Jump to content

Swanti (piyesta)

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Pagpinta kan Diyosa na si Lakshmi
Nag-aagi sa sarong tinampo sa Kathmandu na nagsasabi nin Bhintuna (pinakamarahay na kamawotan) para sa bagong taon
An Kija Puja na ginigibo gamit an mandala

An Swanti (Devanagari: स्वन्ति, Iskriturang Nepal :𑐳𑑂𑐰𑐣𑑂𑐟𑐶) sarong limang aldaw na kapiyestahan kan Nepal na saro sa pinakadakulang selebrasyon kan taon para sa mga tawong Newar. Ini an Newar na bersyon kan Tihar o Diwali. An kapiyestahan nagtatampok kan panginot na papel kan mga babaye sa harong, asin an mga ritwal konektado sa pagmawot nin marahay na kapaladan kan mga miyembro kan pamilya sa paagi nin pagtao sainda nin mga marahay na bagay asin pamibi para sa halawig na buhay sa paagi nin pagpaogma sa diyos nin kagadanan.[1][2]

Durante kan kapiyestahan, an mga bintana asin pintoan sinasamnohan nin mga garland nin burak asin mga lampara. An mga diyos, hayop, asin tawo tinatawan nin onra bilang kabtang kan mga selebrasyon. An kapiyestahan minamarkahan kan mga Hindu asin Budista. Ginigibo ini sosog sa lunar na kalendaryo kaya an mga petsa nababago. Kan 2017, an kapistahan mga 17–21 Oktubre.[3]


Lakshmi Pujā

[baguhon | baguhon an source]

An enot na duwang aldaw iyo an Kwah Pujā asin Khichā Pujā na idinusay sa mga uwak asin ayam, na parehong midbid bilang mga mensahero nin kagadanan. An mga kakanon iwinawalat sa atop para sa mga uwak na magkakan. An mga tawo nagtataong onra sa mga ayam sa paagi nin pagbugtak nin garland nin burak sa saindang liog asin pag-alok sainda nin mga masiram na kakanon. An ikatolong aldaw iyo an Sā Pujā, an aldaw na idinusay sa mga baka. Pigtutubodan na sinda an nagdadara kan mga espiritu kan mga nagadan pasiring sa daga kan mga gadan.[4]

Sa ikatolong aldaw man, an mga kagharong nag-oobserbar nin Lakshmi Puja sa paagi nin pagsamba ki Lakshmi, an Diyosa nin kayamanan (Nepal Bhasa: Lakshmi Dyah लक्ष्मी द्य:) (na pigbabaybay man na Laxmi). Idinikit ninda an sarong bagong pintura kan Diosa sa santuaryo na nakabugtak sa sarong panlaog na kwarto asin sinasamba siya sa paagi nin paggibo nin sarong pintura sa baybay nin sarong mandala. An gabos na miyembro kan pamilya dangan nagdodolot nin mga sinsilyo asin nagsasamba saiya. Kan sunod na aldaw sa Mha Puja, sarong bangkete na midbid bilang Thāybhu, na igwa nin sarong dakulang plato na may manlain-lain na kakanon, na idinodolot sa Diyosa.

An pintura kan Diyosa na si Lakshmi sa tradisyon kan Newar naiiba sa saiyang mga aksesorya asin mga katabang. Ipinapahiling siya na may kapot na Jwālā Nhāykan (ज्वाला न्हायकं) (salming na napapalibutan nin mga laad) sa saiyang toong kamot asin sarong Sinhamu (सिन्हह:मू) (lalagan nin pulbos na natatahoban nin limang-eskalon na parasol) sa saiyang walang kamot. An duwang ritwal na bagay na ini nagtitindog para sa kauswagan asin marahay na kapaladan asin kaipuhan para sa kadakol na seremonya sa sosyedad kan Newar.

