Dili

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Para sa ibang gamit, Hilingon an Dili (klaripikasyon).
Dili
Díli
Syudad
An Dili dangan Isla nin Atauro sa background
An Dili dangan Isla nin Atauro sa background
Dili is located in Subangan na Timor
Dili
Dili
Dili is located in Asya
Dili
Dili
Tagboan: 8°34′S 125°34′E / 8.567°S 125.567°E / -8.567; 125.567Tagboan: 8°34′S 125°34′E / 8.567°S 125.567°E / -8.567; 125.567
Nasyon Flag of East Timor.svg East Timor
Distrito Dili
pig-iistaran 1520
Pamamahala
 • Administrador nin distrito Jaime Correia (2012)[1]
Hiwas
 • Syudad 48.27 km2 (18.64 sq mi)
Elebasyon 11 m (36 ft)
Populasyon (2015)
 • Syudad 222,323
 • Densidad 4,600/km2 (12,000/sq mi)
 • Metro 234,331
Sona nin Oras TLT (UTC+09:00)
Klima Aw

An Dili (Portugues/Tetum: Díli, Indones: Kota Dili), Bisto man sa “Syudad kan Kapayapaan”,[2] saróng kapitolyo, dakulang syudad, chief port, asin sentro nin pankomersyo sa Subangan na Timor (Timor-Leste). Parte an Dili kan sona nin libreng kalakalan, an Timor Leste–Indonesia–Australia Growth Triangle (TIA-GT).[3]

Uusipon[liwaton | liwaton an gikanan]

Eskudo de Armas
An suba' nin Dili kan 1930s
Kadtong Market Hall na pigpatindog kan Portuguese

Pig-iistaran na an Dili kadtong mga 1520 kan Portugues dangan na piggibong kapitolyo kan Portugues na Timor kan 1769. Pigproklama ining syudad kan Enero 1864. Sa kasagsagi kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, namantinir na mayong pigkikilingan an Portugal dangan an mga kolonya kaini, alagad an mga kaalyado nahiling an Subangan na Timor bilang potensyal na target para sa pagsakyada kan Hapon, asin an mga pwersang Australyano dangan Olandes pirmi na pig-ookupa an isla kadtong 1941. Kadtong banggi kan ika-19 nin Pebrero 1942, pigsakyada kan Hapon an sarong puwersa nin dae maabot sa 20,000 kalalakihan, dangan sinakop an Dili bago magwarak sa kabuuan kan kolonya. Kadtong Setyembre 26, 1945, opisyalmenteng pigbalik sa Portugal kan Hapon an kontrol sa isla.

Nagsadiring nagdeklara nin katalingkasan an Subangan na Timor gikan sa Portugal kan ika-28 nin Nobyembre 1975. Alagad, kan ika-7 nin Disyembre, iyam na aldaw an naklihis poon kan pagdeklara nin katalingkasan, pigsakop kan Puwersa nin Indones an Dili. Kan ika-17 nin Hulyo 1976, Pigdugtong kan Indonesya an Subangan na Timor, na kun saen pigdesignar na ika-27 na probinsiya kan Indonesya, an Timor Timur (Indones para sa Subangan na Timor) kaiba an Dili bilang kabisera kaini. Sarong gerang gerilya an sumunod poon 1975 hasta 1999 sa tanga kan mga pwersang Indones asin pro-independensya, sa laog kan ribu-ribong mga taga-Timor dangan pirang mga dayuhang sibilyan an nagadan. An Media coverage kan 1991 Dili Massacre an nagtabang sa pagsulong kan pankinaban na suporta para sa kilusang independensya kan Subangan na Timor.

Kan 1999, Ipiglaag an Subangan na Timor sa irarom kan pangangasiwa kan UN dangan kan Mayo 20, 2002, an naging kapitolyo ini kan bagong independiyenteng Demokratikong Republika nin Timor-Leste. Kadtong Mayo 2006, an pagraralabanan dangan pagrerebolusyon na pinu'nan kan kontrahan sa tanga kan mga elemento nin militar an naging sanhi kan dakulang pinsala sa syudad dangan uminabot sa interbensyong militar na ibalik an kaayusan.

Mga Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

Mga Panluwas na Takod[liwaton | liwaton an gikanan]

  • Dili travel guide from Wikivoyage