Jump to content

Tataramon na Otomi (Jalisco)

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Otomi
Subo saMehiko
RehiyonJalisco
Puho'(nawawara an petsa)
dai maklasipikar
  • Otomi
Mga kodigo nin tataramon
ISO 639-3mayo

An Otomi sarong puho, dai maklasipikar na tataramon na tataramon na Mesoamerikano na kaidto pigtataram sa estado kan Jalisco, Mehiko.

Bakong segurado kun an tataramon na Otomi kan Jalisco may relasyon sa tataramon na Otomi na pigtataram sa ibang lugar sa Mehiko, o kun ini sarong bakong magkaparehong tataramon na may parehong pangaran.[1][2] An sarong posibleng paliwanag iyo na an mga kaalyado kan mga Kastila na Otomi, na gikan sa katahawan na Mehiko, nag-erok digdi bilang sarong tagapagpaluya nin kusog o buffer laban sa Chichimeca.[3]

Heograpikong pagkakaheras

[baguhon | baguhon an source]

An tataramon na Otomi pigtataram sa probinsya nin Amula, sa mga komunidad nin Cuzalapa (ngunyan yaon sa munisipalidad nin Cuautitlán de García Barragán), Tuxcacuesco, asin Zapotitlán de Vadillo.[4][5] An Nahuatl itinataram man sa mga komunidad na ini.[5]

Mga Gikanan

[baguhon | baguhon an source]

An paggamit kan tataramon na Otomi ilinadawan sa sarong relación geográfica na ginibo kan 1579 ni Francisco de Agüero, alkalde mayor kan probinsya nin Amula.[6] An relación nagsasambit man nin sarong pangaran na Otomi, Ercape, na sinasabing nangangahulugan na "sarong pulgas na grabe an gatol".[7]

Nabanggit man an tataramon, dawa dai nginaranan, ni Antonio de Ciudad Real, na nagbisita sa Tuxcacuesco asin Zapotitlán kaiba si Alonso Ponce kan taon 1587. Inapod niya ining "sarong daing kaagid na tataramon". (Espanyol: una lengua particular).[8]

Napuho an Otomi huli sa pagbalyo kan komunidad gikan sa paggamit kan Otomi pasiring sa paggamit kan Nahuatl bilang saindang panginot na tataramon.[9] An Nahuatl nagin nang sarong daratangan na olay kan panahon bago si Columbus, na ginagamit bilang tataramon na administratibo kan Imperyo nin Aztec asin bilang sarong tataramon na komersyo sa luwas kan mga linderos kan imperyo, asin sunod na ini pigpamidbid man kan mga Kastila pagkatapos kan pananakop kan mga Kastila.[10] An mga kaharaning tataramon na nawara sa kaparehong mga sirkumstansya kabali an Cochin, Tiam (parehong pigtataram sa palibot kan Tuxpan), Tamazultec (tinataram sa Tamazula de Gordiano), Sayultec, asin Zapotec. An Sayultec asin Tamazultec tibaad mga klase nin Nahuatl. Si Peter Gerhard asin Donald Brand pigkonsiderar an Zapoteco na sarong diyalektong Otomi, kaiba an Bapame, Pino, asin Amultec.

Mga pagsambit

[baguhon | baguhon an source]

Mga toltolan

[baguhon | baguhon an source]
  • Agüero, Francisco de (1878). "Discripcion Plantilya:Sic de Zapotitlan, Tuscacuesco y Cusalapa, por el alcalde mayor Francisco de Aguero" [Description of Zapotitlán, Tuxcacuesco and Cuzalapa, by the alcalde mayor Francisco de Agüero]. Noticias varias de Nueva Galicia, intendencia de Guadalajara [Various reports of Nueva Galicia, intendency of Guadalajara] (in Spanish). Guadalajara: Tip. de Banda, ex-convento de Santa María de Gracia. pp. 282321.  Unknown parameter |orig-date= ignored (help)
  • Ciudad Real, Antonio de (1993). García Quintana, Josefina; Castillo Farreras, Víctor M., eds. Tratado curioso y docto de las grandezas de la Nueva España [Curious and Learned Treatise on the Grandeurs of New Spain] (in Spanish). II (3rd ed.). ISBN 968-36-2811-7. 
  • Cline, Howard F. (1972). "A Census of the Relaciones Geográficas, 15791612". Handbook of Middle American Indians. 12: Guide to Ethnohistorical Sources, Part One. Austin: University of Texas Press. pp. 324369. ISBN 0-292-70152-7. 
  • Gerhard, Peter (1993). A Guide to the Historical Geography of New Spain (revised ed.). Norman and London: University of Oklahoma Press. ISBN 0-8061-2553-5. 
  • Harvey, H. R. (1972). "The Relaciones Geográficas, 15791586: Native Languages". Handbook of Middle American Indians. 12: Guide to Ethnohistorical Sources, Part One. Austin: University of Texas Press. pp. 279323. ISBN 0-292-70152-7. 

Plantilya:Mga tataramon kan Mehiko Plantilya:Mga pamilyang Mesoamerikano