Zhangye
Zhangye 张掖市 | |
|---|---|
Lavender asin afterglow sa Zhangye | |
Kinamumugtakan kan hurisdiksyon kan Siyudad nin Zhangye sa Gansu | |
| Tagboan (Gobyerno Munisipal kan Zhangye): 38°55′29″N 100°27′00″E / 38.9248°N 100.4499°ETagboan: 38°55′29″N 100°27′00″E / 38.9248°N 100.4499°E | |
| Nasyon | Republikang Banwaan kan Tsina |
| Probinsya | Gansu |
| Tukawan kan munisipyo | Ganzhou District |
| Hiwas | |
| • kabilugan | 42,000 km2 (16,000 sq mi) |
| Populasyon (2010)[1] | |
| • kabilugan | 1,199,515 |
| GDP[2] | |
| • Kabilugan | CN¥ 37.4 bilyon US$ 6.0 billion |
| • sa kada tawo | CN¥ 30,704 US$ 4,930 |
| Sona nin oras | UTC+8 (Panusugan kan Tsina) |
| Kodigo postal | 734000 |
| Kodang ISO 3166 | CN-GS-07 |
| Websityo | www |
| Zhangye | |||||||||
An Templo nin Dafo, lugar kan pinakadakulang nakahigda na Buddha sa Tsina. | |||||||||
| Tradisyonal na Intsik | 張掖 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pinasimpling Intsik | 张掖 | ||||||||
| Postal | Changyeh | ||||||||
| |||||||||
| Mga dating pangaran | |||||||||
| Ganzhou | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Intsik | 甘州 | ||||||||
| Literal na boot sabihon | Sweet [Spring(s)] Prefecture | ||||||||
| |||||||||
An Zhangye (pinasimpleng Intsik: 张掖; tradisyunal na Intsik: 張掖; pinyin: Zhāngyè), dating rinomanisa bilang Changyeh asin dati man midbid bilang Kanchow, sarong syudad na lebel nin prepektura sa sentral na Probinsya nin Gansu sa Republikang Banwaan kan Tsina. Nasasagkudan kaini an Panlaog na Mongolya sa amihanan asin Qinghai sa subangan. An sentral na distrito kaini iyo an Ganzhou, dating sarong syudad kan Sulnopan Xia asin saro sa pinaka-importanteng bantayan kan sulnopan na Tsina.
Ngaran
[baguhon | baguhon an source]Dawa ngani an Zhangye iyo an pinakagurang na naitalang pangaran, an syudad dati man midbid bilang Ganzhou, na ipinangaran sa mahamis na tubig (Intsik: 甘泉; pinyin: Gānquán) kan oasis kaini. An alternatibong teorya nagsasabi na an "Gan" gikan sa Bulod nin Ganjun (绀峻山) harani sa siyudad. An pangaran kan probinsya gikan sa sarong pagsagom kan Ganzhou asin Suzhou (modernong Jiuquan). An pangaran minalataw sa mga byahe ni Marco Polo sa irarom kan pangaran na Campichu.[3]
An Komandansya nin Zhangye pigmukna kan Sulnopan na Han kan 111 BC, na an tukawan yaon sa lugar kan modernong Wuwei, Gansu. An ginikanan-na-ngaran kan Zhangye bakong malinaw. An sarong popular na teorya pig-interpretar an pangaran na Zhangye bilang "Pag-unat kan Braso", kinua sa sarong fraseng "tanganing iunat an braso kan nasyon sagkod sa Sulnopan na Kahadian" (张国臂掖,以通西域) na naidokumento ni 'Han Shu.[4]
Kasaysayan
[baguhon | baguhon an source]
An Zhangye namumugtak sa sentro kan Hexi Corridor. An lugar yaon sa linderos kan Tsina mismo, na nagpoprotehir kaini sa mga nomad kan amihanan-sulnopan asin nagtutugot sa mga hukbo kaini na makalaog sa Tarim Basin. Durante kan dinastiyang Sulnopan na Han, an mga hukbo kan Han parating nakikipaglaban sa Xiongnu sa lugar na ini. Ini man sarong importanteng bantayan sa Dalan nin Seda.[nangangaipo nin toltolan] Bago ini nasakop kan mga Mongol, ini dominado kan dinastiyang Sulnopan na Xia, asin bago kan mga Uyghur poon pa kan amay na ika-10 siglo. An relasyon kaini sa mas dakulang estadong Uyghur kan Qocho dai malinaw, alagad pwedeng ini sarong basalyo.[5]
