa saiyang buhay. Si Shizuka nadakop asin dinara sa shōgun, si Minamoto no Yoritomo sa Kamakura, an matuang tugang ni Yoshitsune. Duman siya nangaki nin sarong aking lalaki, na, susog sa nagkapirang bersyon kan mga osipon, tulos na ginadan kan saiyang tiyuon na si Yoritomo, alagad nakaligtas ini.

Sa nagkapirang osipon, si Shizuka napiritan na magbayle para ki Yoritomo asin sa saiyang agom na si Hōjō Masako sa sarong selebrasyon sa templo, kun saen nagkanta siya nin sarong kanta nin pag-omaw para sa saiyang namomotan na si Yoshitsune. Sa pagkanta niya ini an nagpaanggot na gayo ki Yoritomo, asin nagtuyo siyang ipagadan siya alagad si Masako nakiulay para sa saiyang buhay. Si Shizuka pinatalingkas asin naghingoang sunudon si Yoshitsune, alagad naaraman nia an saiyang kagadanan. Siya nagin sarong madre asin nagadan kan 1189. An saiyang kanta bantog asin kinakanta pa sagkod ngonyan kan mga geisha.

Giō asin Hotoke

[baguhon | baguhon an source]

An istorya ni Giō asin Hotoke, na pinaluwas sa Heike Monogatari, nag-eestorya kan pinakabantog na shirabyōshi, si Giō, saro sa nakakua kan puso ni Taira no Kiyomori, na pinahale kan sarong mas hoben asin mas talentadong shirabyōshi na an pangaran Hotoke. Si Kiyomori maringis na pinahale si Giō, na nakapamundo saiya nin labi-labi, asin si Hotoke danay na pinapasakitan nin pagkakasala. Pakalihis nin sarong taon, si Giō pinaaram na magbayle para ki Hotoke sa pagboot ni Kiyomori, na talagang pinakatuyo na ipasupog siya. Sa saiyang kamunduan asin kasusupgan, si Giō, an saiyang tugang na babae asin an saindang ina nagin mga madre na naghahanap nin mas maogmang buhay. Pakalihis nin pirang taon, an pagkakasala grabe na para ki Hotoke asin siya man nagin sarong madre. Naghagad siya nin kapatawaranki Giō, na gikan man sa boot na magpatawad saiya asin an apat na babae nabuhay sa natatada nindang mga aldaw sa pamibi.