Tradisyonal na musikang Hapon
| An artikulo na ini nangangaipuhan nin mga dagdag na mga citation para sa beripikasyon. (June 2019) |

An tradisyonal na musikang Hapon iyo an folk o tradisyonal na musika kan Hapon . An Ministeryo kan Edukasyon kan mga Hapon pigklasipikar hōgaku (邦楽, lit. Japanese music) na sarong kategorya na suway sa ibang tradisyonal na porma nin musika, arog kan gagaku (musika sa korte) o shōmyō (pag-awit kan mga Budista), alagad an kadaklan na etnomusikologo pighihiling hōgaku, sa kahiwasi, sarong tanda kan porma na pinaghalean kan iba. [1] [ <span title="The GBooks link implies that this information comes from the GBooks preview, but as of July 2021 this does not appear to be the case. The fact that at one point the author translates 邦楽 as "traditional Japanese music" does not mean that he himself is using it in this broad sense, let alone that he claims that most ethnomusicologists use it in this way. Unless a source can be found for this claim, the references to 邦楽 should be excised. (July 2021)">failed verification</span> ] Sa luwas kan etnomusikolohiya, alagad, hōgaku parati nanonongod sa musikang Hapon poon kan mga ika-17 sagkod sa kabangaan kan ika-19 siglo. Sa laog kan balangkas na ini, igwa nin tolong klase an tradisyonal na musika sa Hapon: musikang teatral, musikang korte, asin instrumental.
Teatro
[baguhon | baguhon an source]An Hapon igwa nin nagkapirang klase nin drama sa teatro na kun saen, an musika igwa nin hararumna papel na piggagampanan. An mga pangenot na porma iyo an kabuki asin Noh .
Noh
[baguhon | baguhon an source]An musikang Noh (能) o nōgaku (能楽) sarong klase nin musikang pang-teatro na ginagamit sa teatro nin Noh. An musikang Noh pigtutugtog kan sarong instrumental na grupo na inaapod hayashi-kata (囃子方). An mga instrumentong ginagamit iyo an taiko (太鼓) stick drum, sarong dakulang tambol na korteng arena na inaapod na ōtsuzumi (大鼓), sarong mas sadit na tambol na korteng arena na inaapod na kotsuzumi (小鼓), asin sarong plawta na gibo sa kawayan na inaapod na nohkan (胮硡). An hayashi ensemble pigtutugtog kaiba an yōkyoku, musikang bokal, sa teatrong Noh.
Kabuki
[baguhon | baguhon an source]An Kabuki (歌舞伎) sarong klase nin teatrong Hapon na midbid sa saiyang halangkaw an estilo nin pagbayle asin pagkanta siring man sa magarbong kolorete na isinusulot kan kadaklan na lalaking mga artista. An mga enot na pangyayari kan kabuki naggamit kan hayashi gikan sa mga pasundayag ni Noh. Kan huri, an kabuki nagpoon na mag'iba nin ibang mga instrumento arog kan shamisen. An musikang Kabuki pwedeng bangaon sa tolong kategorya: geza, shosa-ongaku, asin ki asin tsuke.[3]
Geza
[baguhon | baguhon an source]An Geza igwa nin musika asin mga epekto nin tanog na pigtutugtog sa entablado, sa likod kan sarong itom na kurtina na gibo sa kawayan na inaapod na kuromisu. An musikang Geza pwedeng ibabanga sa tolong klase. An enot na klase iyo an uta o awit. An Uta inaawit na may kaibang shamisen. Sa parati igwa nin dakul na mga parakanta nin uta na nag-aawit nin magkaibanan. An ikaduwang klase inaapod na aikata. Ini may kasalak na musikang shamisen na mayong ano man na pagkanta. An ikatolong klase iyo an narimono. An narimono pigtutugtog nin mga saradit na instrumentong pigpupulpog[4] apwera sa shamisen.
Shosa-ongaku
[baguhon | baguhon an source]An Shosa-ongaku minasakop kan musika na pigtutugtog sa entablado asin iniibanan an pag-arte asin pagbayle. Kabali sa Shosa-ongaku an mga estilo nin musikang takemoto, nagauta, tokiwazu asin kiyomoto. an takemoto kaiba an pag-arte. Nagauta, taena mo asin kiyomoto nagsasabay sa pagbayle sa kabuki. Si Takemoto nag-awit kan mga parte kan dula manungod sa tanawon. An mga aktor naghihingoang i-sarabay an saindang mga linya sa ritmo kan takemoto—sarong epekto na midbid bilang ito ni noru ('magsabay sa lubid').
