Karbon

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
An duwang pinakabistadong porma nin karbon: an diamante (wala, malinaw) asin graphite (tuo, itom).

An karbon o karbono (Spanish: carbono, Ingles: carbon) iyo sarong elementong kimikal sa listahang peryodiko na may simbolo na C asin bilang atomiko na 6. Mahihiling an karbon sa gabos na organikong buhay asin an pigbasehan kan organikong kimika.[1]

Mga kompuwesto[liwaton | liwaton an gikanan]

May interesadong karakter na kimikal ini kun sain ini iyo dae metal. An elementong ini iyo pupuwedeng makua an karakter na ini asin sa mahiwas na manlainlain pang mga elemento, na pigbibilog an harus 10 milyong mga kompuwesto (compound).[2]

Kapag pigsalak sa oksiheno, mabibilog an karbono dioksido (carbon dioxide) na napakaimportante para sa pagdakula kan sarong tinanom. Kapag pigsalak sa idrohino (hydrogen), pigbibilog ini nin mga manlainlain na mga kompuwesto na inaapod na mga idrokarburo (hydrocarbons) na importante para sa industriya sa porma nin mga fossil fuel (panggatong fossil). Kapag pigsalak sa parehong oksihena asin idroheno, mabilog ini nin mga manlainlain na mga kompuwesto kaiba an mga matatabang asido (fatty acid), na importante sa buhay, asin mga ester, na nagtataong namit sa dakulong mga prutas. Harus ginagamit man sa radyoaktibong pagpepetsa an karbon-14 na isotopo.

Hilingon man[liwaton | liwaton an gikanan]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Lide, D. R., pat. (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (ika-86th (na) edisyon). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
  2. "Carbon: Binary compounds". Pighugot kan 2007-12-06.