An pigura nin sarong tawo na may kapot na sarong sako nin kuwarta sinasabing iyo an kagurangnan nin kayamanan na iyo si Kubera o sarong mayaman na negosyante. An mga mabuhok na linalang midbid bilang Khyāh pigtutubodan na nabubuhay sa halangkaw na Himalaya. Kan suanoy, an mga negosyante na nagbibiyahe pasiring sa Tibet sinasabing nakasabat sainda sa mga agihan na may niyebe, asin sinda pwedeng kapareho kan Yeti.[5]

An sunod na aldaw iyo an Mha Puja na an boot sabihon "pagsamba sa sadiri". An seremonya pigtutubodan na nakakalinig asin nakakapakusog sa kalag. An Mha Puja nangangahulugan nin sarong marahay na kapinunan kan Bagong Taon kan Nepal Sambat, asin nag-aapod nin kauswagan asin halawig na buhay para sa partisipante.[6][7] An seremonya minakompuesto nin pagsamba sa mandala nin saro asin pagpresentar kan Sagan, sarong set nin mga marahay na kakanon (arak na bagas, karne, inaso na sira, keyk nin lentel asin linutong sugok) na nagrerepresentar kan mga konsepto nin Tantriko.

Kijā Pujā

[baguhon | baguhon an source]

An ikalimang aldaw kan Swanti midbid bilang Kija Puja asin idinusay sa mga tugang. An mga tugang na babaye nagtataong onra sa saindang mga nguhod na tugang na lalaki sa paagi nin sarong seremonya kun saen an sarong mandala na kapareho kan ginagamit para sa Mha Puja sinasamba. Ipinapahiling ninda sa sainda an halawig na mga pabilo (khelu itāh विकासु इता:) na ibinubugtak sa kataid kan mandala, asin man mga sagradong hilo (kwakha क्वखा) asin sarong basket nin mga prutas (tahsibwa त:सिब्व) na nagsisimbolo nin halawig na buhay asin marahay na kapaladan.

An mga tugang na babaye dangan nagdodolot nin Sagan sa saindang mga tugang na lalaki na igwa nin mga marahay na kakanon. An limang bagay na arak, karne, sira, keyk na lentil asin sugok na nagsisimbolo kan limang Tantriko na konsepto nin liwanag, daga, tubig, ere, asin kalangitan nin magkasunod.[8] An mga tugang nagtatao nin mga regalo na kuwarta asin mga gubing bilang balos. Dangan sinda tinawan nin magarbong bangkete. An seremonya pwedeng gibohon sa harong kan tugang na babaye o sa harong kan tugang na lalaki susog sa tradisyon kan pamilya.

An aldaw pagkatapos kan katapusan kan Swanti, iniimbitaran kan mga magurang an saindang mga aking babaye na may agom na magkakan kan saindang parte kan bangkete na itinao ki Diosa Laxmi sa laog kan Mha Puja. An kada putahe sa dakulang plato binabanga sa saradit na kabtang tanganing an gabos na miembro kan pamilya magkaigwa nin kabtang. An partidong ini an nagtatapos kan pagkasunod-sunod kan mga pangyayari.

Hilingon man

[baguhon | baguhon an source]

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  1. Shrestha, Bal Gopal (July 2006). "The Svanti Festival: Victory over Death and the Renewal of the Ritual Cycle in Nepal". Contributions to Nepalese Studies (CNAS/TU) 33 (2): 206–221. Archived from the original on 13 December 2013. https://web.archive.org/web/20131213034438/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_33_02_03.pdf. Retrieved on 8 December 2013.
  2. Levy, Robert Isaac (1990). Mesocosm: Hinduism and the Organization of a Traditional Newar City in Nepal. Berkeley: University of California Press. Retrieved 30 October 2013.
  3. "2017 Tihar | Swanti Calendar". Retrieved 16 October 2017.
  4. Gutschow, Niels; Bau, Christian (2005). Death and ancestor rituals among the Newars of Bhaktapur, Nepal. Otto Harrassowitz Verlag. p. 64. ISBN 9783447051606.
  5. Chitrakar, Madan (2012). Nepali Art. Kathmandu: Teba-Chi Studies Centre. pp. 19–23. ISBN 978-9937-2-4933-1.
  6. Maharjan, Ujjwala (5 November 2010). "Cultural symbolisms in Mha Puja". Republica. Archived from the original on 26 September 2013. https://web.archive.org/web/20130926204918/http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=24968. Retrieved on 17 November 2025.
  7. "Mha Puja today, Nepal Sambat 1132 being observed". Ekantipur. 27 October 2011. http://www.ekantipur.com/2011/10/27/top-story/mha-puja-today-nepal-sambat-1132-being-observed/342845.html.
  8. Juju, Baldev; Shrestha, Surendra Man (1985). Nepa ya Tantric Dyah wa Tantric Puja [Nepal's Tantric Deity and Tantric Worship] (in Newari). Kathmandu: Baldev Juju and Surendra Man Shrestha. p. 19.

Plantilya:Newar