An Nagauta saro sa pinakaparateng nahihiling na porma nin geza. Kalabot digdi an mga parakanta, na inaapod na utakata, asin mga paratugtog nin shamisen, na inaapod na shamisenkata. An mga utakata nakatukaw sa too kan mga parabayle sa entablado, asin an mga shamisenkata nakatukaw sa wala kan entablado. An shamisenkata naggagamit nin hosozao (manipis na liog) shamisen na nagluluwas nin halangkaw na tono asin may kakayahan na magpatanog nin mga pinong melodiya.
An Tokiwazu binibilog nin mga parabasa na inaapod na tayū asin shamisenkata na naggagamit nin chuzao (katamtaman an liog) na shamisen. An Tokiwazu kapareho kan musikang kiyomoto alagad mas maluway an rikas asin mas solemne. An Tokiwazu pigtutugtog man sa entablado.
An kiyomoto igwa man nin tayū asin shamisenkata gamit an chuzao. Minsan siring, sa kiyomoto an mga tataramon asin sentence na pano nin emosyon isinasabi sa halangkaw na marhay na tono.
Ki and tsuke
[baguhon | baguhon an source]Ilinaladawan ni Ki asin tsuke an mga natatanging tanog na ginigibo sa paghampak nin duwang kwadradong tablang roble. Kun an duwang tabla magkasararo, sinda naggigibo kan tanog na ki. Kun sinda tinatamaan sa sarong matagas na tabla, sinda nagpapatanog nin tanog na tsuke.
Musika sa korte ( gagaku )
[baguhon | baguhon an source]An Gagaku (雅楽) iyo an musika sa palasyo, asin iyo an pinakagurang na tradisyonal na musika sa Hapon. Ini parati na pig-aataman kan Korte Imperyal o kan mga santuaryo asin templo. An musikang Gagaku kabali an mga kanta, bayle, asin pagharalo-halong iba pang musikang Asyano. An Gagaku igwa nin duwang estilo; ini an mga instrumental na musikang kigaku (器楽) asin bokal na musikang seigaku (声楽).
Poon kan雅nangangahulugan na "elegansya", gagaku literal na nangangahulugan nin eleganteng musika asin sa pankagabsan nanonongod sa mga instrumentong musikal asin teorya nin musika na pig-importar sa Hapon hale sa Tsina asin Korea poon 500 sagkod 600 CE. Gagaku nababanga sa duwang mayor na kategorya: Lumang Musika asin Bagong Musika. An Lumang Musika nanonongod sa musika asin mga komposisyon musikal poon pa kan dinastiyang Tang kan Tsina (618-906). An Bagong Musika nanonongod sa musika asin mga komposisyon na ginibo durante o pagkatapos kan Tang, kabali an musika na dara hale sa manlaen-laen na rehiyon kan Tsina asin Korea.
An Luma asin Bagong Musika orog pang nababanga sa mga kategorya左楽("Musika kan Wala") asin右楽("Musika sa Tuo"). Musika kan wala左楽kompuesto nin唐楽(musika gikan sa Tang) asin林邑楽(musika gikan sa Indo-China ). Musika kan tama右楽kompuesto nin高麗楽(musika gikan sa Korea).
- Instrumental na Musika
- Kangen (管弦) —sarong klase nin musika sa Tsina
- Bugaku (舞楽) —naimpluwensiyahan kan dinastiyang Tang Tsina asin Balhae
- Musika Bokal
- Kumeuta (久米歌) — Kume song
- Kagurauta (神楽歌) — Kagura song
- Azumaasobi (東遊び) —pag-aling-aling kan Sirangan na Hapon
- Saibara (催馬楽) —boses na musika sa korte kan Hapon
- Rōei (朗詠) —mga awit na nakabasar sa mga rawitdawit na Intsik
Shōmyō
[baguhon | baguhon an source]An Shōmyō (声明) sarong klase nin pag-awit nin sutra kan mga Budista na silabiko o melismatikong nakabugtak sa melodikong frase, na parati ginigibo nin sarong koro nin lalaki. Si Shōmyō gikan sa Indya, asin ini nagpoon sa Hapon kan panahon nin Nara. An Shōmyō inaawit nin a capella kan saro o dakul pang mga mongheng Budista.
