Jump to content

Holokausto

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
An Holokausto
Parte kan Ikaduwang Gerang Pankinaban
From the Auschwitz Album: Hungarian Jews arriving at Auschwitz II in German-occupied Poland, May 1944. Most were "selected" to go to the gas chambers. Camp prisoners are visible in their striped uniforms.[1]
KinamumugtakanGerman Reich and German-occupied Europe
DescriptionGenocide of the European Jews
Petsa1941–1945[2]
Tipo kan pag-atake
Mga nagadanAround 6 million Jews[lower-alpha 1]
Mga may kasa'lanAdolf Hitler
Nazi Germany and its collaborators
List of major perpetrators of the Holocaust
Motibo
TrialsNuremberg trials, Subsequent Nuremberg trials, Trial of Adolf Eichmann, and others

An Holokausto, (Ingles: Holocaust, o apod man na an Shoah,[lower-alpha 2] iyo an lagdoan asin mahiwas na pagpuho' kan mga Hudyo sa Europa durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban.[3] Sa pag'ultan kan mga taon 1941 asin 1945, an Aleman Nazi asin mga kakarampi kaini sistematikong pinagpagaradan mga anom na milyon na Hudyo sa kahiwasan kan Europang okupado kan Alemanya;[lower-alpha 1] na nag'abot mga duwa katolohan kan populasyon nin mga Hudyo sa Europa.[lower-alpha 3] An paggagadan ginibo sa paagi nin mga pogrom asin lagdoan na pambabadil; sa paagi nin polisya na eksterminasyon paagi nin magabat na pagtrabaho sa kampo konsentrasyon; asin sa paagi nin gas chamber saka gas van na ginigibo sa laog kan mga kampo eksterminasyon kan mga Nazi' ng Aleman, asin haros kaini nangyaring giniribo sa Auschwitz-Birkenau, sa Bełżec, sa Chełmno, sa Majdanek, sa Sobibór, asin sa Treblinka sa laog kan okupadong Polonya.[5]

An Alemanya pig'implementar an pagpersegir sa magkapirang lakdang. Kan si Adolf Hitler manombrahan na chancellor kan 30 Enero 1933, an rehimen nagtugdok nin network nin mga kampo konsentrasyon sa Alemanya para sa mga kaiwal sa politika asin para duman man sa mga "daing kamanongdanan" o sinasabing "mga inutil", na enot na kampo kaini iyo an Dachau kan 22 Marso 1933.[6] Pakapasar kan inapod na Enabling Act kan 24 Marso,[7] na nagbado ki Hitler nin sa diktaduryang poderes, an gobyerno nagpoon nang ipagsuway an mga Hudyo sa sosyedad sibil; na ini kabali an pagboboykot kan mga negosyong Hudyo kan Abril 1933 asin pagpari'gon kan inapod na Nuremberg Laws kan Septyembre 1935. Kan 9–10 Nobyembre 1938, walong bulan pakasakop kan Alemanya kan Austria, an mga negosyong Hudyo asin ibang mga edipisyo pinagsaralakat o sinurulo' sa kahiwasan nin Alemanya asin Austria sa inapod nindang Kristallnacht (an "Banggi nin Rarapak na Salming"). Pakasakyada kan Alemanya kan Polonya kan Septyembre 1939, na iyo an nagsabrit sa pagputok kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, an rehimen nagkaraag nin mga ghetto ngani isuway mga Hudyo. Mangyari, rinibong mga kampo asin mga lugar nin detensyon an nakaraag sa bilog na Europang okupado kan Nazi.

  1. "Deportation of Hungarian Jews". United States Holocaust Memorial Museum. Archived from the original on 25 November 2017. Retrieved 6 October 2017.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  2. Landau 2016, p. 3.
  3. Bloxham 2009, p. 1.
  4. "Remaining Jewish Population of Europe in 1945". Holocaust Encyclopedia. United States Holocaust Memorial Museum. Archived from the original on 13 June 2018.  Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  5. https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/nazi-camps. Kinua 08-23-22.
  6. For the date, see Marcuse 2001, p. 21.
  7. Stackelberg & Winkle 2002, pp. 141–143.


Error sa pag-cite: <ref> mga tatak na eksistido para sa sarong grupo na pinagngaranan na "lower-alpha", alagad mayong kinasungkoan na <mga pinapanungdanan na grupo="lower-alpha"/>na tatak an nanagboan, o sarong panarado </ref> an nawawara