Kalunggay

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search

Kalunggay
Malunggay leaves.jpg
Mga dahon kan kalunggay
Kalunggay.jpg
An tinanom na kalunggay
Klasipikasyong Siyentipiko liwaton
Kingdom: Plantae
Clade: Angiosperms
Clade: Eudicots
Clade: Core eudicots
Clade: Rosids
Order: Brassicales
Pamilya: Moringaceae
Genus: Moringa
Species:
M. oleifera
Pangngarang Binomial
Moringa oleifera
Mga kapareho[1]
  • Guilandina moringa L.
  • Hyperanthera moringa (L.) Vahl
  • Moringa pterygosperma Gaertn. nom. illeg.
An bunga
Pighihimoro dahon nin kalunggay
Bunga, pinarani

An Kalunggay (Moringa olifera) sarong tinanom na an dahon nanggad pinapakinabangan bilang kakanon sa dakul na parte kan kinaban. Sinasabing igwa ining 13 species na natural magtubo sa mga tropikal asin subtropikal na klima asin an tamanyo niya pwedeng saraditon bilang herb o talagang nadarakulang kahoy. Sa mga species, an lakop na atamanon iyo an M. olifera, natural nagtatalubo sa pamitisan kan Himalaya sa norte-subangan kan Indya. An kalunggay nakukua man sa dakul na parte kan Aprika asin Asya. An species na M. stenopetala, sarong aprikanong species, mahiwas man pigkukultibar pero bakong arog kahiwas kan M. olifera.

Mga luto[liwaton | liwaton an gikanan]

Kinunot na may kalunggay

An kalunggay usong lutoon na pansalak sa kinunot, lutong Bikolnon. Ini may guta asin parati an mayor na sangkap iyo an kinunot na laman kan pating o pagi. An dahon pwedeng gibohon ensalada, pwedeng pangberdura sa mga sinabawan na luto. Pwede man lutoon an mga pisog kaini asin siring man isalak sa luto an mga burak kaini.

Sinasabing ini an saro sa pinakasangkap sa nutrisyon mala ta igwa nin dakul na protina, calcium, iron asin bitamina A, B, C . Ini nanggad daa an panlaban sa malnutrisyon; maray sa mga aki asin sa mga nagpapasusong mga magurang.

Kan mga 1940, nadiskubre na an dahon kalunggay igwang "pterygospermin" na sa syensia medikal igwang kakayahan lumaban sa mikrobyo, bacteria asin mga fungus. Naadalan man na may kabantigan ini sa paglaban sa helang na kanser.[2]

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Olson, M. E. (2010). Flora of North America Committee, ed. eFlora summary: Moringaceae: Drumstick Family. Flora of North America, North of Mexico. 7. New York and Oxford. pp. 167–169. 
  2. http://www.medicalhealthguide.com/articles/malunggay.htm Kinua 14-03-14