An emperador na kagmukna kan dinastiyang Yuan na si Kublai sinasabing namundag sa Templo nin Dafo, Zhangye, na ngunyan iyo an lugar kan pinakahalabang kahoy na nakahigda na Buddha sa Tsina.[nangangaipo nin toltolan] An journal ni Marco Polo nagsasabi na siya nag-istar nin sarong taon sa banwaan sa laog kan saiyang pagbaklay pasiring sa Tsina.[3]
An mga kagubatan nin pino kan Kabukidan nin Babao (parte kan sakop na Qilian) dating nagreregular kan dalagan kan Ruo o Hei Shui, an panginot na salog kan Ganzhou. Sa pagsierto na an mga natunaw na tubig nagdadanay sa bilog na tig-init, nalikayan ninda an amay na baha asin an huri na tigmara para sa mga paraoma sa kababan. Sa ibong kan mga rekomendasyon na dapat sindang protektaran sagkod pa man, sarong opisyal kan imperyo kan dinastiyang Qing na namamayo sa pagtogdok kan mga mga poste para sa network nin telegrapo kan Tsina nagboot na linigon sinda kan mga taon 1880. Haros tulos-tulos, an rehiyon nagin madaling mabaha sa tig-init asin mabagsak sa tigrakdag, na nagpukaw nin pagkaanggot kan mga lokal.[6]
Nag-abot an mga misyonero na Kristiyano kan 1879, pagkatapos na an Suzhou (modernong Jiuquan) nakuang sobrang kaiwal para sa saindang pag-erok.[7]
Pamamayo
[baguhon | baguhon an source]An Zhangye igwa nin sarong distrito urban, apat na kondado, sarong autonomong kondado, 97 banwaan, asin 978 na dolohan.
| Mapa | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
Shandan
Horseground Tala: An Shandan Horseground sakop kan Kondado nin Shandan. | ||||||
| # | Pangaran | Hanzi | Hanyu Pinyin | Populasyon (2020)[8] |
Hiwas (km2) | Densidad (/km2) |
| 1 | Distrito nin Ganzhou | 甘州区 | Gānzhōu Qū | 519,096 | 4,240 | 120 |
| 2 | Kondado nin Minle | 民乐县 | Mínlè Xiàn | 192,476 | 3,687 | 59.5 |
| 3 | Kondado nin Linze | 临泽县 | Línzé Xiàn | 115,946 | 2,777 | 48.4 |
| 4 | Kondado nin Gaotai | 高台县 | Gāotái Xiàn | 125,705 | 4,312 | 33.3 |
| 5 | Kondado nin Shandan | 山丹县 | Shāndān Xiàn | 150,031 | 5,402 | 30 |
| 6 | Nagsasadiring Kondado nin Sunan Yugur | 肃南裕固族自治县 | Sùnán Yùgùzú Zìzhìxiàn |
27,762 | 20,456 | 1.6 |
Heograpiya
[baguhon | baguhon an source]An Zhangye namumugtak sa sentral kan Gansu sa kahalabaan kan Hexi Corridor, na nag-ookupar nin 42,000 km2 (16,000 sq mi). Sakop kaini an bilog na lakbang kan probinsya, na minapoon sa Panlaog na Mongolya sa amihanan sagkod sa Qinghai sa habagatan, alagad an urban core kaini yaon sa Ganzhou sa oasis na pigbilog kan Ruo o Salog Hei. An mga sapa kaini, liwanag kan saldang, asin mataba na daga ginigibo ining sarong importanteng rehiyonal na sentro nin agrikultura, dawa ngani grabe an danyos kaini huli sa sobrang pag'kagurangan kan ika-19 siglo.
An Nasyunal na Parke nin Heolohikal kan Zhangye Danxia, na minasakop nin hiwas na 510 square kilometres (200 sq mi), namumugtak sa mga kondado nin Linze asin Sunan kan Zhangye, 30 kilometers (19 mi) sa sulnopan kan sentro kan syudad.[9] Midbid sa mga makolor na pormasyon nin gapo, ini binoto kan mga media outlet kan Tsina bilang saro sa pinakamagayon na porma nin daga sa Tsina.[9]
Klima
[baguhon | baguhon an source]An Zhangye igwa nin malipot na klima sa disyerto (Köppen BWk) na may mainit na marhay na tig-init asin malipot asin maray na tiglipot. An bulanan na 24-oras na average na temperatura minapoon sa −9.1 °C (15.6 °F) sa Enero sagkod 22.3 °C (72.1 °F) sa Hulyo. An taonan na temperatura iyo an 7.8 °C (46.0 °F), mantang an taonan na pag-uran 132.6 mm (5.22 in), na haros gabos minaabot poon Mayo abot Setyembre. An mga tiglipot mara na marhay kaya an niyebe bihirang marhay.
