Silay City

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Silay
San Diego Pro-Cathedral.JPG
Kinamumugtakan kan Silay
Kinamumugtakan kan Silay
Tagboan: 10°48′0″N 122°58′12″E Tagboan: 10°48′0″N 122°58′12″E
NasyonFilipinas
Pamamahala
 • Electorado86,094 votantes (9 Mayo 2019)
Hiwas
 • Kabuuhan214.80 km2 (82.93 sq mi)
Populasyon
(Agosto 1, 2015)[1]
 • kabuuhan126,930
 • Densidad590/km2 (1,500/sq mi)
 • Saro
5,557
Economia
 • Klase3rd city income class
 • Ingresos₱534,980,938.56 (2016)
Kodigo nin postal
6116
PSGC
064526000
Kodigo telefonico34
TataramonTataramon na Hiligaynon
Tataramon na Tagalog
Websityowww.silaycity.gov.ph

An Silay sarong ikatolong klaseng syudad sa probinsya kan Negros Occidental, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo 6116.
Sosog sa sensus kan 1 Agosto 2015, igwa ining 126,930 katawong nag-eerok digdi sa 5,557 kaharongan.

Igwa ining sukol na 214.80 kilometro kwadrado. Igwa ining dakulang puerto sa pagsisira asin sa komersyo. Inapod na "Paris kan Negros" an Silay huli sa mga lumang harong (heritage house) na yaon igdi asin hustong gayong napangatamanan. Lampas 30ng siring na harong an pigdeklara na kan National Historical Institute komo lugar na historikal. Sinasabi na ini an ika-2ng siyudad na pigbunyagan komo sarong "museong siyudad", sunod sa Vigan kan Ilocos Sur.

An siyudad kan Silay binibisto man na sentro nin arte, kultura asin ekoturismo sa Bisayang Solnopan.

Etimolohiya[liwaton | liwaton an gikanan]

An munisipyo kan Silay City

Hale an pangaran na "Silay" sa sarong kahoy na dati lakop igding nagtutubo. An Kansilay an opisyal na pan-syudad na kahoy kan Silay. Ini nagin sarong sitio kan 1565 na an darang pangaran Carobcob, dangan nagin encomienda kan Enero 25, 1571, nagin sarong pueblo kan 1760 asin kan Enero 12, 1957, sa ri'gon kan Ley Republika Nu. 1621, nakamit niya an saiyang charter komo sarong siyudad.

An leyenda ni Prinsesa Kansilay[liwaton | liwaton an gikanan]

May sarong lumang osipon na nagsasabi kun pa'nong nakua an pangaran kaini. Pig'iistorya na kan kapanahunan kan mga datu asin rajah igwang sarong prinsesang nabubuhay na iyo si Kansilay. Kan nagsakyada an mga pirata sa banwaan, nadaog an mga ini huli sa maisog na pamomoon kan prinsesa. Naglaban an prinsesa nin daing pangundangan bitbit an sarong sundang, sarong talibong, bilang sarong tunay na manlulusad. Alagad, guminana man kuta sinda dangan sana ta nagadan sa pakikilaban an prinsesa. An saiyang ka'ilusyon logologong ilinubong siya. Dakula an pag'ngalsan kan duman sa linobngan igwang tuminubo na sarong kahoy. Iyo ini an poon nin Kansilay, huring pamana kan prinsesa sa saiyang sakop.

Mga museo asin mga lumang harong[liwaton | liwaton an gikanan]

Sa labing tolong polo na mga harong na tindog pa ngonyan sa kalumaan ninda asin presebadong gayo, an mga minasunod magagayon asin makalinga na pagbisitahon, an Balay Negrense Museum, an Jalandoni Museum asin an Museo Hofilena. Alagad, an huri iyo an pinakasangkap sa eksibit. Pano ini nin mga obra kan mga bantogan na mga pintor hale sa Amerika asin Europa asin kan mga Filipinong artistang nasyunal arog ki Amorsolo. May mga lumang kagamitan nakadispley arog kan mga koron, plato, mangko gibo sa antigong Tsina, mga gamit nakotkot sa nalubog na galleon, mga mwebles na an mga desenyo asin ukit paromdom kan panahon kan mga Espanyol igdi sa Filipinas asin mga rebulto kan mga santo kan Simbahan Katolika. An kag'ataman kaini iyo si Ramon Hofilena, sarong tunay na artista na nagbyahe na sa bilog na kinaban asin nadamot an siring na kuleksyon. Sya saro sa tagamana ni Manuel Severino Hofilena, sarong hasenderong Kastila na dati iyo an kagsadiri kan nasabing lumang harong.

An Balay Negrense iyo an lumang harong kan si dainang Victor Fernandez Gaston, sarong Kastilang hasendero. Pigdeklara ining heritage house kan National Historical Institute kan Marso 8, 1994.

An Museo Hofilena nagin sarong heritage house kan Abril 6, 1993 sa ri'gon kan B.R. Nu. 3 kan NHI.

An Manuel Severino Hofileña Ancestral House (Museo Hofileña)
An Victor Fernandez Gaston Ancestral House (Balay Negrense Museo)
An Museo Jalandoni

Mga Barangay[liwaton | liwaton an gikanan]

An siyudad kan Silay nababanga sa 16 na barangay.

  • Balaring
  • Barangay I (Pob.)
  • Barangay II (Pob.)
  • Barangay III (Pob.)
  • Barangay IV (Pob.)
  • Barangay V (Pob.)
  • Barangay VI Pob. (Hawaiian)
  • Eustaquio Lopez
  • Guimbala-on
  • Guinhalaran
  • Kapitan Ramon
  • Lantad
  • Mambulac
  • Rizal
  • Bagtic
  • Patag

Demograpiko[liwaton | liwaton an gikanan]

Sensus nin Populasyon kan
Silay City
TaonTawo±% p.a.
1903 25,214—    
1918 23,328−0.52%
1939 39,483+2.54%
1948 35,570−1.15%
1960 60,324+4.50%
1970 69,200+1.38%
1975 104,887+8.70%
1980 111,131+1.16%
1990 101,031−0.95%
1995 122,748+3.72%
2000 107,722−2.76%
2007 120,365+1.54%
2010 120,999+0.19%
2015 126,930+0.92%
Toltolan: Philippine Statistics Authority[2][3][4][5]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. https://www.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/NIR.xlsx.
  2. Sensus kan Populasyon (2015). "Rehiyon VI (Sulnupang Bisaya)". Kabuuhang Populasyon kan lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. PSA. Retrieved 20 Jun 2016. 
  3. Census of Population and Housing (2010). "Rehiyon VI (Sulnupang Bisaya)". Kabuuhan populasyon sa lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. NSO. Retrieved 29 Jun 2016. 
  4. Mga Sensus kan Populasyon (1903–2007). "Rehiyon VI (Sulnupang Bisaya)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO. 
  5. "Province of". Municipality Population Data. LWUA Research Division. http://122.54.214.222/population/MunPop.asp?prov=. Retrieved on Disyembre 17, 2016. 

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]