Jump to content

Sistemang Polivanov

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya

An Sistemang Polivanov sarong sistema nin pagtransliterar kan tataramon na Hapon pasiring sa Surat Siriliko kan Ruso, magsalang tanganing irepresentar an mga panmidbid na pangaran o terminong Hapon sa Ruso o bilang tabang sa pag-adal kan tataramon na Hapon sa mga tataramon na ini.[bakong malinaw] An sistema pigmukna ni Yevgeny Polivanov kan 1917.

Sa mga termino nin pagbiaba an sistema sarong tahaw na lugar sa tanga kan rinomanong Kunrei-shiki asin Hepburn, na minatugma sa inot sa gabos na lugar apwera sa morae na hu asin tu, na pigbibiaba arog kan sa Hepburn (fu asin tsu), na nagpopoon sa z (na pigbibiaba nin dz, arog kan arkaikong Hepburn, alagad nagsusunod sa pagkakapareho kan Kunrei-shiki na an Jun pigbibiaba bilang Dzyun) asin silabiko na n, na binabago sa m bago an b, p asin m arog kan tradisyonal na Hepburn.

An minasunod na sistema nin siniriliko para sa Hapon midbid bilang sistemang Yevgeny Polivanov. Mangnoha na igwa ining sadiring mga kombension sa pagbiaba asin dai man nanggad nagkokomponer nin direktang ponetikong transkripsyon kan pagsayod sa panusugan na paggamit kan Ruso kan alpabetong Siriliko.

Panginot na taytayan

[baguhon | baguhon an source]

An Hiragana asin Katakana pasiring sa taytayan nin surat-siniriliko ni Polivanov, para sa solong/binago na kana.[nangangaipo nin toltolan]

KanaSirilikoHepburn
аa
каka
саsa
таta
наna
хаha
маma
яya
раra
ваwa
-n
гаga
дзаza
даda
баba
паpa
KanaSirilikoHepburn
и/йi
киki
сиshi
тиchi
ниni
хиhi
миmi
 
риri
виwi
 
гиgi
дзиji
дзиji
биbi
пиpi
KanaSirilikoHepburn
уu
куku
суsu
цуtsu
нуnu
фуfu
муmu
юyu
руru
 
 
гуgu
дзуzu
дзуzu
буbu
пуpu
KanaSirilikoHepburn
эe
кэke
сэse
тэte
нэne
хэhe
мэme
 
рэre
вэwe
 
гэge
дзэze
дэde
бэbe
пэpe
KanaSirilikoHepburn
оo
коko
соso
тоto
ноno
хоho
моmo
ёyo
роro
воwo
 
гоgo
дзоzo
доdo
боbo
поpo
KanaSirilikoHepburn
きゃキャкяkya
しゃシャсяsha
ちゃチャтяcha
にゃニャняnya
ひゃヒャхяhya
みゃミャмяmya
りゃリャряrya
ぎゃギャгяgya
じゃジャдзяja
ぢゃヂャдзяja
びゃビャбяbya
ぴゃピャпяpya
KanaSirilikoHepburn
きゅキュкюkyu
しゅシュсюshu
ちゅチュтюchu
にゅニュнюnyu
ひゅヒュхюhyu
みゅミュмюmyu
りゅリュрюryu
ぎゅギュгюgyu
じゅジュдзюju
ぢゅヂュдзюju
びゅビュбюbyu
ぴゅピュпюpyu
KanaSirilikoHepburn
きょキョкёkyo
しょショсёsho
ちょチョтёcho
にょニョнёnyo
ひょヒョхёhyo
みょミョмёmyo
りょリョрёryo
ぎょギョгёgyo
じょジョдзёjo
ぢょヂョдзёjo
びょビョбёbyo
ぴょピョпёpyo

An silabikong n (ん/ン) pigbibiaba na м (m) bago an b, p, asin m, asin pigbibiaba an нъ bago an mga patanog.

An mga partikulo nin tugmadila na は asin へ isinusurat nin ва asin э. An silabikong は pigsusurat bilang arin man na во o о depende sa pagsayod (dawa mas gusto an 'о').

