Masoud Barzani

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Si Masoud Barzani

Si Masoud Barzani (Kurdo: مەسعوود بارزانی‎ o Mesûd Barzanî; namundag 16 Agosto 1946) sarong Iraking Kurdo na pulitiko na presidente kan Rona nin Iraking Kurdistan poon pa kan taon 2005 asin siya man an lider kan Partido Demokratikong Kurdistan (PDK) poon pa 1979.

Si Masoud Barzani nagsangle' sa saiyang ama na si Mustafa Barzani, saro man na lider Kurdo, bilang pamayo kan PDK kan taon 1979. Katuwang niya an saiyang tugang na si Idris Barzani, siya asin kaalyado mga ibang grupong Kurdo, pinaglabanan an Baghdad durante kan Gerang Iran-Irak na nag'ayaw nin walong taon (Septyembre 1980 - Agosto 1988). Sa lawig kan gerang ini, an liderato kan Kurdo nag'erok sa laog kan Iran.

Presidente kan Ronang Kurdistan[liwaton | liwaton an gikanan]

Bunga kan pagkadaog ni Saddam Hussein sa Gerang Golpo (1991), asin resulta man kan Operation Provide Comfort kan mga Amerikano na iyo an pagsurog kaini sa mga Kurdo, nakamit kan mga Kurdo an total na pagkapot asin pagkontrol kan saindang inaapod na tradisyonal na erokan asin teritoryo sa may bandang amnayan kan Irak, na midbid bilang Kurdistan Irak o "Kurdistan Habagatan". Namukna an inapod na autonomong sona sa parteng ini huli kan mga pangyayari, asin sarong eleksyon na talingkas- na enot nanggad na pangyari sa Irak - an ginibo kan 1992. Duwang partido pulitikal na Kurdo an nagbanggaan sa eleksyon, an Partido Demokratikong Kurdistan (PDK) asin an Patriotikong Buronyog kan Kurdistan (PBK) na pinamoonan ni Jalal Talabani. An duwang partido ogaring nabanga nanggad an boto kaya pighiriras an mga ministro nin pantay-pantay sa magkaduwang lado. Alagad, kan Mayo 1994 nagpolpogan an Peshmerga kan PDK asin PBK kun saen si Barzani kan taon 1996 hinagad an asistensya kan rehimen ni Saddam Hussein ngane madaog niya an pwersa kan PBK, na an huri man ngane naghahagad tabang sa Iran. An PDK naalaw an pwersa kan PBK sa mga mayor na syudad kan Iraki Kurdistan, pero an inalaw na PBK nagtiripon liwat asin nasakop asin nakaptan man an Suleimani asin ibang parte kan probinsya nin Hawler. Kan natapos an gera sibil, huli sa pakikiaram kan mga Amerikano, an sona Kurdo nabanga sa duwang pwersa, an PDK kapot an Amnayan-solnopan na parte, an PBK, kapot an Habagatan-subangan. Pero kan Pagsakyada kan Irak taon 2003 kan mga pwersang amerikano, an duwang lado luwayluway nagtogdas nin sarong bugkos na gobyerno rehiyonal. Si Barzani nagin myembro sa mas dakulang Konseho Gobyerno kan Irak asin nagin ngane pamayo kaini kan Abril 2004. Dangan siya napili na Presidente kan Rona nin Iraking Kurdistan kan Parlamento kan Iraking Kurdistan kan Hunyo 2005.[1]

Si Barzani saro sa Kurdong makabanwa na nagtotolod nanggad kan katalingkasan kan Kurdistan Iraki na magin suway na sa nasyon Irak, asin an armadong pwersa kaini na Peshmerga maisog man na nakikibokbokan sa Estadong Islamiko nin Irak asin Levant ngane dai makalaog sa teritoryo kan mga Kurdo.[2]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]