An duwang karakter (声asin明) literal na itradusir bilang "boses" asin "malinaw" nin magkasunod. Shōmyō sarong pagsalin kan tataramon na Sanskrit sabda-vidya, na boot sabihon "an (linggwistikong) pag-aadal kan tataramon". [2]
Jōruri
[baguhon | baguhon an source]An Jōruri (浄瑠璃) sarong musikang naratibo na naggagamit kan shamisen (三味線). Igwa nin apat na mayor na estilo nin jōruri. Ini an mga tradisyon na dakol nang siglo na nagpapadagos sagkod ngonyan:
- Gidayubushi (義太夫節)—kan panahon kan Edo, si Takemoto Gidayu (竹本義太夫) nagpoon na magtugtog nin jōruri sa Osaka. An klaseng ini nin jōruri para sa bunraku (teatro nin papet).
- Tokiwazubushi (常磐津節)—sa panahon kan Edo, an Tokiwazu Mojidayu (常磐津文字太夫) nagpoon na magtugtog kan estilong ini nin jōruri sa Edo. An klaseng ini nin jōruri para sa mga bayle nin kabuki na inaapod na Shosagoto.
- Kiyomotobushi (清元節)—Si Kiyomoto Enjyudayu (清元延寿太夫) nagpoon na magtugtog kaini para sa mga bayle nin kabuki sa Edo (Tokyo) kan 1814 kan huring panahon kan Edo. Nagtugtog siya nin estilo nin tomimoto-bushi kan enot, bago nagbalyo hale sa estilong ini pasiring sa estilo nin kiyomotobushi. An estilong ini magaan, nakakarepreskong daing pagpugol, asin magayon.
- Shinnaibushi (新内節)—sa tahaw kan panahon nin Edo, si Tsuruga Shinnai (鶴賀新内) nagpoon na magtugtog kaini para sa kabuki. An estilong ini nin jōruri tipikal na buhay asin maogma.
Igwa pang apat na estilo jōruri na kadaklan nawara na. Katōbushi, icchuubushi asin miyazonobushi mga lumang estilo. An mga estilong ini inaapod na Kokyoku (古曲) o "lumang musika". Kabali man sa Kokyoku an ogiebushi (荻江節) . Bako ining jōruri kundi garo nagauta .
- Katōbushi (河東節)—kan panahon nin Edo, si Masumi Katō (十寸見河東) (1684–1725) nagpoon na magtugtog sa sarong orihinal na estilo kan 1717. Ini magabat.
- Icchuubushi o Itchubushi (一中節)—sa panahon kan Edo, si Miyako Icchuu (都一中) o Miyakodayuu Icchuu (都太夫一中) (1650–1724) nagpoon na magtugtog kan estilong ini.
- Miyazonobushi (宮薗節) o Sonohachibushi (薗八節)—sa panahon kan Edo, si Miyakoji Sonohachi (宮古路薗八) nagpoon na magtugtog kan estilong ini sa Kyoto. An Miyazonobushi sarong simpleng estilo.
- Tomimotobushi (富本節)—Sa panahon kan Edo, si Tomimoto Buzennojō (富本豊前掾) (1716–1764) nagpoon na magtugtog kan estilong ini. Nagtugtog siya kan estilo nin tokiwazubushi kan enot dangan nagbago tanganing magtugtog sa estilo nin tomimotobushi.
Nagauta
[baguhon | baguhon an source]An Nagauta (長唄) sarong estilo nin musika na pigtutugtog gamit an shamisen. Igwa nin tolong estilo nin nagauta: saro para sa bayle nin kabuki, saro para sa mga dula nin kabuki (diyalogo), asin saro para sa musikang mayong koneksyon sa kabuki.