Mga Diptonggo

[baguhon | baguhon an source]

Tinotogotan an paggamit kan й imbes na и sa mga diptongo (halimbawa, shinjitai → sinдзitay, seinen → сэйnen). Alagad, pirming piggagamit an и sa pag-iiwal sa morpema: Kawai (kawa + i) → Каваи.

Si Yevgeny Polivanov nagrekomendar (alagad dai ipinagboboot bilang mandatoryo) na gamiton an й para sa mga tataramon na Sino-Hapon (on'yomi), asin и para sa mga tataramon na subong Hapon (kun'yomi). An saro pang rekomendasyon ni Polinanov iyo an pagbiaba kan diptonggo ei bilang halawig na patanog na э:, alagad an rekomendasyon na ini haros dai nanggad nasusunod sa praktis. Imbes, an halawig na patanog na ē sa pangaran na may katapusan na -bē parateng pigbabalyo bilang -эй, e.g. Gonbē → Гомбэй.

Mga Gemenate na katanog

[baguhon | baguhon an source]

An mga katanog pig-geminate nin eksakto siring sa romaji: e.g. -kk- > -кк-.

Mga halawig na patanog

[baguhon | baguhon an source]

An halawig na mga patanog pwedeng markahan nin macron arog kan sa Hepburn, alagad nin huli ta an letra ё igwa nang diakritikal na marka ini tinutugutan asin mas lakop na markahan an halawig na mga patanog sa paagi nin paggamit nin colon (halimbawa, сё:гун). An pagkasunod-sunod na ei pwedeng isurat e:, эй o эи. Sa regular na mga teksto an halawig na mg patanog parateng daing marka.

Pagkulang sa patanog

[baguhon | baguhon an source]

Sa normal, an mga patanog sa sistemang Polivanov pirming pigbibiaba, dawa dai ini pigbabalangibog. Alagad, an daing tingog na u sa pangaran na may katapusan na -suke pwedeng dai ibugtak:

Ryūnosuke → Рюноскэ.

An ibang mga paradakitaramon may tendensiyang maghali nin daing tingog na u sa gabos na kaso kun an su (asin, bakong parati, tsu) sinusundan nin k- na silaba, halimbawa. AkatsukiАкацки, DaisukiДайски. Alagad, an pagkukulang na ini pigkokonsiderar na bakong panusugan.

An saro pang bakong panusugan (kun bakong kontrobersyal) na pagpraktis iyo an paghali kan daing tingog na u sa katapusan kan mga taga, kadaklan sa desu → дэс asin masu → мас. An pagbiaba na ini makukua sa nagkapirang mga materyales sa pag-adal, alagad minakontra an kadaklan na mga propesyonal na paradakitaramon kaini, nin huli ta an mga subong parataram pwedeng magsabi nin su sa katapusan kan taga na may napapalain na tanog na u (urog na sa "babaye" na pagtaram).

Mga komun na sala asin paglihis

[baguhon | baguhon an source]

Sa mga tekstong Ingles, an mga pangaran na Hapon nakasurat gamit an sistema nin Hepburn. An mga pagbalo pwedeng gibohon na i-transcribe an mga ini na garo baga sinda Ingles, imbes na magsunod sa sarong dedikadong iskema nin Siniriliko kan Hapon.

An sarong komun na halimbawa kaini iyo an pagbalo na i-transcribe an shi (Polivanov: си) bilang ши asin ji (Polivanov: дзи) bilang джи. Ini bakong marahay na gamiton sa Ruso, nin huli ta an ши talagang pigbabalangibog arog kan шы sa Ruso, asin an джи arog kan джы, kaya an patanog na (/ɨ/) mas harani sa Hapon na /u/ kisa sa Hapon na /i/. Mantang, an щи magkakaigwa nin tamang tanog na patanog, alagad an pagsasayod mas arog kan Hapon Plantilya:Bakong typo.

