Jump to content

Karapatan pantawo asin pagbago nin klima

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya

An mga karapatan pantawo asin pagbago nin klima sarong konsepto asin legal na preymwork kun sain an internasyunal na mga karapatan pantawo asin an relasyon ninda sa pankinaban na pag-imbong inaadalan, inaanalisar, asin inaatubang.[1] Ginagamit an preymwork kan mga gobyerno, mga organisasyon kan United Nations, intergovermental asin non-governmental na mga organisasyon, paratulod nin karapatan pantawo asin kapalibutan, asin mga akademiko tanganing giyahan an nasyunal asin internasyunal na palakaw sa pagbago nin klima sa irarom kan United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC) asin ubod na mga intrumento kan internasyunal na mga karapatan pantawo.[2][3][4] Kan 2022, an Working Group II kan IPCC pigsuhestar na "an hustisya sa klima binibilog nin hustisya na tinatakod an kauswagan asin karapatan pantawo tanganing makamit an sarong pamamaagi na nagkatugmad sa mga karapatan tanganing atubangon an pagbago nin klima".[5]

An analisis sa mga karapatan pantawo asin an pagbago nin klima nakasentro sa linalauman na mga konsekwensya sa mga tawo na asosyado sa panglobong pangyayari sa kapalibutan kaiba an paglangkaw kan dagat, disyertipikasyon, paglangkaw nin temperatura, makuring mga pangyayari sa panahon, asin mga pagbabago sa bulos nin uran, siring man an lakdang sa adaptasyon asin mitigasyon na ginigibo kan mga gobyerno bilang simbag sa mga pangyayaring tibaad imbweldo an mga karapatan pantawo o konektadong legal na proteksyon. An dakol na legal na pamamaagi sa pagbago nin klima ginagamit an karapatan marhay na kapalibutan, an iba pang konektadong mga karapatan o iba pang bagong pamamaagi pankapalibutan na batas, arog baga kan mga karapatan kan kalikasan, tanganing itulod an bago o hinahagad na aksyon kan mga gobyerno asin pribadong mga aktor, sa paagi nin adbokasiya sa hustisya sa klima asin litigasyon sa klima.

Kan 8 Oktubre 2021, an UN Human Rights Council nagpasar nin resolusyon na minimidbid an karapatan pantawo sa sarong ligtas, malinig, marahay, asin sustenableng kapalibutan – resolusyon 48/13.[6][7]

Susugan[baguhon | baguhon an source]

  1. Stephen Humphreys, ed. (2010). Human rights and climate change. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-511-76998-6. OCLC 652432164.
  2. "New UN Report Details Link between Climate Change and Human Rights". UN Environment. 2017-10-05. Retrieved 2022-03-20.
  3. https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/UPR/A_HRC_31_2_EN.docx[bare URL DOX/DOCX file]
  4. Rajamani, Lavanya (2019-06-26). "Integrating Human Rights in the Paris Climate Architecture: Contest, Context, and Consequence". Climate Law. 9 (3): 180–201. doi:10.1163/18786561-00903003. ISSN 1878-6553. S2CID 199289341.
  5. "AR6 Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability — IPCC". Retrieved 2022-03-20.
  6. "The right to a clean and healthy environment: 6 things you need to know". UN News. 15 October 2021. Retrieved 3 November 2021.
  7. "a/hrc/48/l.23/rev.1". undocs.org. Retrieved 9 November 2021.