| Datos kan klima para sa Zhangye, elebasyon 1,461 m (4,793 ft), (1991–2020 na mga normal, mga labi-labing 1971–2010) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bulan | Ene | Peb | Mar | Abr | May | Hun | Hul | Ago | Set | Okt | Nob | Dis | Taon |
| Record high °C (°F) | 18.4 (65.1) |
24.2 (75.6) |
26.2 (79.2) |
33.3 (91.9) |
34.7 (94.5) |
36.7 (98.1) |
40.3 (104.5) |
38.6 (101.5) |
34.5 (94.1) |
30.3 (86.5) |
23.7 (74.7) |
19.6 (67.3) |
40.3 (104.5) |
| Average high °C (°F) | −0.2 (31.6) |
4.8 (40.6) |
11.6 (52.9) |
19.2 (66.6) |
24.3 (75.7) |
28.6 (83.5) |
30.3 (86.5) |
28.8 (83.8) |
23.9 (75.0) |
16.9 (62.4) |
8.7 (47.7) |
1.5 (34.7) |
16.5 (61.8) |
| Daily mean °C (°F) | −9.3 (15.3) |
−4.1 (24.6) |
3.3 (37.9) |
11.3 (52.3) |
16.7 (62.1) |
21.2 (70.2) |
23.0 (73.4) |
21.2 (70.2) |
15.6 (60.1) |
7.8 (46.0) |
−0.4 (31.3) |
−7.4 (18.7) |
8.2 (46.8) |
| Average low °C (°F) | −16.1 (3.0) |
−11.2 (11.8) |
−3.7 (25.3) |
3.6 (38.5) |
9.0 (48.2) |
13.7 (56.7) |
16.0 (60.8) |
14.5 (58.1) |
9.2 (48.6) |
1.0 (33.8) |
−6.5 (20.3) |
−13.7 (7.3) |
1.3 (34.4) |
| Record low °C (°F) | −28.1 (−18.6) |
−27.5 (−17.5) |
−18.8 (−1.8) |
−8.8 (16.2) |
−4.5 (23.9) |
1.5 (34.7) |
6.7 (44.1) |
4.5 (40.1) |
−1.1 (30.0) |
−12.7 (9.1) |
−19.3 (−2.7) |
−28.2 (−18.8) |
−28.2 (−18.8) |
| Average precipitation mm (inches) | 2.1 (0.08) |
1.3 (0.05) |
3.2 (0.13) |
5.6 (0.22) |
14.6 (0.57) |
20.3 (0.80) |
29.8 (1.17) |
25.3 (1.00) |
20.6 (0.81) |
5.3 (0.21) |
1.8 (0.07) |
1.9 (0.07) |
131.8 (5.18) |
| Average precipitation days (≥ 0.1 mm) | 3.3 | 1.8 | 2.8 | 3.3 | 5.1 | 6.7 | 8.6 | 7.9 | 6.0 | 2.8 | 2.1 | 2.7 | 53.1 |
| Average snowy days | 4.7 | 3.1 | 3.2 | 1.5 | 0.2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.0 | 2.9 | 4.3 | 20.9 |
| Average relative humidity (%) | 55 | 44 | 40 | 35 | 39 | 45 | 52 | 55 | 58 | 54 | 56 | 59 | 49 |
| Mean monthly sunshine hours | 218.8 | 218.7 | 254.8 | 270.1 | 297.8 | 292.5 | 290.1 | 276.8 | 256.4 | 265.4 | 237.5 | 222.1 | 3,101 |
| Percent possible sunshine | 72 | 71 | 68 | 67 | 67 | 66 | 65 | 66 | 70 | 78 | 80 | 76 | 71 |
| Source 1: China Meteorological Administration[10][11] | |||||||||||||
| Source 2: Weather China[12] | |||||||||||||
Demograpiko
[baguhon | baguhon an source]An Zhangye igwa nin total na populasyon na 1,199,515, 260,000 sana an mga residente sa syudad. Igwa nin 26 na etnikong minorya apwera sa Han na pigrerepresentar kabali an kadakol na Huinon, Yugurnon asin Tibetanon.
Susog sa Seventh National Census kan 2020, an Permanenteng Populasyon (hukou) kan siyudad igwang 1,131,016.[8] Kun ikukumpara sa populasyon na 1,199,515 kan panahon kan Ikaanom na Senso Nasyonal kan 2010, igwa nin 68,499 na mas dikit na katawo, o sarong promedyong taonan na pagbaba na 0.59 porsyento.[8]
Transportasyon
[baguhon | baguhon an source]An Zhangye pigseserbihan kan mga numero kan China National Highways G30 Expressway, 227 asin 312.