Parehong parati, an mga tawo sinusurat an cha, chi, chu, cho bilang ча, чи, чу, чо. Ini tama sa ponetika, alagad dai minasunod sa iskema ni Polivanov (тя, ти, тю, тё), na mas nakakaagid sa rinomanong Kunrei-shiki (tya, ti, tyu, tyo) para sa mga partikular na karakter na ini.

Minsan an е, imbes na э, ginagamit para sa e, sa ibong kan pagsasayod kan е na ye sa Ruso (dawa bakong sa ibang mga tataramon). Ini sa parati dai ginigibo sa inot na posisyon, sa ibong kan mga lumang rinomano arog kan "Yedo" na naggigibo kaini. Sa ano man na paagi, dai ini minasunod sa iskema ni Polivanov, dawa ngani ini nahihiling na mas inaako para sa mga taga na ginagamit sa pankagabsan (halimbawa, kamikaze > камикадзе imbes na камикадзэ). An pagsalida kan ё (yo) sa е (ye) bakong tama, alagad, ta ini makakapabago nin sobra sa taga kan Hapon.

An tanog na yo (Polivanov: ё), kun yaon sa inot na puwesto o pakatapos kan patanog, parati isinusurat bilang йо (yo), na pareho man an pagsayod: Ёкосука -> Йокосука (Yokosuka), Тоёта -> Тойота (Toyota). Dawa ngani, an pagbaybay na "йо" bakong komun sa mga tataramon na Ruso, an mga ini mas pankagabsan na inaako para sa mga pangaran na Hapon kisa sa mga transliterasyon na naggagamit nin "ё". An "Ё" dai parating ginagamit sa Siniriliko kan Hapon huli sa pakultatibo na paggamit kaini sa tataramon na Ruso (asin posibleng pagsalida sa letrang "Е" na makakaapektar sa pagsabi), alagad para sa mga propesyonal na paradakitaramon, an paggamit kan ё mandatoryo.[nangangaipo nin toltolan] An ibang personal na pangaran na nagpopoon sa "Yo" (o piggagamit sunod sa patanog) pigsusurat gamit an "Ё" (halimbawa.Йоко para sa Yoko Ono, alagad Ёко para sa Yoko Kanno asin sa gabos na lain pang mga Yoko).

Mga Eksepsiyon

[baguhon | baguhon an source]

An ibang mga pangaran, huli sa mga rason sa kasaysayan, dai nagsusunod sa mga patakaran sa itaas. Halimbawa, an heograpikong mga pangaran kan Hapon sa Ruso ipinapadara susog sa mga espesyal na instruksyon para sa pagbalyo kan mga heograpikong pangaran (an ibang mga pangaran nin tataramon, halimbawa gikan sa tataramon na Ainu, dai kabali sa sistemang Polivanov).[1] An ibang mga pangaran asin konseptong Hapon pig-adaptar sa Ruso gikan sa ibang mga tataramon (halimbawa, sa irarom kan impluwensya ni Hepburn o iba pang mga sistema nin transliterasyon). Kabali digdi alagad bako sanang: [nangangaipo nin toltolan]

Mga halimbawa
Bikol Sentral Ingles (Rōmaji) Pagbibiaba sa Ruso Siniliriko Hapon
Hapon Japan (Nihon, Nippon) Япония Нихон, Ниппон 日本 (にほん, にっぽん)
Tokyo Tokyo (Tōkyō) Токиo То:кё: 東京 (とうきょう)
Kyoto Kyoto (Kyōto) Киото Кё:то 京都 (きょうと)
Yokohama Yokohama Иокогама (iyo man an Йокохама) Ёкохама 横浜 (よこはま)
Yokosuka Yokosuka Йокосука Ёкосука 横須賀 (よこすか)
Toyota Toyota Тойота (Тоёта sa mga gurang na publikasyon) Тоёта トヨタ (orihinal na: 豊田)
arte nin pag-ani jujitsu (jūjutsu) джиу-джитсу дзю:дзюцу 柔術 (じゅうじゅつ)
yen yen (en) иена эн 円 (えん)

Hilingon man

[baguhon | baguhon an source]

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]

Mga panluwas na takod

[baguhon | baguhon an source]

Plantilya:Cyrillic navbox

]