Tataramon na Lahul Lohar
| Chinali | |
|---|---|
| Subo sa | Indya |
| Rehiyon | Himachal Pradesh |
Subo na mga parataram | (750 pigsambit 1996)e25 |
Indo-Europeo
| |
| Mga kodigo nin tataramon | |
| ISO 639-3 | lhl |
| Glotologo | lahu1250 |
An Lahul Lohar (bisto man sa apod na Lohari) sarong dai klasipikado na tataramon na Indo-Aryan kan amihanan na Indya. Pigtataram ini kan mga 750 katawo sa rehiyon nin Lahul kan Himachal Pradesh asin sa kataid na distrito nin Leh kan Ladakh. Naiiba ini sa Gade Lohar, dawa magkapareho sa kultura.[1]
Palatanugan
[baguhon | baguhon an source]| Labial | Dental | Palatal | Retroflex | Velar/ Glottal | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nasal | [[|m]] | [[|n]] | [[|ŋ]] | |||
| Stop | voiceless | [[|p]] | [[|t̪]] | [[|ʈ]] | [[|k]] | |
| aspirated | [[|pʰ]] | [[|t̪ʰ]] | [[|ʈʰ]] | [[|kʰ]] | ||
| voiced | [[|b]] | [[|d̪]] | [[|ɖ]] | [[|ɡ]] | ||
| breathy | [[|bʱ]] | [[|d̪ʱ]] | [[|ɖʱ]] | [[|ɡʱ]] | ||
| Affricate | voiceless | [[|t͡s]] | [[|t͡ʃ]] | |||
| aspirated | [[|t͡sʰ]] | [[|t͡ʃʰ]] | ||||
| voiced | [[|d͡z]] | [[|d͡ʒ]] | ||||
| breathy | [[|d͡zʱ]] | [[|d͡ʒʱ]] | ||||
| Semi vowels | [[|w]] | |||||
| Spirants | [[|s]] | [[|ɦ]] | ||||
| Vibrant | [[|r]] | |||||
| Lateral | [[|l]] | |||||
| Front | Central | Back | |
|---|---|---|---|
| Near-close/high | [[|iː]] | [[|uː]] | |
| mid higher | [[|ɛ ɛː]] | [[|ɔ ɔː]] | |
| Near-open/low | [[|ä äː ä̃ː]] |
Sosyolinggwistikong kamugtakan
[baguhon | baguhon an source]Susog sa sarong sosyolinggwistikong surbey kan 1996, an Lohari pigtataram sa mga 85 kaharongan na kabali sa kasta nin metalsmith kan Lahul. An pinakadakulang konsentrasyon kan mga parataram nin Lohari yaon sa Gondhla kun sain 12 pamilyang Lohar an nag-iirok. Sa ibang lugar sa Lahul, tipikal para sa sarong pamilyang Lohar na nag-iirok sa sarong baryo. An ibang mga parataram nin Lohari nagtutubod na an saindang tataramon nakakaagid sa Chinali alagad bako sa grado nin magkakaintindihan. Igwa nin pagtubod na an Chinali harani sa Sanskrit, mantang an Lohari mas kapareho kan Hindi. An sampol kan Lohari na pigtataram sa Gondhla asin Gawzang nagpapahiling nin 73 porsyentong pagkakapareho sa leksikal sa mga klaseng Chinali kan Gushal asin Nalda. An pagkakapareho kan duwang klase nin Lohari 82 porsyento.[2]
Sa gabos na tataramon na pigtataram sa Lahul, an Lohari kabali sa mga pinakabakong posibleng makanuod kan saro na dai nagtataram kaini sa katutubong tataramon, tibaad huli sa mas hababang estado sosyal kan kasta nin mga metalsmith. Dawa siring, an mga parataram nin Lohari igwa nin positibong aktitud sa saindang tataramon. 100 porsyento kan mga nasurbey kan SIL nagsabi na an Lohari "kapareho karahay kan Hindi", kumpara sa 90 porsyento kan mga parataram nin Bunan asin 83 porsyento kan mga parataram nin Stod Bhoti. An mga Lohar igwa nin pinakahababang bilang nin literasiya sa gabos na komunidad nin Lahuli. Kan 1996, 67 porsyento an nagbareta na tataong magbasa asin magsurat sa Hindi asin 13 porsyento sa Ingles.[2]
Mga toltolan
[baguhon | baguhon an source]- ↑ Error sa pag-cite: Imbalidong
<ref>tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan nae25 - 1 2 Chamberlain, B. & Chamberlain, W. (2019). "A Sociolinguistic Survey of Lahul Valley, Himachal Pradesh" (PDF). SIL.
]