Esperanto

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
An wagayway kan Esperanto'ng tataramon
An alpabeto kan Esperanto
Kagmukna' kan Esperanto: Ludwig Lazarus Zamenhof
Pinakaenot na libro, ki L. L. Zamenhof, pinalagda' kan 1887 sa lenggwaheng Ruso

An Esperanto' iyo an pinakanggamit na lenggwahe na pighaman asin binilog bilang katuwang na tataramon pang'internasyonal. An pangaran kaini naghale sa Doktoro Esperanto, pseudonym na ginamit ni Dr. Ludwig Lazarus Zamenhof, kan pigpalagda' niya an pinakaenot na libro (Unua Libro, 1887) kun saen pigdetalye niya an Esperanto (boot sabihon, siya na naglalaom). An kaisipan ni Zamenhof iyo na makamukna' siya nin madaling mano'dan asin neutral sa pulitikang tataramon na maandorog sa katoninongan asin makakatabang sa pagkasinabotan sa pag'ultan kan mga manlaenlaen na katawohan nagtataram sa iba-ibang dila.

Ginagaom na an mga parataram Esperanto kababae 10,000, kalangkawe, maabot duwang milyon. An Esperanto igwang mga tinubong parataram, ta, may mga tawo na nano'dan an pagtaram kaini hale sa mga magurang ninda poon pagkani'aki. An Esperanto tinataram sa umabot 115 nasyon; an paggamit kani halangkaw partikularmente sa Europa, solnopan Asya, asin sa Norte asin Sur Amerika.

Mga Halimbawa[liwaton | liwaton an gikanan]

Bikol Sentral Esperanto IPA
Tara! Saluton! [sa.ˈlu.ton]
Iyo. Jes. [ˈjes]
Bako'. Ne. [ˈne]
Marhay na aldaw. Bonan matenon. [ˈbo.nan ma.ˈte.non]
Marhay na banggi. (bílang pagti'no) Bonan vesperon. [ˈbo.nan ves.ˈpe.ron]
Marhay na banggi. (bago magturog) Bonan nokton. [ˈbo.nan ˈnok.ton]
Paaram. Ĝis revido. [dʒis re.ˈvi.do]
Paaram. (kun nahaloy) Adiaŭ. [a.ˈdi.aw]
Anong pangaran mo? Kiel vi nomiĝas? [ˈki.el vi no.ˈmi.dʒas]
An pangaran ko Lucas. Mi nomiĝas Johano. [mi no.ˈmi.dʒas jo.ˈha.o]
Kumusta ka? Kiel vi fartas? [ˈki.el vi ˈfar.tas]
Nakakataram kang Esperanto? Ĉu vi parolas Esperanton? [ˈtʃu vi pa.ˈro.las es.pe.ˈran.ton]
Dai taka masabotan. Mi ne komprenas vin. [mi ˈne kom.ˈpre.nas vin]
Maray. Bone. [ˈbo.ne]
Marhay na gayo! Ĝuste. [ˈdʒus.te]
Mabalos. Dankon. [ˈdan.kon]
Daing anoman. Nedankinde. [ˌne.dan.ˈkin.de]
Pakimaherak. Bonvolu. [bon.ˈvo.lu]
Pagpaladon ka! Sanon! [ˈsa.non]
Maogmang pataratara. Gratulon. [ɡra.ˈtu.lon]
Namomo'tan taka. Mi amas vin. [mi ˈa.mas vin]
Sarong tagay daw. Unu bieron, mi petas. [ˈu.nu bi.ˈe.ron, mi ˈpe.tas]
Ano iyan? Kio estas tio? [ˈki.o ˈes.tas ˈti.o]
Yo na idto. Tio estas hundo. [ˈti.o ˈes.tas ˈhun.do]
Katoninongan! Pacon! [ˈpa.tson]
Pirang edad mo na? Kiom aĝas vi? [ˈki.om ˈa.dʒas ˈvi]
Anong lingaan mo? Kio estas via hobio? [ˈki.u ˈes.tas ˈvi.a ho.ˈbi.o]
Anong suno' mong kolor? Kio estas via plej ŝatata koloro? [ˈki.u ˈes.tas ˈvi.a plej ʃa.ˈta.ta ko.ˈlo.ro]


Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Mga babasahon pa[liwaton | liwaton an gikanan]


Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]