An Istasyon nin Tren kan Zhangye yaon sa Agihan-riles nin Lanzhou–Xinjiang, na namumugtak sa amihanan-sirangan kan syudad. Sarong istasyon nin tren na halangkaw an rikas an itinogdok sa habagatan-sulnopan na parte kan siyudad, an Istasyon nin Sulnopan na Agihan-riles kan Zhangye binuksan kan 26 Disyembre 2014 bilang parte kan Marikas na Agihan-riles kan Lanzhou–Ürümqi.
An Palayugan nin Zhangye Ganzhou, sarong pinagsararong sibilyan-militar na palayugan, binuksan kan Oktubre 2011 na may mga byahe pasiring sa Lanzhou asin Xi'an.
Ekonomiya
[baguhon | baguhon an source]An 2002 GDP 7.566 bilyon na RMB, haros 9% na paglangkaw kisa kan nakaaging taon. An taonan na kita sa syudad 5960 RMB, 10.4% na paglangkaw gikan sa nakaaging taon asin an kita sa bukid 3092 RMB, na mas halangkaw nin 5%.
Edukasyon
[baguhon | baguhon an source]An Unibersidad nin Hexi (河西学院) namumugtak sa Zhangye. Mga 10,000 na estudyante an nakalista sa unibersidad.[13]
Isports
[baguhon | baguhon an source]Nag-host an Zhangye nin sarong hugna kan Chinese Rally Championship (CRC) poon pa kan 2011. Ini ginigibo sa mga tinampo na espesyal na ginibo sa mga disyerto sa amihanan asin sa habagatan kan syudad. An aktibidad regular na nakakaakit nin labing 100 na mga entrada, kaiba an mga internasyonal na drayber. Sarong istadyum para sa magkataid na super espesyal na mga entablado an itinogdok man.
Mga toltolan
[baguhon | baguhon an source]- ↑ Main data bulletin of the sixth national census in 2010 Archived November 29, 2014, at the Wayback Machine., 2011-05-09(in Chinese)
- ↑ 甘肃省统计局、国家统计局甘肃调查总队 (November 2016). 《甘肃发展年鉴-2016》. China Statistics Press. ISBN 978-7-5037-7894-0.[permanent dead link]
- 1 2 Yule, Henry (ed.), The Travels of Marco Polo, Bk. I, Ch. 45.
- ↑ 张掖与甘州名称的由来. Zhangye People's Government. Archived from the original on 2019-04-06. Retrieved 2019-04-06. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ Horlemann, Bianca, "The Relations of the Eleventh-Century Tsong-kha Tribal Confederation to Its Neighbour States on the Silk Road", Contributionsto the Cultural History of Early Tibet, p. 85.
- ↑ Elvin, Mark, The Retreat of the Elephants: An Environmental History of China, pp. 26–7.
- ↑ De Ridder, Koen (2001), "The First Diplomatic Contacts between Belgium and China: Its Background and Consequences for Politics, Trade, and Mission Activity", Authentic Chinese Christianity: Preludes to Its Development (Nineteenth and Twentieth Centuries), p. 51, ISBN 9789058671028.
- 1 2 3 "张掖市统计局-张掖市第七次全国人口普查公报". www.zhangye.gov.cn. Retrieved 2025-04-10.
- 1 2 张掖丹霞国家地质公园 [Zhangye Danxia National Geological Park] (in Chinese). Gansu Provincial Government. 2013-06-17. Archived from the original on 2014-09-12. Retrieved 12 September 2014. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ 中国气象数据网 – WeatherBk Data (in Chinese). China Meteorological Administration. Retrieved 27 August 2023.
- ↑ 中国气象数据网 (in Chinese). China Meteorological Administration. Retrieved 27 August 2023.
- ↑ 张掖 - 气象数据 -中国天气网 (in Chinese). Weather China. Retrieved 29 November 2022.
- ↑ "Hexi University in China".
Mga panluwas na takod
[baguhon | baguhon an source]| An Wikimedia Commons igwa nin medya dapit sa Zhangye. |
| An Wikivoyage igwang saróng giyang panbiyahe para sa Zhangye. |
- Articles with Chinese-language sources (zh)
- Mga artikulo na igwang gadan na panluwas na takod (August 2025)
- Articles containing Chinese-language text
- Mga artikulo na igwa nin pinasimpleng teksto sa tataramon na Intsik
- Mga artikulo na igwa nin tradisyunal na teksto sa tataramon na Intsik
- Mga artikulo na igwa nin teksto sa tataramon na Intsik
- CS1 uses Chinese-language script (zh)
- CS1 Chinese-language sources (zh)
- Zhangye
- Mga dibisyon sa lebel kan Gansu
- Mga matawotawong lugar sa gilid kan Dalan nin Seda
- Pangnasyon na Bantog na Syudad sa Kasaysayan asin Kultura