An Ogiebushi (荻江節) kapareho kan nagauta. Si Ogie Royuu I (荻江露友) (nagadan kan 1787) nagpoon na magtugtog kan estilong ini, na enot na nagtugtog sa estilong nagauta. Nagbalyo siya hale sa pagtugtog kan estilong ini pasiring sa pagtugtog sa estilo nin ogiebushi. An saiyang karibal iyo si Fujita Kichiji (富士田吉治), sarong parakanta kan nagauta sa Edo. Ogie Royuu Magayon pero sadit an boses ko. Sa sarong teatro an boses na may kosog importante, kaya si Ogie Royuu nagpondo ako sa pagkanta sa teatro. Ogie Royuu Nagpoon akong magtugtog sa Yoshiwara (distrito nin pulang ilaw). An Ogiebushi nagluya pagkatapos kan 1818. Si Tamaya Yamazaburou (玉屋山三郎) nagkompuesto nin mga bagong pidaso nin ogiebushi sa katapusan kan panahon nin Edo. Si Yamazaburou sarong kagsadiri nin sarong harong sa distritot kan Yoshiwara. Si Yamazaburou tataong marhay nin musika. An mga piyesa ni Tamaya Yamazaburou naimpluwensiyahan kan musikang jiuta (地歌). Si Iijima Kizaemon (飯島喜左衛門) an nagmukna giraray kan ogiebushi. Si Kizaemon binago an saiyang pangaran sa Ogie Royuu IV kan 1876 o 1879. (Dai aram kun igwa nin Ogie Royuu II o Ogie Royuu III.) An Ogiebushi pigklasipikar bilang sarong estilo nin "lumang musika" (古曲, Kokyoku). (An Kyoku parati nangangahulugan nin sarong piyesa musikal o numerong musikal sa modernong Hapon.) Ngonyan an kokyoku iyo an Katohbushi (河東節), Icchuubushi (一中節), Miyazonobushi (宮薗節) asin Ogiebushi (荻江節). An Kokyoku sarong lumang musika kan panahon nin Edo. Bakong kadakol na mga parakawat an naggigibo nin iasin an mga naggigibo mga gurang na; igwa nin dikit na mga hoben na musikero na nagtutugtog kan musikang ini.
Musikang Shakuhachi
[baguhon | baguhon an source]An musikang Shakuhachi (尺八) nagpoon kan panahon nin Edo. An mga mongheng Budista nagtutugtog kan shakuhachi bilang pansalida sa sarong sutra. Minsan an shakuhachi pigtutugtog kaiba an ibang mga instrumento.
Sōkyoku
[baguhon | baguhon an source]An Sōkyoku (筝曲) naggagamit kan Hapon na koto (琴), na iba sa Intsik na guzheng.[1] Igwa nin duwang bistadong pamilya nin sōkyoku, na pwedeng mamidbid sa porma kan plectra na ginagamit sa pagtugtog.
- An Yamata ryu—na nagpoon sa Sulnupan na Hapon, an estilo nin Yamata ryu naggagamit nin matarom na korteng oval na plectra. An repertoire igwa nin mga klasikal na piyesa na pigkompuesto kan panahon nin Edo. An estilong ini igwa nin mas dakol na piyesa na kaiba sa pagkanta.
- Ikuta ryu—na nagpoon sa Sirangan na Hapon, an estilo nin ikuta ryu naggagamit nin sarong plectra na korteng kwadrado. Dugang pa sa mga klasikal na piyesa, an ikuta ryu minasakop man nin mas bagong kompuesto na musika arog kan shinnihonongaku (新日本音楽), kaya an mayoriya kan mga modernong paratugtog nin koto kabali sa estilong ini nin sōkyoku.
Tradisyonal na musika sa modernong kultura
[baguhon | baguhon an source]An mga tradisyonal na musikerong Hapon minsan nakikipagtabangan sa mga modernong musikerong Solnopan. Siring man, an mga musikero naggigibo nin mga bagong estilo nin musikang Hapon na naimpluwensiyahan kan Solnopan alagad naggagamit pa man giraray nin tradisyonal na mga instrumento sa musika.
Mga tradisyonal na instrumento sa musika
[baguhon | baguhon an source]Mga Chordophone
[baguhon | baguhon an source]- Biwa (琵琶)
- Koto (琴)
- Ichigenkin (一絃琴)
- Yamatogoto (大和琴)
- Sanshin (三線)
- Shamisen (三味線)
- Kokyū (胡弓)
Mga Aerophone
[baguhon | baguhon an source]Mga Membranophone
[baguhon | baguhon an source]Mga idiopono
[baguhon | baguhon an source]Mga tradisyonal na pangyayari sa kultura
[baguhon | baguhon an source]Mga artista
[baguhon | baguhon an source]- Yoshida Brothers
- Rin'
Hilingon man
[baguhon | baguhon an source]- Musika kan Hapon
- Kultura kan Hapon
- Shinto
- Budismo sa Hapon
- Relihiyon sa Hapon
- Kasaysayan kan Hapon
- Tsugaru-jamisen
Mga Reperensya
[baguhon | baguhon an source]- ↑ Sosnoski, Daniel (2013-05-21). Introduction to Japanese Culture (in English). Tuttle Publishing. p. 34. ISBN 9781462911530.
- ↑ Randel, Don Michael, The Harvard Dictionary of Music (2003), Belknap Press. ISBN 0-674-01163-5, page 270