William Howard Taft

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Maglukso sa: paglibotlibot, hanapon
William Howard Taft.jpg

Si William Howard Taft (15 Sept. 1857 - 8 Marso 1930) sarong Amerikanong pulitiko, an ika-27ng Presidente kan Estados Unidos (1909-1913), an ika-10ng Poon na Hukom kan Korte Suprema (1921-1930), asin sarong lider kan progresibong lado kan Partido Republikano kan ini iyo an nagkakapot kan poder sa gobyerno kan Estados Unidos.

Nagserbe siya bilang Solicitor Heneral kan Estados Unidos (1890-1892), sarong huwes federal, Gobernador Heneral kan Filipinas (1901-1904), asin Sekretaryo nin Guerra (1904-1908) bàgo nanominar bilang Presidente sa 1908 Kumbensyon Nasyonal kan Republikano na igwang suporta kan saiyang sinundan asin dayupot na amigong si Theodore Roosevelt.

Pamilya asin inadalan[liwaton | liwaton an gikanan]

An mga magurang niya iyo sinda Alphonso Taft asin Louisa Maria Torrey Taft. Napangagom niya si Helen Herron (1861 - 1943) kan Hunyo 16, 1886, asin an pagsasaro ninda nagbunga nin tolong aki: si Robert Alphonso Taft (1889-1953), Helen Herron Taft (1891-1987), Charles Phelps Taft (1897-1983).

Sinasabing dakulang lalaki siya, lampyagaw ta sobrang 6 na piye an langkaw, asin nagtitimbang lampas 300 na libra.

An ama niya sarong distinguidong Huwes. Pinangaki siya sa Cincinnati, Ohio. Nagadal nin kolehiyo sa Yale College (1878), nagbalik sa Cincinnati kun saen kinua nya abogasya sa Cincinnati Law School (1880). Igdi na sya nagpraktis kan pagka-abogado.

Agi-agi sa Pulitika asin kan Saiyang Karera[liwaton | liwaton an gikanan]

Nagsakat siya sa iba-ibang pwesto huli sa pagka-aktibo niya sa Partido Republikano na natotongod iyo an nagkakapot kan poder sa gobyerno. Sabi ngani niya kaiyan "tamang-tama an plato ko naka-abang kan an mga "katongdan" nagaarabot."

Mahusay siyang jurista, maray na administrador alagad hilako' sa pulitika. Mas minoot niya pa an pagbuntog sa pagpraktis kan layi kisa pag-tukaw komo presidente kan Estados Unidos. Apat na taon siya presidente alagad dai lamang siya nag-ogma sa pwesto asin kan siya nanombrahan nang Poon na Huwes sa Korte Suprema, sabi niya "Dai ko lamang (ngaya) naromdoman na ako nagin man lang sarong presidente." Para saiya, an magin Poon na Huwes iyo an pinakadakulang onra.

Kan siya Gobernador Heneral kan Filipinas, pinahiling niya an simpatiya sa mga Pilipino. Saiyang napagantad an ekonomiya, nagparapatogdok nin mga tinampo asin mga eskwelahan asin natawan niya nin oportunidad na an mga Pilipino magka-igwang partisipasyon sa gobyerno.

Si Presidente Theodore Roosevelt ginibo siyang Sekretaryo nin Guerra (1904-1908) asin kan 1907, napag-isip ni Roosevelt na siya an magsangle sa saiyang pwesto komo presidente asin sa kumbensyon kan Partido Republikano siya an napili na madalagan sa pagka-presidente sa sunod na eleksyon.

Alagad kan siya an nakatukaw na komo presidente, an turno niya nagin maribok, pano nin kontrobersya sa tahaw kan naglalakop na movimiento sa reporma nasyonal na ini an nagkawsa kan diringkilan ninda kan amigo niyang si Roosevelt. Naipit siya sa laban kan duwang lado sa Partido Republikano, an mga progresibo asin mga konserbatibong grupo.

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]