Rikas

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Rikas
Mersan.JPG
An rikas pwedeng mahiling bilang an distansyang naagihan kan sarong bagay sa laog nin yunit na oras.
Bistadong mga simbolov
Yunit na SIm/s, m s−1
DimensyonL T−1

Sa urualdaw na paggamit asin sa kinematika, an rikas, paspas, o kaskas (Ingles: speed; na harus pigrerepresenta bilang v) kan sarong bagay iyo an magnitudo sa pagbabago kan saiyang posisyon; kaya ini iyo sarong iskalar na kantidad.[1] An kabilugang rikas (average speed) kan sarong bagay sa bistong rango nin oras iyo an distansya na naagihan kan nasambit na bagay sa pagbanga sa durasyon kan rango nin oras;[2] an "biglaang rikas" (instantaneous speed) iyo an limitasyon kan kabilugang rikas habang an durasyon kan rango nin oras nagpapasiring sa kawaran.

An rikas igwa nin mga dimensyon kan distansya na nababanga sa oras. An SI na yunit kan rikas iyo an "metro kada segundo", pero an pinakabistong yunit kan rikas sa urualdaw na paggamit iyo an "kilometro kada oras" o, sa US asin UK, an "milya kada oras". Para sa ere asin pangdagat na pagbiyahe an "knot" iyo an pinakanagagamit.

An pinakamarikas na posibleng mangyari kun sain an enerhiya o an impormasyon pwedeng magbiyahe, segun sa ispesyal na relatibidad, iyo an rikas kan liwanag sa sarong vacuum c = 299 792 458 metro kada segundo (harus 1 079 000 000 km/h or 671 000 000 mph). An materya dae kayang maabot an rikas kan liwanag, huli ta ini kaipohan nin daeng-kasagkoran na bilang nin enerhiya. Sa pisikang relatibidad, an konsepto kan "rapidity" iyo pigriribayan an klasikal na ideya kan rikas.

Mga yunit[liwaton | liwaton an gikanan]

Kabali sa mga yunit kan rikas an:

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Wilson, Edwin Bidwell (1901). Vector analysis: a text-book for the use of students of mathematics and physics, founded upon the lectures of J. Willard Gibbs. p. 125. hdl:2027/mdp.39015000962285?urlappend=%3Bseq=149.  This is the likely origin of the speed/velocity terminology in vector physics.
  2. Elert, Glenn. "Speed & Velocity". The Physics Hypertextbook. Retrieved 8 June 2017.