Duros (klasikong elemento)

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Simbolong alkimikal para sa duros

An duros iyo saro sa apat na klasikong elemento kaiba an tubig, daga asin kalayo sa suanoy na pilosopiyang Griyego asin sa alkimiya sa Solnopan.

Segun kay Plato, an duros igwang kinaaraman sa octahedron; an duros iyo pigkokonsiderar na parehong mainit asin basa. An mga suanoy na Griyego guminamit nin duwang kataga para sa duros: aer na an buot sabihon iyo an madiklom na ibabang atmospera, asin aether na an buot sabihon iyo an maliwanag na itaas na atmospera sa ibabaw kan mga panganoron.[1] Si Plato, minsan nagsurat na "So it is with air: there is the brightest variety which we call aether, the muddiest which we call mist and darkness, and other kinds for which we have no name...."[2] Kaiba sa mga suanoy na Griyegong Pre-Sokratikong mga pilosopo, si Anaximenes (tahaw nin ika-6 na siglo BCE) pigpangaran an duros bilang an arche.[3] An parehong pagtubod pigsugpon kan ibang suanoy na ginunoan ki Diogenes Apolloniates (patapos na ika-5 na siglo BCE), na siya man an nagsugpon kan duros sa kadunongan asin kalag (psyche), alagad an ibang ginunoan nagsasabi na an saiyang arche iyo an substance sa pag-oltanan kan duros asin kalayo.[4] Si Aristophanes inarog-arog an siring na katukdoan sa saiyang dulang The Clouds sa paagi kan pagbugtak kan pangadyion sa duros sa ngimot ni Socrates.

Toltolan[baguhon | baguhon an source]

  1. W. K. C. Guthrie, A History of Greek Philosophy, vol. 1, pp. 466, 470–71.
  2. Plato, Timaeus, ch. 27, p. 83.
  3. Guthrie, History of Greek Philosophy, vol. 1, pp. 115–16, 120–32; Jonathan Barnes, Early Greek Philosophy, pp. 77–80.
  4. Guthrie, vol. 2, pp. 362–81; Barnes, pp. 289–94.