Liwanag

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Sarong triyangular na prismo na nagwawarak nin beam kan puting liwanag. An mga mas halabang wavelength (pula) asin an mas halipot na wavelengths (asul) iyo nakasuway.

An liwanag (Ingles: light) o nahihiling na liwanag (visible light) iyo elektromagnetikong radiasyon sa laog nin porsyon kan elektromagnetikong ispektrum na mahihiling nin mata kan tawo.[1] An nahihiling na liwanag iyo harus may kahulugan na igwa nin mga wavelength sa rango nin 400–700 nm, sa tahaw kan infrared (may mas halabang mga wavelength) asin an ultraviolet (may mas halipot na mga wavelength).[2][3] An mga wavelength na ini may boot-sabihon na rango nin prekwensya na harus 430–750 terahertz (THz).

An pangenot na gunuan nin liwanag sa Kinaban iyo an Saldang. An liwanag kan saldang minatao nin enerhiya sa mga berdeng tinanom tanganing makamokna nin mga asukar na harus sa porma nin mga starch, na minaluwas nin enerhiya sa mga nabubuhay na bagay na minatulon sa sainda. An prosesong ini kan potosintesis iyo kan mga enerhiyang nagagamit nin mga nabubuhay na bagay. Sa uusipon, an saro pang importanteng gunuan nin liwanang para sa mga tawo iyo an kalayo, gikan sa mga suanoy na kampo-kalayo hasta sa mga modernong lamapara nin kerosene. Sa pagkamokna nin mga elektrikong liwanag asin sistemang pangkusog, an elektrikong pampaliwanag iyo epektibo nang naribayan an mga liwanag hale sa kalayo. May nagkapira man na ispesye kan hayop na nakakahimo kan sadiri nindang liwanag, sarong prosesong inaapod na bioluminescence. Halimbawa, an mga aninipot iyo minagamit nin liwanag tanganong makahanap nin kaparehas asin an mga bampirang pusit ginagamit ini para magtago sa mga pwedeng magkakan sa sainda.

Hilingon man[liwaton | liwaton an gikanan]

Panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. CIE (1987). International Lighting Vocabulary Archived 27 February 2010 at the Wayback Machine.. Number 17.4. CIE, 4th edition. ISBN 978-3-900734-07-7.
    By the International Lighting Vocabulary, the definition of light is: "Any radiation capable of causing a visual sensation directly."
  2. Pal, G.K.; Pal, Pravati (2001). "chapter 52". Textbook of Practical Physiology (1st ed.). Chennai: Orient Blackswan. p. 387. ISBN 978-81-250-2021-9. Retrieved 11 October 2013. The human eye has the ability to respond to all the wavelengths of light from 400–700 nm. This is called the visible part of the spectrum. 
  3. Buser, Pierre A.; Imbert, Michel (1992). VisionFree registration required. MIT Press. p. 50. ISBN 978-0-262-02336-8. Retrieved 11 October 2013. Light is a special class of radiant energy embracing wavelengths between 400 and 700 nm (or mμ), or 4000 to 7000 Å.