Jump to content

Thomas Aquinas

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Thomas Aquinas
Panel of a 15th-century altarpiece
KamundaganTommaso d'Aquino
1225
Roccasecca, Kingdom of Sicily
Kagadanan7 March 1274 (aged 4849)
Fossanova, Papal States

Philosophy career
Iba pang mga ngaranDoctor Angelicus (Angelic Doctor)
Doctor Communis (Universal Doctor)
Doctor Humanitatis (Doctor of Humanity/Humaneness)
Bos Mutus (Dumb Ox)
EdukasyonAbbey of Monte Cassino
University of Naples
University of Paris
Mga notableng gibo
EraMedieval philosophy
RegionWestern philosophy
SchoolScholasticism
Thomism
Aristotelianism
Theological intellectualism
Moderate realism[1]
Virtue ethics
Natural law
Correspondence theory of truth[2]
Main interests
Notable ideas

Si Thomas Aquinas c.1225 – 7 Marso 1274) sarong Italyanong Dominikanong prayle asin padi, an nangengenot na Eskolastikong paraisip,[3] asin pa saro sa pinakamaimpluwensyang pilosopo asin teologo sa tradisyon Sulnopan.[4] Sarong Doktor nin Simbahan, siya gikan sa baryo nin Aquino sa Kahadean nin Sicily.

Si Thomas iyo an proponente kan teolohiyang natural asin an ama kan "ariponpon nin kaisipan" (na sinasakop kapwa teologo asin pilospiya) na midbid sa apod na Tomismo. Saiyang sinasabi na an Dyos iyo an kapu'ngolan nin ilaw sa pagrason natural asin ilaw nin pagtubod.[5] Saiyang kinukugos[6] magkapirang mga ideya na ibiniklad ni Aristotle asin pighingowa na masintesis Pilosopiyang Aristotelian sa mgam prinsipyo nin Kristiyandad.[7] Siya ipigladawan bilang iyo an "pinakamaimpluwensyang paraisip kan medieval period"[8] and "the greatest of the medieval philosopher-theologians".[9]

An pinakamarayrahay na trabaho ni Tomas iyo an dai-tapos na Summa Theologica, o Summa Theologiae (1265–1274), the Disputed Questions on Truth (1256–1259) and the Summa contra Gentiles (1259–1265). An saiyang mga tuyaw asin yawit dapit sa Eskritura Kristiyano asin manongod ki Aristotle nagbibilog man kan mga importanteng kabtang kan saiyang obra. Siya mauunabihan man kan saiyang mga Eukaristikong mga himno, na parte na kan liturhiya nin Simbahan.[10]

Komo sarong Doktor nin Simbahan, si Tomas konsideradong saro sa pinakalataw na teologo asin pilosopo kan Simbahan Katoliko.[11] Siya inaapod sa teolohiyang Katoliko na Doctor Angelicus ("Angelic Doctor", with the title "doctor" meaning "teacher"), and the Doctor Communis ("Universal Doctor").[lower-alpha 1] Kan 1999 si Papa John Paul II nagdugang nin bagong titulo dugang sa mga tradisyonal na mga apod saiya: Doctor Humanitatis ("Doctor of Humanity/Humaneness").[12]

  1. Maritain, Jacques (2005). An Introduction to Philosophy. Translated by Watkin, E. I. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield Publishers, Inc. p. 112. ISBN 9781461667377.
  2. Error sa pag-cite: Imbalidong <ref> tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan na SEP
  3. "Thomas Aquinas". Encyclopedia Britannica. Retrieved October 9, 2024. Thomas Aquinas... was an Italian Dominican theologian, the foremost medieval Scholastic.
  4. "Thomas Aquinas (1224/6–1274)". Internet Encyclopedia of Philosophy. Retrieved October 10, 2024. However, it also seems right to say—if only from the sheer influence of his work on countless philosophers and intellectuals in every century since the 13th, as well as on persons in countries as culturally diverse as Argentina, Canada, England, France, Germany, India, Italy, Japan, Poland, Spain, and the United States—that, globally, Thomas is one of the 10 most influential philosophers in the Western philosophical tradition.
  5. "Thomas Aquinas, Commentary on the De Trinitate of Boethius, quest. 2, art. 3". Archived from the original on 18 September 2021. Retrieved 22 February 2021. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  6. Error sa pag-cite: Imbalidong <ref> tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan na SEP3
  7. Blair, Peter. "Reason and Faith: The Thought of Thomas Aquinas". The Dartmouth Apologia. Archived from the original on 13 September 2013. Retrieved 18 December 2013. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  8. Wippel, John F. (1995) 2nd ed., "Aquinas, Saint Thomas", The Cambridge Dictionary of Philosophy, Cambridge University Press. p. 36.
  9. Broadie, Alexander (1999). "Aquinas, St Thomas", The Oxford Companion to Philosophy, Oxford University Press, p. 43.
  10. "St. Thomas Aquinas | Biography, Philosophy, & Facts". Encyclopædia Britannica. Retrieved 20 January 2020.
  11. Aquinas, Thomas (1993). Selected Philosophical Writings. Oxford University Press. pp. Xi. ISBN 0-19-283585-8.
  12. "Inter Munera Academiarum (January 28, 1999) | John Paul II". www.vatican.va.

Kateogrya:Mga ika-13ng siglong mga Italyanong mga parasurat sa Latin

  1. Error sa pag-cite: Imbalidong <ref> tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan na Pius XI
Error sa pag-cite: <ref> mga tatak na eksistido para sa sarong grupo na pinagngaranan na "lower-alpha", alagad mayong kinasungkoan na <mga pinapanungdanan na grupo="lower-alpha"/>na tatak an nanagboan, o sarong panarado </ref> an nawawara