Jump to content

Shirley A. Pomponi

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya

Si Shirley A. Pomponi sarong Amerikanong marinong biologo na nag-aadal kan mga esponghang dagat. Si Pomponi nakanompong nin sarong ispesimen kan Discodermia dissoluta kan 1987, asin an sarong compound gikan digdi ginamit bilang bulong sa kanser. An saiyang pagsiyasat sa mga espongha nagin dahelan kan paggibo kan bulong kontra-herpes na Zovirax, asin an saiyang pagsiyasat sa mga kuhol na kono nagdara sa paggibo kan pain killer na Prialt. Siya nakakua nin dakul na premyo para sa saiyang trabaho.

Edukasyon asin karera

[baguhon | baguhon an source]

Kan 1977, si Pomponi naggradwar sa Unibersidad kan Miami na may Ph. D. sa Biological Oceanography. Si Pomponi nagsiyasat nin mga esponghang dagat sa Unibersidad kan Miami, Unibersidad kan Maryland, asin sa Harbour Branch Oceanographic Institution. Nagin parte siya kan Harbor Branch kan 1984, na sinundan kan pagtrabaho sa Biomedikal na Marinong Pagsiyasat kan 1994 bilang direktor.[1]

Kan 1987, si Pomponi nakanompong nin sarong espongha na bago saiya, mantang nag-scuba diving, na an mga parasiyasat nagtutubod na pwedeng makabolong nin kanser.[2] An espongha iyo an Discodermia dissoluta asin an compound na hale digdi iyo an Discodermolide. Si Pomponi asin iba pa nagsiyasat kun an Discodermolide pwede man magtrabaho bilang sarong immune suppressant. An kompanya na Novartis nagpirma nin sarong kasunduan tanganing gibohon an compound na sarong bulong sa kanser.[3] An saiyang pagsiyasat sa mga espongha nakatabang na makagibo nin anti-herpes na bulong na Zovirax, asin an saiyang pagsiyasat sa mga kuhol na may kono nakatabang na makagibo nin pain killer na Prialt. [4]

An pagsiyasat ni Pomponi imbuelto an pagmidbid kan bioerosion sa mga kalabera korales kan mga espongha, pagprobar kun pano an pagbabago kan klima nakakaapektar sa mga espongha sa kahalabaan kan korales, paggibo nin 3D diagrama kan sistema nin selula kan espongha, pagpreserbar kan mga selula nin espongha, pagdiskubre kan mga gamit sa parmasyutiko kan mga espongha, paglisensya nin mga metabolites hali sa espongha, asin pag-aplikar nin mga teknolohiya tanganing makagibo nin mga produktong terapeutiko.[5] Si Pomponi yaon sa "President's Panel on Ocean Exploration, sarong miyembro kan Pamayong Komitiba para sa Geosiyensyas kan National Science Foundation, asin nagin Sabay-Tagapangenot (co-chaired) kan 3 pag-aradal kan Nasyonal na Akademya".[6] Siya an namayo sa kadakol na mga pagsiyasat na pag-adal sa bilog na kinaban.[6] An Panel kan Presidente na iyan an nagdara sa National Oceanic and Atmospheric Administration asin sa Kongreso kan Estados Unidos tanganing pondohan an siyensya sa kadagatan. An pondo nagtugot ki Pomponi na makakolekta nin labing "30,000 na mga ispesimen marina nin invertebrata asin lumot".[5] An mga specimen ginagamit sa pagdiskobre nin mga bagong bulong.[5] Kan 2016, si Pomponi asin Guojun Wang tinawan nin premyo nin grant tanganing makaprodusir nin lasonolide A sa sarong laboratoryo basaso sa mga gene na natural na inaako kan compound. Idto sarong pagprobar na makahanap nin bagong bolong para sa kanser.[7]

Si Pomponi pig-indukto sa Women Divers Hall of Fame kan 2003, asin kan huri nagtrabaho siya bilang pamayo kan komite sa iskolar kan organisasyon kan 2005.[6] Si Pomponi nanggana kan Society for In Vitro Biology Lifetime Achievement Award kan 2022 para sa "saiyang karera sa siyensya asin pagkapakipagsatawo na minaabot sa mga dekada nin mga kontribusyon sa pag-enot, mga pag-uswag sa siyensya asin mga kontribusyon sa bioteknolohiya nin mga invertebrata sa dagat, biyolohikong oceanograpiya asin internasyonal na polisiya sa dagat."[5] Si Pomponi nanggana kan 2024 NOGI Science Award na itinao para sa "pambihirang mga kontribusyon sa pagsabot asin pag-ingat kan satuyang mga kapalibutan sa kadagatan". Siya an ika-24 na babae na nag-ako kan premyo.[8]

Mga Reperensya

[baguhon | baguhon an source]
  1. Trends and Future Challenges for U.S. National Ocean and Coastal Policy. NOAA. 1999. p. 130. Retrieved February 12, 2025.
  2. Pollio, Mark (April 18, 1998). "A cure for cancer?". Fort Pierce Tribune. https://www.newspapers.com/article/fort-pierce-tribune/165327338/.
  3. Leach, Kimberly (April 18, 1998). "Harbor Branch, Swiss company sign deal to develop cancer drug". The Stuart News. https://www.newspapers.com/article/the-stuart-news/165327698/.
  4. "Oceans, health linked, panel says at university forum". Asbury Park Press. October 31, 2008. https://www.newspapers.com/article/asbury-park-press/165328317/.
  5. 1 2 3 4 "Lifetime Achievement Award". The In Vitro Report. 22 September 2022. Retrieved February 12, 2025.
  6. 1 2 3 "Shirley Pomponi, Ph.D." Women Diver's Hall of Fame. Retrieved February 12, 2025.
  7. Smith, Carin (November 15, 2016). "Scientists recreating cancer-fighting sea sponge compound". Florida Atlantic University. Retrieved February 12, 2025.
  8. Wybrew, Ally (July 10, 2024). "WDHOF Member Dr Shirley Pomponi to Receive 2024 NOGI Science Award". X-Ray Mag. Retrieved February 12, 2025.